Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin
  • Habertürk Android Uygulaması
  • Habertürk iPhone Uygulaması
  • Habertürk Huawei Uygulaması
AA

Çevrim içi ortamda düzenlenen konferansın "Libya için Güvenlik Sektörü Reformu: Gelecek İçin Bir Zorunluluk" başlıklı ilk paneline SETA Güvenlik Araştırmaları Direktörü Doç. Dr. Murat Yeşiltaş moderatörlük yaparken, Hasan Kalyoncu Üniversitesi Öğretim Üyesi ve SETA Güvenlik Uzmanı Murat Aslan, BM Libya Destek Misyonu (UNSMIL) Güvenlik Sektörü Reform Direktörü Salim Raad ve Libya Yeniden Entegrasyon ve Kalkınma Programı Genel Müdürü Mustafa Sakızlı konuşmacı olarak katıldı.

Murat Aslan, Güvenlik Sektörü Reformu'nun birçok farklı dinamiği ele alması gerektiğini belirterek, Libya için zor bir iş olduğunu söyledi.

Libya'nın önceki durumuna değinen Aslan, güvenlik için bir kültürün olması gerektiğini ve Libya'nın bunlardan yoksun olduğunu kaydetti.

- "Libya, önce stratejik bir mimariye sahip olmalı"

Aslan, Libya'daki mevcut güvenlik yapılarını işaret ederek, "Libya, önce stratejik bir mimariye sahip olmalı, bu daha yüksek, daha üstün bir mimari demektir." dedi.

Libya'da İçişleri Bakanlığı ve Savunma Bakanlığının farklı güvenlik mimarilerine hitap ettiklerine dikkati çeken Aslan, "Güvenlik sektörü reformu, bakanlıkların ötesinde, ancak eyalet düzeyinde, en yüksek otorite tarafından doğrudan koordine ve motive edilmelidir." değerlendirmesinde bulundu.

Aslan, öte yandan göz ardı edilen bir başka konunun moral ve motivasyon olduğunu belirterek, motivasyonun eksik olması durumunda zorluklar yaşanacağını ifade etti.

Libya'da güvenlik sektörü reformunun arzu edilen yapısı konusuna da değinen Aslan, bunun için 3 temel ilke olması gerektiğini dile getirdi.

Aslan, bu temel ilkeleri, "kapsayıcı olmalı ve yeterli bir güvenlik mimarisine sahip olmalı", "nihai amaç birleşik Libya olmalı" ve "sivil ve demokratik kontrol sağlanmalı" şeklinde tanımladı.

Öte yandan siyasi bağlılık, hukukun üstünlüğü, şeffaflık ve hesap verebilirlik gibi konuların da önemli olduğunu belirten Aslan, "Tüm bu çabalar için siyasi desteğe, siyasi iradeye ihtiyacımız var." dedi.

- "Tüm Libyalıların isteği bu: birleşik ordu ve birleşik polis gücü"

Salim Raad ise Libya'da Güvenlik Sektörü Reformu'nun gerekli ve kilit bir konu olduğunun altını çizdi.

Sahada halihazırda güvenlik mimarisinin parçalanmış durumda olduğunu belirten Raad, "Güvenlik Sektörü Reformu, parçalanamayan, parçalara bölünemeyen ulusal bir yaklaşımdır. Güvenlik Sektörü Reformu, herhangi bir siyasi tartışmadan önce, en başından itibaren tüm Libya için siyasi şemsiye altına alınmalıdır. Güvenlik mimarisi, herhangi bir siyasi diyalogda ele alınmalıdır." dedi.

Raad, en önemli şeyin güvenlik olduğuna dikkati çekerek, ordu ve polisin kontrol altında olması ve silahların tekele alınması gerektiğini söyledi.

Aynı şehirlerde dahi birden çok silahlı grubun bulunmasının, çok endişe verici olduğunu kaydeden Raad, "Tüm Libyalıların isteği bu: birleşik ordu ve birleşik polis gücü." diye konuştu.

Raad, ayrıca Libya'da Güvenlik Sektörü Reformu'nun Silahsızlanma, Demobilizasyon ve Yeniden Entegrasyon (DDR) ile birlikte yapılmasının gerekliliğini ve önemini de vurguladı.

- "Kapsamlı ve bütünsel çözüm bulunmalı"

Mustafa Sakızlı da Libya'da kurumların yeniden inşasına gereksinim duyulduğuna dikkati çekerek, "Libya'da Güvenlik Sektörü Reformu, barışın ve devletin inşası yaklaşımı olmalıdır." dedi.

Öncelikle Libya'daki son durumun çok iyi analiz edilmesi ve buna göre çözüm önerileri getirilmesi gerektiğini vurgulayan Sakızlı, kurumları reforme etmek ve bir devleti yeniden inşa etmek için bütüncül kapsamlı bir yaklaşımın önemini işaret etti.

Sakızlı, güvenlik sektörünün kamunun ve devletin bir parçası olduğunu söyleyerek, "Bu nedenle, Libya'nın kırılgan durumuna kapsamlı ve bütünsel çözüm bulunmalıdır. Ve bu, kamu yönetimi reformu, güvenlik sektörü reformu, sosyo-ekonomik kalkınma ve güçlendirici güvenlik sektörü reformunu içeren bir devlet inşası yaklaşımıyla olmalıdır. Bu, Libya'daki mevcut durum analiz edilmeden uygulanamaz." diye konuştu.

Sakızlı, Libya'da mevcut kurumların canlandırılmasından ziyade, kurumların yeniden inşa edilmesine ihtiyaç duyulduğunun altını çizdi.

Gençlerin aşırılık yanlısı gruplara katılmasının önlenmesi için de çaba gösterilmesi gerektiğini belirten Sakızlı, onların küçük işletmeler açabilmesinin, girişimciliğin desteklenmesinin önemli olduğunu vurguladı.

Libya'nın kaynak eksikliği olmayan bir ülke olduğunu ve kurumların yeniden inşasının mümkün olduğunu belirten Sakızlı, "İnsanlar, Güvenlik Sektörü Reformu'nun güvenli ve müreffeh Libya'yı yeniden inşa etmek için gerekli olduğunu ve böyle bir güvenlik sektörünün yeniden inşa edilmesinin yıllar alacağını anlamalıdır." dedi.

- "Güvenlik sektörünün yeniden inşası için halkın desteğine ihtiyaç var"

Aslan, soru cevap bölümünde, güvenlik reformuyla ilgili açıklama yaparak bu alanda siyasi bir kararlılık gerektiğini söyledi.

Libya'da güvenlik reformuyla ilgili anayasa hazırlanması ve anayasal düzen kurulması gerektiğine işaret eden belirten Aslan, asker ya da kolluk görevini yürütecek personel için de bir reform gerektiğini vurguladı.

Aslan, personel reformu için 6 adım atılması gerektiğini ifade ederek, "Libya ordusunun devrimden sonra bir envanteri yok. Bu yüzden öncelikle ihtiyaç analizi yapmamız, sahada ve envanterde ne var belirlenmeli. Sonra da tedarik süreci ele alınmalı. Bu noktada Libyalıların bunu yabancı bir şirkete yaptırmalarında bir fayda görmüyorum. Tamamen Libya tarafından yapılması gerek." dedi.

Sakızlı ise soru cevap bölümünde güvenlik reformunun ve ordunun yeniden inşa edilmesinin halka doğru anlatılması gerektiğini belirtti.

Farklı gruplarda çatışanların entegrasyonu, ordu ve polis gücünün yeniden kurulması konularında belediyelerin, medyanın ve STK'ların önemli rol oynayacağını vurgulayan Sakızlı, "Güvenlik sektörünü yeniden inşa etmek uzun bir süreç. Sabır ve zaman gerekiyor. Bu nedenle halkın desteğine ihtiyaç var." ifadesini kullandı.

BAKMADAN GEÇME