Tiroit sağlığınız için dikkat etmeniz gereken besinler nelerdir?
Boynunuzdaki küçük bir bez, tüm vücut dengenizi etkileyebilir. Tiroit sağlığını korumanın yolu ise doğru besinleri tüketmekten ve bazı gıdalardan uzak durmaktan geçiyor. Peki, tiroit için hangi yiyecekler dost, hangileri riskli? İşte detaylar...
Metabolizma hızından kalp sağlığına kadar birçok sistemi yöneten tiroit bezinin sağlığı, beslenme alışkanlıklarıyla doğrudan ilişkili. İyot, selenyum ve vitamin dengesi bozulduğunda tiroit fonksiyonları da zarar görüyor.
TİROİD BEZİNİN VÜCUT İÇİN ÖNEMİ
Boynun hemen altında yer alan ve kelebek şeklinde olan tiroid bezi, vücudumuzdaki pek çok hayati sürecin sağlıklı bir şekilde işlemesinde kilit rol oynar. Metabolizma hızından sindirim sistemine, nörolojik gelişimden kalp-damar sağlığına kadar pek çok fonksiyon, tiroid hormonlarının dengeli çalışmasına bağlıdır.
Tiroid bezinin sağlıklı olması, vücudun bir makine gibi uyum içinde çalışması anlamına gelir. Bu denge bozulduğunda ise vücut kendini koruma yeteneğini kaybedebilir ve yüzlerce biyokimyasal süreç olumsuz etkilenmeye başlar.
UYARI: Her bireyin tiroid yapısı ve ihtiyaçları farklıdır. Bu nedenle tiroid sağlığını korumak veya iyileştirmek için kişiye özel bir beslenme planı oluşturulmalı ve mutlaka bir sağlık profesyoneline danışılmalıdır.
TİROİD HORMONLARI VE İYOT DENGESİ
Tiroid bezinin temel görevi, T3 (triiyodotironin) ve T4 (tiroksin) hormonlarını üretmektir. Bu hormonların üretimi ise doğrudan iyot varlığına bağlıdır. İyot eksikliği kadar fazlalığı da tiroid fonksiyonlarını olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle vücutta iyot dengesinin korunması son derece önemlidir.
İyot ihtiyacının karşılanmasında deniz ürünleri, süt ve süt ürünleri, yeşil yapraklı sebzeler ve kaya tuzu etkili kaynaklardır. Ancak bu besinler tüketilirken ölçüyü kaçırmamak gerekir.
TİROİD SAĞLIĞINDA MİNERALLERİN ROLÜ
Tiroid hormonlarının aktif hale gelmesi ve TSH hormonunun düzenli çalışması için çinko önemli bir mineraldir. Özellikle hipotiroidi hastalarında çinko alımı büyük fayda sağlar. Çinko; kabuklu deniz ürünleri, kırmızı et ve tavuk etinde bol miktarda bulunur.
Selenyum ise güçlü bir antioksidan olup tiroid dokusunu koruyucu etkiye sahiptir. Kuru baklagiller, yumurta, sardalya, ton balığı ve fındık selenyum açısından zengin besinlerdir. Gerekli durumlarda takviye olarak alınabilir ancak bu mutlaka doktor kontrolünde olmalıdır.
TİROİD İÇİN ÖNEMLİ VİTAMİNLER
Tiroid bezinin sağlıklı çalışmasında A, E, D ve K2 vitaminleri kritik öneme sahiptir.
A vitamini, T4 hormonunun aktif form olan T3’e dönüşümünü destekler. Havuç, tatlı patates ve bal kabağında bolca bulunur.
D vitamini, kemik yoğunluğunu korur ve bağışıklık sistemini destekler. Somon, sardalya ve yumurta sarısı önemli kaynaklardır.
E vitamini, oksidatif stresi azaltarak tiroid dokusunu korur. Koyu yeşil yapraklı sebzeler ve çiğ badem bu vitamini içerir.
K2 vitamini, tiroid sağlığı üzerinde sinerjik etki gösterir. Fermente süt ürünleri, kefir ve turşular iyi kaynaklardır.
TİROİD SAĞLIĞINI DESTEKLEYEN BESİNLER
İYODLU BESİNLER
Balık, yosun, midye, karides gibi deniz ürünleri
İyotlu tuz
SELENYUM KAYNAKLARI
Brezilya fıstığı
Ayçiçeği tohumu
Ton balığı, sardalya
OMEGA-3 YAĞ ASİTLERİ
Somon, sardalya, hamsi
Ceviz, keten tohumu
ANTİOKSİDAN ZENGİN MEYVE VE SEBZELER
Yaban mersini, çilek, kivi
Brokoli, ıspanak, havuç
PROTEİN KAYNAKLARI
Tavuk, hindi, yumurta
Fasulye, mercimek
FERMENTE GIDALAR
Yoğurt, kefir
Lahana turşusu
TİROİD SAĞLIĞINI OLUMSUZ ETKİLEYEBİLEN BESİNLER
SOYA ÜRÜNLERİ
Soya içeriğindeki bazı bileşenler tiroid hormonlarının işleyişini baskılayabilir.
GLUTEN İÇEREN GIDALAR
Buğday, arpa ve çavdar bazı bireylerde tiroid problemlerini tetikleyebilir.
AŞIRI TÜKETİLEN KOYU YEŞİL SEBZELER
Ispanak, pazı ve karalahana fazla tüketildiğinde iyot emilimini azaltabilir.
ŞEKER VE RAFİNE KARBONHİDRATLAR
Kan şekeri dalgalanmalarına yol açarak enerji seviyelerini düşürebilir.
AŞIRI KAFEİN TÜKETİMİ
Fazla çay ve kahve tüketimi tiroid hormon dengesini etkileyebilir.
FAZLA İYOT ALIMI
İyot takviyelerinin kontrolsüz kullanımı tiroid sorunlarına neden olabilir.
Görsel Kaynak: istockphoto
