Dünya genelinde iklimin değişmesi Türkiye'yi de etkiliyor. Ülkemizde son yıllarda artan çamur yağışları, Afrika ve Arap yarımadasındaki çöllerden gelen toz taşınımı nedeniyle yaşanıyor. Peki toz taşınımı nedir, nasıl meydana gelir? İşte detaylar...

TOZ TAŞINIMI NEDİR?

Toz taşınımı, temel olarak kuraklık ve çölleşme temelli ortaya çıkmaktadır. Toz Taşınımı, Dünya ekosistemi için büyük önem arz etmektedir. Toz taşınımının temel nedeni, kuraklık ve çölleşme olarak belirtilmektedir. Dünyadaki başlıca toz kaynak alanları Afrika'da Sahra çölü, Asya'da Gobi ve Taklamakan çölleri, Arabistan Yarımadası çölleri, Güney Amerika ile Avustralya’da bulunan çöllerdir. Çöllerden kalkan tozlar, atmosferin üst tabakalarına yükselerek uzun mesafeler kat etmektedir.

TOZ TAŞINIMI NASIL OLUŞUR?

Çöllerde göreceli olarak daha büyük olan toz parçacıkları, kaynak alanlarının yakınlarında çökerken, küçük olanlar ise binlerce kilometre yol kat edebilmektedir. Bu durum toz taşınımı olarak tarif edilir. Toz taşınımı, etkisini toz fırtınalarıyla daha uzak alanlara taşıyabilir.

Toz fırtınaları, hava ve deniz ulaşımını da olumsuz yönde etkilemektedir. Toz kaynak alanlarına yakın bölgelerde, fırtınaların yaşandığı dönemlerde havaalanları kapatılmakta, karayolu ulaşımında ise büyük sorunlar yaşanmaktadır. 

TÜRKİYE'DE TOZ TAŞINIMI NE ZAMAN GÖRÜLÜR?

Türkiye ve çevresindeki çöl  ve yarı-kurak alanlardan kalkan toz aerosollerin taşınması, iklim, kara ve deniz ekosistemleri ile insan sağlığı açısından büyük öneme sahiptir. Solunum yolu ve kalp rahatsızlığı bulunanlar ile yaşlı ve çocukların bu olaylardan en fazla etkilendiği bilinmektedir.

Türkiye, Orta Doğu ve Afrika kaynaklı çöl tozlarından etkilenmektedir. Ülkemize olan toz taşınımı, Basra alçak basınç merkezinin daha etkili olduğu İlkbahar, Sonbahar ve Yaz aylarında daha yoğun gerçekleşmektedir.