145 yıllık sır perdesi

1870 - 1871 yılları arasında II. Fransa İmparatorluğu ve Prusya Krallığı arasında yapılan savaş esnasında yazıldığı ortaya çıkan bir mektup Dünya basınının gündemine oturdu.

AFP haberine göre üzerindeki puldan 7 Aralık 1870 tarihinde yazıldığı belirlenen mektup, 2. Dünya savaşında bir başka çıkarmanın merkezi olarak akıllarda kalan Normandiya'da bulunan Pont-Audemer ilçesine gönderilmiş. 20 X 13 cm boyutlarındaki tek sayfalık bir kağıda kaleme alınmış ve bulunduğu zarfın sol üst köşesinde "balonla" ibaresi bulunuyor.

Charles Mesnier(Mesmier) isimli biri tarafından Fransızca yazılan mektup, Monsieur Grussin(Grossin) vasıtasıyla teslim edilmek üzere Madam Mesnier dikkatine gönderilmiş. Hayli içten ve duygu yüklü bir üslupla yazılması bir tarafa, savaş hakkında da ilginç bilgiler içeriyor.

Ailesi ve dostlarıyla tüm iletişimi kesilen Mesnier, en büyük moral kaynağının durumlarının ve sağlıklarının iyi olduğunu belirten küçük bir not olacağını belirtiyor. Annesini sevgiyle kucakladığını söyleyerek kendisinden de onun yerine dayısını, teyzesini ve Maria'yı kucaklamasını istiyor.

Derli toplu bir el yazısıyla kaleme alınan mektuptaki Maria isimli kişinin kimliği hakkında bir ipucu yok fakat savaşın detayları hakkında çarpıcı cümleler var.

Taarruzlarımızın hepsinde başarılı olamıyoruz ama inancım tam. Benim güzel anneciğim, nihai zafer haklı sebeplerimiz sayesinde bizim olacak. Charles Mesnier

Mesnier yükselen moralinin sebebini mektubun devamında 29 Kasım ve 1 Aralık tarihleri arasında esir alınan 1000 Alman ve ele geçirilen mühimmatları olarak belirtiyor. Düşmanı geri püskürtmeyi Paris'in tek amacı olarak gösteriyor. "Şehrin kapılarını Almanlara açmaktansa her türlü acıya katlanırız" diyerek kararlığını sergilemekten çekinmeyen Fransız, savaş esnasında oluşan et kıtlığına dikkat çekse de, fazla yemek yiyememeleri hakkında kimsenin şikâyet etmediğini, idare ettiklerini söylüyor.

Mektuptakileri birer sır haline getiren ise Avustralya Ulusal Arşivi'nde bulunması.

Fransa Ulusal Arşivi ile beraber iki ülke arasındaki tarihi ve kültürel bağlarını gösteren bir sergi üzerine çalışılırken bulunan mektubun, Fransa içerisinde yazılıp gönderilmesine rağmen nasıl Avustralya'ya geldiği bilinmiyor.

Brisbane Merkez Postanesi'ne bağlı Queensland Posta ve Telgraf Müzesi'nden 2001 yılında Avustralya Ulusal Arşivi'ne geldiği saptanan mektubun orijini hakkında bir bilgi yok.

Bağış ihtimali üzerine duruluyor. Öte yandan bağış karşılığında muhakkak verilmesi gereken resmi alındı evrağına dair bir kayıt ya da iz bulunmuyor. Arşiv yöneticisi Louis Doyle bu durumun merakı daha da arttırdığını gizlemiyor.

Zira Paris'te 4 ay süren Alman kuşatması esnasında şehirle Fransa'nın diğer böglelerindeki iletişim sadece sıcak hava balonları ile sağlanabiliyordu. Normal şartlar altında Leon Gambetta gibi bakanlıklık yapan vb. önemli insanların taşımacılığında kullanılan balonlar, savaş nedeniyle Sen Nehri altındaki kabloların kesilmesinin ardından düşmanı atlatmak için iletişimi sağlamaya yönelik kullanılmış.

Kuşatma sırasında, bilhassa geceleri yapılan 66 kadar seferle 3 milyon civarı mektup ve 500 kadar da posta güvercininin balonlarla gönderildiği tahmin ediliyor. Sıcak hava balonlarının o dönem ulaştığı en uzak nokta ise 1.800 kilometrelik mesafedeki Norveç. 18 bin kilometredeki okyanus ötesi Avustralya'ya ulaşmasına imkân yok.