16 yıl polisleri peşinden sürükleyen DNA skandalı: Aynı iz onlarca dosyada ortaya çıktı, gerçek ise çok geç fark edildi
1993'ten 2009'a kadar Avrupa'daki onlarca farklı suç mahallinde aynı kadın DNA'sı bulundu. Polis yıllarca görünmez bir seri suçlunun peşinden gitti. Ancak gerçeğin ortaya çıkması, adli tıp tarihinin en büyük hatalarından birini gözler önüne serecekti.
1993 yılında Avrupa’daki polis teşkilatları sıra dışı bir detay fark etmeye başladı.
Almanya, Avusturya ve Fransa’daki farklı suç mahallerinde aynı kadın DNA’sı ortaya çıkıyordu. Cinayetlerden hırsızlıklara kadar uzanan olaylar arasında görünürde hiçbir bağlantı yoktu. Ancak laboratuvar sonuçları hep aynı kişiyi işaret ediyordu.
Fotoğraf yapay zekâ ile oluşturulmuştur
Polis, kimliği bilinmeyen bu kadına “Heilbronn Hayaleti” adını verdi
Aynı DNA’nın, Almanya’nın Heilbronn kentindeki bir polis cinayetinde de ortaya çıkmasıyla olay büyük yankı uyandırdı. Soruşturma kısa sürede Avrupa’nın en büyük adli vakalarından birine dönüştü.
Yıllar boyunca onlarca dedektif görevlendirildi, ülkeler arası ortak operasyonlar yürütüldü ve milyonlarca Euro harcandı. Ancak ortada büyük bir sorun vardı:
Kimse bu kadını görmemişti.
Fotoğraf yapay zekâ ile oluşturulmuştur
Ortada sadece DNA vardı
Polisin elinde ne güvenlik kamerası görüntüsü vardı ne de güvenilir bir tanık ifadesi.
Suç mahallerinde bulunan tek ortak şey DNA örnekleriydi.
Üstelik aynı DNA; cinayet, araç hırsızlığı, soygun ve uyuşturucu vakaları gibi birbirinden tamamen farklı yaklaşık 40 olayda ortaya çıkıyordu. Vakalar yıllara yayılıyor, aynı kişi farklı ülkelerde yeniden karşılarına çıkıyordu.
Bu durum soruşturmayı daha da gizemli hale getirdi. Yetkililer bir noktada Avrupa çapında dolaşan görünmez bir seri suçluyla karşı karşıya olduklarına inanmaya başladı.
Fotoğraf yapay zekâ ile oluşturulmuştur
DNA çok büyük bir kanıt sayılıyordu
O dönemde DNA, adli tıbbın en güvenilir delillerinden biri olarak görülüyordu.
Bu nedenle soruşturmayı yürüten ekipler uzun süre laboratuvar kaynaklı bir hata ihtimalini ciddi şekilde değerlendirmedi. Hatta bazı teorilerde şüphelinin Doğu Avrupa bağlantılı olabileceği bile öne sürüldü.
Ancak bütün bu senaryolara rağmen polis hâlâ tek bir fotoğraf, net bir tanık ya da fiziksel iz bulamıyordu.
Fotoğraf yapay zekâ ile oluşturulmuştur
Gerçek 16 yıl sonra ortaya çıktı
2009 yılında soruşturmanın yönü tamamen değişti.
Araştırmacılar bu kez suç mahallerini değil, DNA örneklerinin toplandığı pamuklu çubukları incelemeye başladı. Yapılan kontroller sonunda şaşırtıcı gerçek ortaya çıktı:
Sorun suçlu değil, kullanılan ekipmanlardı.
DNA toplamak için kullanılan bazı pamuklu çubuklar üretim aşamasında kirlenmişti. Çubukların üzerinde, fabrikada çalışan bir kadına ait DNA bulunuyordu.
Yani polis ekipleri farklı suç mahallerinden örnek toplarken aynı DNA’yı istemeden olay yerlerine taşıyordu.
Fotoğraf yapay zekâ ile oluşturulmuştur
Aslında hiç var olmayan bir suçlu aranmıştı
Böylece yıllardır aranan “Heilbronn Hayaleti”nin gerçekte var olmadığı ortaya çıktı.
Avrupa polisi yaklaşık 16 yıl boyunca hiç var olmayan bir suçlunun peşinden gitmişti.
Olay, adli tıp dünyasında büyük yankı uyandırdı. Vakadan sonra DNA toplama ekipmanlarıyla ilgili uluslararası standartlar yeniden gözden geçirildi ve kontaminasyon riskine karşı daha sıkı önlemler getirildi.
“Heilbronn Hayaleti” vakası bugün hâlâ adli tıp eğitimlerinde, yanlış yönlendiren DNA kanıtlarının en ünlü örneklerinden biri olarak anlatılıyor.
Fotoğraf yapay zekâ ile oluşturulmuştur
Haber kaynak: TIME, ScienceDirect, ISO (Uluslararası Standardizasyon Örgütü), BBC