Akaryakıt fiyatına yüzde 75 eşel mobil uygulaması geldi

AA muhabirinin Hazine ve Maliye Bakanlığı'ndan edindiği bilgilere göre kararla, jeopolitik gelişmelerden kaynaklanan petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon üzerindeki etkisinin sınırlandırılması ve vatandaşların bütçesine etkisinin azaltılması için geçici olarak eşel mobil sisteminin devreye alınması kararlaştırıldı.

NASIL UYGULANACAK?

Sistem, 2 Mart günü baz alınarak, bu tarihten itibaren bazı petrol ürünlerinin fiyatı artarsa, artış tutarının yüzde 75'ine kadar bu ürünlerin ÖTV'sinin indirilmesi suretiyle uygulanacak.

Bu kapsamda, benzinde litre başına 14,8277 liraya, motorinde litre başına 13,9006 liraya, LPG'de kilogram başına 11,3830 liraya kadar indirim olabilecek.

Bu ürünlerin fiyatı düşerse de azalış tutarının yüzde 75'ine kadar ÖTV'si artırılacak ve artırılan bu tutar da 2 Mart'ta uygulanan ÖTV'yi geçmeyecek.

10 LİRALIK ARTIŞIN SADECE 2,5 LİRASI VATANDAŞA YANSIYACAK

Uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurundaki değişim nedeniyle meydana gelecek fiyat artışının, akaryakıt ve LPG fiyatlarına sınırlı olarak yansıması amacıyla bu ürünler üzerindeki ÖTV'nin yüzde 75'i ile buna bağlı KDV'den vazgeçilecek.

Örneğin, söz konusu ürünlerdeki fiyat artışının 10 lira olması halinde, bu tutarın sadece 2,5 lirası piyasa fiyatına yansıyacak, geri kalan 7,5 lira ise vergiden karşılanacak.

Böylece, yüksek miktarda bütçe gelirinden feragat edilerek enflasyonla mücadele önceliklendirilmiş, akaryakıt ve LPG fiyat artışlarının piyasaya sınırlı yansıması sağlanmış olacak.

EŞEL MOBİL SİSTEMİ NE ANLAMA GELİYOR?

BBC News Türkçe'nin aktardığına göre, eşel mobil kavramının orijinali Fransızca "échelle mobile" kavramı.

İlk olarak 1800'lerin başında Fransa'da buğday fiyatları düştüğünde ülkeye dışarıdan tahıl alımını zorlaştırmak amacıyla formüle edildiği düşünülüyor.

Türkçe anlamı "hareketli ölçek" olan kavram, dış ticarette vergilerin iç pazara göre değişmesini ifade ediyor.

İlerleyen dönemlerde bazı Avrupa ekonomileri özellikle savaş sonrası dönemde ücretlerde de benzer sistemler uyguladılar. Zamanla sistem çoğunlukla terk edildi.

Türkiye'de 2018 Mayıs ayında yürürlüğe giren eşel mobil sistemi ise, döviz kuru ve petrol fiyatlarındaki artışların akaryakıt fiyatlarına yansımasını sınırlayan bir mekanizma olarak uygulandı.

Pratikte akaryakıt fiyatlarındaki artışa karşılık ÖTV düşürülerek pompa fiyatı kontrol edildi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'na göre bu yaklaşım sayesinde, Türk lirasının değer kaybettiği ve finansal piyasalardaki oynaklığın yüksek olduğu bir dönemde, akaryakıt fiyatlarının ekonomide yarattığı geniş çaplı etkiler kontrol altına alındı. Enflasyon üzerindeki baskılar önemli ölçüde azaltıldı.

*Haberin görseli Shutterstock tarafından servis edilmiştir.

*Görsel temsili