Batman'ın neyi meşhur? Batman'da ne yenir, ne alınır, neresi gezilir?
Güneydoğu Anadolu'nun hızla gelişen, modernleşen yüzüyle tarihin binlerce yıllık derinliğini aynı potada eriten, petrol kulelerinin gölgesinde antik mağaraların saklandığı gizemli bir şehirden bahsedeceğiz. Genellikle petrol rafinerileri ve sanayisiyle anılsa da, Batman aslında Dicle Nehri'nin bereketli sularıyla hayat bulan, Hasankeyf gibi insanlık tarihinin en önemli miraslarından birine ev sahipliği yapan kadim bir coğrafyadır.
Neolitik çağdan günümüze kesintisiz bir yaşamın sürdüğü bu topraklarda, her taşın altından bir efsane, her mağaranın içinden bir hikaye çıkar. Şehre yaklaştığınızda Raman Dağı'ndaki ateşlerin dansı sizi karşılarken, Dicle'nin serinliği ruhunuzu ferahlatır. Modern caddeleri, canlı sosyal hayatı ve misafirperver insanıyla Batman, Doğu'nun ezber bozan şehirlerinden biridir. Özellikle son yıllarda yapılan arkeolojik kazılar ve turizm yatırımları, şehri sadece bir sanayi kenti olmaktan çıkarıp, kültür turizminin parlayan yıldızı haline getirmiştir. Gezginlerin ve tarih meraklılarının arama motorlarında en sık yanıt aradığı Batman'ın neyi meşhur, Batman'da ne yenir, ne alınır, neresi gezilir ve yapılacak şeyler neler soruları, petrolün siyahından tarihin altın sarısına uzanan bir keşif yolculuğunun habercisidir.
Batman, coğrafi konumuyla Mezopotamya'nın kalbinde yer alır. Bu stratejik konum, tarih boyunca Sümerlerden Asurlara, Romalılardan Artuklulara kadar pek çok medeniyetin bu topraklarda iz bırakmasını sağlamıştır. Şehri gezerken bir yanda modern AVM'leri ve parkları görürken, diğer yanda yüzyıllara meydan okuyan köprüleri ve türbeleri inceleyebilirsiniz. Batman mutfağı ise etin ve hamurun en lezzetli hallerini sunan, damak çatlatan bir zenginliğe sahiptir. Tandır ekmeğinin kokusu sokakları sararken, büryan kebabının lezzeti dillere destandır. Bu yazımızda, Batman mutfağının şam böreğinden perde pilavına uzanan lezzetlerini, sular altında kalsa da hala büyüleyen Hasankeyf'i, şehre özgü el sanatlarını ve gezi rotalarını tüm detaylarıyla ele alıyoruz. Dicle'nin kıyısında, tarihin ve lezzetin izinde bir yolculuk için okumaya devam edin...
BATMAN NE YENİR?
Batman mutfağı, Güneydoğu Anadolu'nun et ağırlıklı beslenme kültürünü en iyi yansıtan mutfaklardan biridir. Şehrin en meşhur lezzetlerinin başında, Siirt ile ortak paylaşılan ancak Batmanlı ustaların da hakkını vererek yaptığı büryan kebabı gelir. Kuyu kebabı olarak da bilinen bu lezzet, kuzu etinin derin kuyularda buharla pişmesiyle hazırlanır ve sabah kahvaltılarında bile tüketilen bir gelenektir. Yanında taze tandır ekmeği ve üzümle servis edilmesi, lezzeti doruğa çıkarır. Batman'ın kendine has bir diğer lezzeti ise şam böreğidir. İncecik açılan hamurun içine kıyma, soğan ve baharatlardan oluşan harcın konulmasıyla yapılan, gözlemeyi andıran ama tadıyla fark yaratan bu börek, özellikle çay saatlerinin vazgeçilmezidir.
Perde pilavı, her ne kadar Siirt kökenli olsa da Batman sofralarının da baş tacıdır. Fes şeklindeki bakır tencerelerde, hamurla kaplanmış pilavın içine tavuk eti, badem ve baharatların konulmasıyla yapılan bu yemek, özel günlerin ve misafir sofralarının en ağır yemeğidir. Batman usulü içli köfte olan kütülk, haşlanarak yapılan ve üzerine tereyağlı sos dökülen nefis bir tattır. Ayrıca mumbar dolması ve kaburga dolması da et severlerin favorileri arasındadır. Yöresel çorbalardan yayla çorbası, Batman'da üzerine bol nane ve pul biber yakılarak servis edilir ve her mevsim içilir. Tatlı olarak ise, bayramların vazgeçilmezi olan havdel tatlısı öne çıkar. Pekmez, un ve tereyağı ile yapılan bu tatlı, hem besleyici hem de enerji vericidir.
BATMAN NERESİ GEZİLİR?
Batman gezisinin tartışmasız en önemli durağı, insanlık tarihinin en eski yerleşim yerlerinden biri olan Hasankeyf'tir. Ilısu Barajı'nın suları altında kalmış olsa da, taşınan tarihi eserleri ve yeni kurulan Arkeopark alanı ile hala görülmeye değerdir. Zeynel Bey Türbesi, Akkoyunlu mimarisinin en zarif örneği olarak, üzerindeki çini mozaikleriyle ziyaretçileri karşılar. Artuklu Hamamı, İmam Abdullah Zaviyesi ve El-Rızk Camii gibi yapılar, yeni yerlerinde tarihin tanıklığını sürdürmektedir. Tekne turlarıyla baraj gölü üzerinde gezerek, suyun altındaki mağaraları ve eski şehrin siluetini izlemek, hüzünlü ama etkileyici bir deneyim sunar.
Batman Müzesi, bölgeden çıkarılan binlerce esere ev sahipliği yapan, modern ve kapsamlı bir müzedir. Özellikle Başur Höyük kazılarından çıkarılan oyun taşları, dünyanın en eski oyun seti olarak kabul edilir ve müzenin en nadide parçalarındandır. Tarih severler için Mor Kiryakus Manastırı, Beşiri ilçesinde bulunan ve Süryani mirasını yansıtan önemli bir yapıdır. Devasa boyutları ve taş işçiliğiyle dikkat çeken manastır, inanç turizmi açısından büyük potansiyele sahiptir. Malabadi Köprüsü, Batman ile Diyarbakır sınırında yer alsa da Batman gezi rotasının olmazsa olmazıdır. Dünyanın en geniş kemerli taş köprüsü olan bu yapı, Artuklu döneminin mühendislik harikasıdır ve üzerinde bulunan odalarla dönemin kervansaray mantığını yansıtır.
Doğa ile baş başa kalmak isteyenler için Sason Yaylaları ve Mereto Dağı, tertemiz havası, endemik bitki türleri ve soğuk sularıyla harika bir kaçış noktasıdır. Sason, aynı zamanda balı ve ceviziyle ünlüdür. Kozluk ilçesindeki Kozluk Kalesi ve Hıdır Bey Camii de görülecek yerler listesine eklenebilir. Memikan Köprüsü, Garzan Çayı üzerindeki tarihi İpek Yolu güzergahında bulunan zarif bir yapıdır.
BATMAN'DAN NE ALINIR VE NELER YAPILIR?
Batman seyahatinizden dönerken alabileceğiniz en meşhur ürün Sason balıdır. Yüksek rakımlı yaylalarda, binlerce çiçekten elde edilen bu bal, şifa kaynağı olarak bilinir. Yine Sason'da yetişen ince kabuklu ve yağlı Sason cevizi, kuruyemiş olarak veya tatlılarda kullanılmak üzere alınabilecek en güzel hediyeliklerdendir. Batman'ın el sanatları da oldukça gelişmiştir. Özellikle el dokuması kilimler, heybeler ve yün çoraplar, yöresel motifleriyle dikkat çeker. İpek böcekçiliğinin yapıldığı Sason'dan ipek şallar veya kumaşlar da zarif birer hatıra olabilir.
