9 Kocalı Hürmüz!

Rahimi, “Eğer İran'a yaptırımlar kabul edilirse, Hürmüz Boğazı’ndan bir damla bile petrol geçişine izin vermeyiz” dedi.

Rahimi, “Düşmanlık ya da şiddet istemiyoruz ancak Batı da yaptırım planından geri adım atmak istemiyor” dedi.

İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan Aden Körfezi’ne 2 bin kilometrelik bir alanda, Cumartesi günü başlattığı tatbikat sürerken, Rahimi’den böyle bir açıklama gelmesi, Tahran’ın saldırıya uğraması ya da yaptırımların baskısı altında ezilmesi durumunda Boğaz’ı kapatmaya hazır olduğunun da işareti olarak görüldü.

Dünyadaki petrol tankeri trafiğinin üçte birinden fazlası Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştiriliyor. ABD, Boğaz’daki serbest geçişi sağlamak bahanesiyle Basra Körfezi’nde bir donanma bulunduruyor.

İran Deniz Kuvvetleri Komutanı Tuğamiral Habibullah Seyyari, İran'ın gerekli görmesi durumunda Hürmüz Boğazı'nı kapatabileceğini açıkladı.

Devlet televizyonuna açıklama yapan Seyyari, dünya petrol ticaretinin yüzde 40'ının geçtiği Hürmüz Boğazı'nı kapatmanın "İran için bir bardak su içmekten daha kolay olduğunu" söyledi.

Seyyari, Umman Denizi'ni kontrol altında bulundurdukları için şimdilik boğazı kapatmaya gerek görmediklerini kaydetti.

Avrupa Birliği dışişleri bakanlarının üç hafta önce dünyanın 5. en büyük ham petrol ihracatçısı olan İran'a yaptırımları artırma kararı almasının ardından İran ile Batı arasında gerilim tekrar tırmanışa geçmişti.

İran Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı Muhammed Rıza Rahimi, dün yaptığı açıklamada, ABD ve bazı Avrupa ülkelerinin İran petrolüne yaptırım uygulaması halinde Hürmüz Boğazı'ndan petrol transferine izin vermeyeceklerini belirtmişti.

Bugün AB'nin İran'a ambargo konusunda anlaşmasının ardından İran kesin kararını açıkladı.

İranlı bir milletvekili, Hürmüz Boğazı'nı "kesinlikle" kapatacaklarını söyledi. Üst düzey milletvekili, Fars ajansına yaptığı açıklamada ham petrol ithalatının sekteye uğraması durumunda Hürmüz Boğazı'nı kesinlikle kapatacaklarını söyledi.

Avrupa Birliği, bugün nükleer programı sebebiyle İran'a petrol ambargosu uygulanması kararı almıştı. Karar, İran'la yeni petrol anlaşmalarının yapılmasını yasaklarken, eski anlaşmaların Temmuz ayına kadar yürürlükte kalmasına izin veriyor.

SUUDİ ARABİSTAN: İRAN HÜRMÜZ'Ü KAPATIRSA BİZ VARIZ

İran'ın bu tehdidi, dünya petrolünün üçte birinin akışını da risk altına atınca bu fırsatı ilk değerlendiren Suudi Arabistan oldu.

Suudi Arabistan Petrol Bakanlığı yetkilisi, Körfez ülkelerinin, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatması halinde dünya pazarında oluşabilecek İran ham petrolü kaybını Körfez ülkelerinin karşılamaya hazır olduğunu bildirdi.

Adının açıklanmasını istemeyen yetkili, Suudi Arabistan ve diğer petrol üreticisi Körfez ülkelerinin gerektiği halde devreye girebileceğini belirtti.

Suudi Arabistan'ın bu niyeti, İran'ı yeniden cevap vermeye zorladı.

İran, Körfez'deki komşularını, uluslararası yaptırımlarla karşı karşıya olan İran ham petrolünün yerine üretim yapmaları halinde bunun sonuçlarına katlanacağı uyarısında bulundu.

İran'ın Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) temsilcisi Muhammed Ali Hatibi, komşu ülkelerin İran ham petrolünün yerine petrol üretimini artırması halinde bu davranışı "dostça bir davranış olarak kabul etmeyeceğini" belirtti.

Hatibi, İran'da yayımlanan Şark gazetesine yaptığı açıklamada, "Körfez ülkelerinin İran petrolünü ikame etmesi halinde, Hürmüz Boğazı da dahil bölgede olacakların baş sorumlusu durumuna düşeceğini" söyledi.

İranlı yetkili, "Arap komşularımız Amerikalı ve Avrupalı maceracılarla işbirliği yapmamalı" dedi.

Dünyadaki günlük petrol tankeri trafiğinin üçte biri Hürmüz Boğazı'ndan geçiyor.

Gerilimden faydalananlar sadece petrol talebini karşılayabilecek petrol üreticisi ülkeler değil. Aynı zamanda petrol fiyatlarındaki yükseliş de birçok OPEC üreticisinin işine geliyor.

ABD: HÜRMÜZ BOĞAZI, KIRMIZI ÇİZGİ

ABD, İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'e gizli kanallarla mesaj göndererek, Hürmüz Boğazı'nı kapatmanın ABD'nin "kırmızı çizgisini" aşmak olacağını bildirdi.

New York Times'ın haberinde, Amerikalı hükümet yetkililerinin İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatması halinde kırmızı çizgiyi geçeceğini açıkça ifade ettiği hatırlatıldı.

ABD'de Barack Obama yönetimi yetkililerinin gizli kanallarla ilettiği mesajda, İran'ın böyle bir davranışının ABD'nin karşılık vermesine yol açabileceği uyarısında da bulunuldu.

Yetkililer, iki hükümet arasındaki temasın nasıl kurulduğunu ve İran'ın cevap verip vermediğini açıklamadı.

Hürmüz Boğazı'ndan günde, dünyadaki petrol ticaretinin yaklaşık beşte biri, 16 milyon varil petrol geçiyor.

ABD, nükleer programı nedeniyle İran'a petrol ambargosu uygulama kararı almıştı. İran, buna karşılık Hürmüz Boğazı'nı kapatma tehdidinde bulunmuştu.

Amerikalı üst düzey yetkililer Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasını bölgede gerilimi artıracağını vurgulamış, bunun "kırmızı çizgileri" olduğunu belirtmişti.

HÜRMÜZ KORKUSU: AB'DEN İRAN'A YAPTIRIM

AB üyeleri İran'a ilave yaptırımlar kapsamında petrol ambargosu ve merkez bankası aktiflerinin kısmen dondurulmasında anlaşmaya yaklaştı.

AB büyükelçilerinin hazırladığı yaptırımlara 23 Ocak'ta toplanacak olan AB dışişleri bakanları son şeklini verecek.

İran'ı Hürmüz Boğazı'nı kapatma tehdidine yönelten petrol ambargosunda, özellikle Yunanistan'ın çekinceleri nedeniyle zamanlamada mutabakat sağlanamazken diplomatik kaynaklar, mevcut alım sözleşmelerinin sona ereceği 1 Temmuz'un ambargo başlangıç tarihi olmasını güçlü bir ihtimal olarak görüyor.

AB Komisyonu verilerine göre, AB'nin İran'dan ham petrol ithalatının yüzde 70'e yakınını Yunanistan, İtalya ve İspanya gerçekleştiriyor. Söz konusu 3 ülke, ambargonun Ağustos ayına kadar ertelenmesinden yana tavır alıyor.

Öte yandan AB büyükelçileri, nükleer faaliyetleri finanse ettiklerini düşündükleri İran Merkez Bankası'nı da yaptırımlar kapsamına almak konusunda uzlaştı.

Buna göre merkez bankasının aktifleri geçici dondurularak bir taraftan AB üyeleriyle İran arasındaki ticaretin devamı güvence altına alınırken diğer taraftan nükleer faaliyetlere yönelik olduğundan şüphelenilen para hareketleri önlenmiş olacak.

İsrail, AB'nin açıklamaya hazırlandığı İran'a yeni yaptırımlardan duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

İsrail'in istihbarat işlerinden sorumlu Bakanı Dan Meridor askeri radyoya yaptığı açıklamada, ''Bu yaptırımların sertleşmesi ve Avrupalıların benimsediği tarzın önemli olduğunu, çünkü bunun, nükleer programını devam ettirmesinin kabul edilemez olduğunu İran'a anlattığını'' belirtti.

Meridor, İran'ın, başarıya ulaşma şansı olan bu yaptırımların etkisinden kaygılı olduğunu, bu yaptırımların ''en hızlı'' bir şekilde uygulanmasını tercih ettiğini söyledi.

Bakan, yaptırımların etkili olması için, İran'dan petrol satın alan Japonya ve Güney Kore gibi ülkelerin de bu yaptırımları uygulaması gerektiğini belirtti.

İsrail Dışişleri Bakan Yardımcısı Daniel Ayalon da İsrail radyosuna yaptığı açıklamada, ''Kararlılıkla ve uzun süreli uygulanması durumunda yeni yaptırımlar askeri seçeneği uzaklaştırır'' dedi. Ayalon, ''bu durumu önümüzdeki aylarda denetlemeleri gerekeceğini'' belirtti.

AB dışişleri bakanları İran'a kademeli petrol ambargosu ve merkez bankası aktiflerinin kısmen dondurulması dahil sert yaptırımlar için toplanmıştı.

İNGİLTERE: HÜRMÜZ'ÜN KAPATILMASI YASADIŞI

İngiltere Savunma Bakanı Philip Hammond, ''İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatma girişimi yasa dışı ve başarısız olacaktır'' dedi.

Hammond yaptığı açıklamada, küresel ticaretin ana yollarının açık tutulmasına ve işlemesine önem verdiklerini belirterek, şu ifadeleri kullandı:

''Hürmüz Boğazı'ndan petrol akışının aksaması, bölgesel ve küresel ekonomik büyümeyi tehdit eder. İran'ın böyle bir girişimde bulunması, yasa dışı ve başarısız olacaktır.''

İngiltere ile İran arasındaki ilişkiler, kasım ayında İngiltere'nin Tahran Büyükelçiliği'ne yönelik saldırıyla kopma noktasına gelmişti. İki ülke karşılıklı olarak büyükelçiliklerini kapatmış ve ilişkiler en alt düzeye indirilmişti.

İran, petrol taşımacılığında kilit önemdeki Hürmüz Boğazı'nı kapatabileceğini açıklamıştı.

İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma tehdidi İngiltere ordusunuda harekete geçirmişti. İngiliz donanmasının gözbebeği olan savaş gemilerinden HMS Daring'in Hürmüz Boğazı’na gönderilmesi kararı alınmıştı. 1 milyar dolarlık HMS Daring destroyerinin yanı sıra bazı savaş gemilerinin daha bölgeye gönderileceği belirtilmişti.

HMS Daring destroyeri füze ve uçaklarla yapılabilecek her türlü hava saldırısını radarı sayesinde tespit edip, karşılık verebiliyor. İngiliz donanmasının envanterindeki en yeni savaş gemisi olan HMS Daring’in 180 mürettebatı bulunuyor. Hürmüz Boğazı’ndaki görev için savaş gemisinde 60 komando da görevli olacak.

ÇİN: HÜRMÜZ AÇIK TUTULMALI

Çin Başbakanı Wen Jiabao, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı açık tutması gerektiğini vurguladı.

Katar'ın başkenti Doha'da açıklama yapan Jiabao, Hürmüz Boğazı'nın güvenliğini sağlamanın bütün ülkelerin yararına olduğunu kaydetti.

Jiabao, ''Bölgedeki herhangi bir aşırı eylem dünyadaki bütün insanlara karşı bir durum olur'' diye konuştu.

Çin, İran'ın petrol ve gazının en önemli alıcıları arasında yer alıyor.

Çin Başbakanı, Körfez turu kapsamında Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'ni de ziyaret etti.

Güney Kore, İran'dan petrol ithalatının aksaması durumunda ülkede yaşanabilecek petrol sıkıntısını önlemek için Umman ile işbirliği anlaşması imzaladı. Güney Kore bununla istikrarlı petrol ithalatını garantiye aldı.

Bir dizi temaslarda bulunmak için Umman'a gelen Güney Kore Başbakanı Kim Hwang-shik, petrol ithalatını garantiye almak için Maskat yönetimi ile anlaşmaya vardı.

ABD'nin İran'dan petrol ithalatını sınırlandırma yaptırımını gündeme getirmesi ile Tahran yönetiminin de buna Hürmüz Boğazı'nı kesmekle tehdit etmesi, Güney Kore'de petro-kimya ürünlerinin fiyatlarını aniden yükselmesine sebep olmuştu. Petrol ihtiyacının yüzde 11'ni İran'dan karşılayan Güney Kore, olası bir krizden en az zararla kurtulmanın yollarını arıyor.

Petrol ithalatını garantiye almak isteyen Güney Kore'nin ilk durağı Umman oldu. Umman Sultanı Kâbus bin Seyd El Ebu Seyd ve Başbakan Yardımcısı Fahad bin Mahmud El Seyd ile bir araya gelen Güney Kore Başbakanı Kim, olası krizde petrol ithalatını garantiye almak için Maskat yönetimi ile el sıkıştı. Başbakan Yardımcısı Fahad ile görüşmesinden sonra basın açıklamasında bulunan Kim, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının kimseye bir faydası olmayacağını söyledi.

Bir sonraki durağı Birleşik Arap Emirlikleri olan Kim Hwang-shik, Orta Doğu temasları ile bir yandan petrol ithalatını garantiye almaya çalışırken, diğer yandan ülkesinde aniden artan benzin fiyatlarını dengelemeyi hedefliyor.

IRAK: HÜRMÜZ'Ü AÇIK TUTUN

Irak, İran'dan stratejik su yolu Hürmüz Boğazı'nı açık tutmasını istedi.

18 Ocak'ta Irak Petrol Bakanı Abdulkerim Eleybi, gazetecilere yaptığı açıklamada, Tahran'ı Hürmüz Boğazı'nı kapatmayacağı konusunda dünyaya güvence vermeye ikna etmek için yarın İran'a gideceğini söyledi.

JAPONYA: HÜRMÜZ'ÜN KAPANMASI BİZİ DE VURUR, YAPTIRIMLARIN YANINDAYIZ

Japonya; İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatması halinde petrol ithalatının etkileneceği gerekçesiyle ABD yaptırımlarının yanında yer alarak İran'dan petrol alımını azaltacağını açıkladı.

Japonya Maliye Bakanı Jun Azumi, ABD Hazine Sekreteri Timothy Geithner ile birlikte gerçekleştirdiği basın toplantısında "İran'dan petrol alımını son 5 yılda hali hazırda azalttık. Bu indirimi şimdi daha planlı ve kademeli olarak artıracağız." açıklamasında bulundu.

Geithner ise basına yaptığı açıklamada Japonya'nın ABD'nin "en önemli müttefiği" olduğunu belirtirken İran konusunda kol kola hareket edeceklerini açıkladı.