5 aylık kayıp 9.1 milyar dolar!

Sorunlu pazarlar ve paritenin etkisi mayıs ayı ihracat rakamlarında da kendini gösterdi.

Giriş: 02.06.2015 - 10:05 Güncelleme: 02.06.2015 - 10:08

Mayıs ayında yine pariteye takılan ihracat rakamları geçen yıla göre 13.3 milyar dolardan yüzde 19 düşüşle 10.8 milyar dolara geriledi. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Euro/dolar paritesi kaynaklı kaybı 1.1 milyar dolar olarak hesapladı. Otomotiv sektöründeki işçi eylemlerinin ihracata etkisi mayıs ayının en çok merak edilen konularından biriydi. Nitekim Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, 500 milyon dolarlık kayıp beklendiğini açıklamıştı. Otomotiv ihracatı yüzde 27.4’lük kayıpla 2 milyardan 1.4 milyar dolara geriledi. İhracat rakamlarını Kocaeli’nde açıklayan TİM Başkanı Mehmet Büyükekşi ise işçi eylemli kaynaklı 250’si yan sanayi, 300’ü ise ana sanayide olmak üzere toplam 550 milyon dolarlık kayıp hesapladıklarını söyledi. Büyükekşi, “Aylık ihracata 4 puan negatif etki oluştu. Neticede büyük şirketlere aklıselim galip geldi. Eylemler son buluyor” diye konuştu.

Otomotiv sektörü bütün bunlara rağmen mayıs ayında yüzde 13.7’lik payla ihracat lideri oldu. Parite etkisiyle ihraç birim fiyatlarının düşmeye devam ettiğine dikkat çeken Büyükekşi, şunları söyledi: “Yılın ilk dört ayında otomotiv ihracatı adet bazında yüzde 17 arttı. Değer bazında yüzde 8 geriledi. Mayıs ayında Euro/dolar paritesi yüzde 19 geriledi. Genel ihracata bakıldığında ilk beş ayda parite etkisi 5.7 milyar dolara çıktı.” Siyasi açıdan sorunlu 6 pazarın ihracatı “çok olumsuz” etkilediğini söyleyen Büyükekşi, ilk beş ay itibarıyla Irak’a yüzde 27, Rusya ve Ukrayna’ya yüzde 37, Libya’ya ihracatta yüzde 40 düşüş olduğunu kaydetti. Mısır ve Suriye’ye ihracatta artışın sadece yüzde 2 olduğunu anlatan Büyükekşi, “Bu altı ülkeye ilk 5 aydaki ihracat kaybımız 2.9 milyar doları geçti” diye konuştu.

TİM’in hesaplamalarına göre parite ve işçi eylemlerinin mayıs ayı ihracat düşüşündeki etkisi 1 milyar 650 milyon doları buluyor. Bu iki etken ortadan kalksa bile ihracatta 894 milyon dolarlık kayıp varlığını koruyor. İhracat ancak siyasi sorunlu 6 pazara yapılan satışlardaki düşüş olmasaydı artış gösterecekti. Öte yandan Türkiye’nin AB’ye ihracatta pazar kazanmayı sürdürdüğünü söyleyen Büyükekşi, “Eurostat verilerine göre AB’nin ithalatı ilk 3 ayda Euro bazında yüzde 2 arttı. Türkiye ise Euro bazında ihracatını yüzde 13 artırdı. En çok artıran 4. ülke olduk” dedi.

İhracat rakamları Kocaeli'nde Filinta ve henüz yayına girmemiş Zeyrek Çeyrek dizilerinin çekildiği Film Platosu’nda açıklandı. Büyükekşi yıllık 200 milyon dolarlık dizi ihracatı yapılsa da etkisinin oldukça büyük olduğuna dikkat çekti. Büyükekşi geçtiğimiz hafta Dubai’de düzenlenen dünyanın en büyük kozmetik fuarında Türk ihracatçısının dizilerin etkisiyle büyük ilgi gördüğünü söyledi.