Pancarcılar isyanda!
Adapazarı Şeker Fabrikası pancar kotasını geri istiyor!
Sakarya ekonomisinin lokomotiflerinden olan Adapazarı Şeker Fabrikası'nın 2006 yılından bu yana yaşadığı kota sorunu fabrikanın zarar etmesine neden oluyor. Torba yasa ile beraber kota sorunu kısmen aşması beklenen fabrika, geçmişe dönük kota sınırlamasından doğan yıllık 15 bin ton kota hakkını da geri istiyor.
6 YIL ÇALIŞMADI!
Konuya ilişkin yapılan yazılı açıklamaya göre, 64 bin üyesi olan Adapazarı Pancar Ekicileri Kooperatifi tarafından satın alınan Adapazarı Şeker Fabrikası kota sorunu nedeniyle 5 yıldır sıkıntılı günler yaşıyor. Kuruluşundan bu yana Sakarya ekonomisinin can damarlarından birisi olan fabrika, 17 Ağustos depremi sonrasında büyük hasar görerek 6 yıl atıl kaldı. Özelleştirme İdaresi tarafından 2005 yılında ihaleye çıkartılan ve APEK(Adapazarı Pancar Ekicileri Kooperatifi) tarafından satın alınan fabrika 2006 yılında üretime tekrar başladı.
71 MİLYON CEZA!
Üretime başlayan fabrika 64 bin üyesinin yanı sıra Sakaryalılar tarafından da desteklendi. Ancak deprem sonrasında yaşadığı büyük yıkıntıyı aşan fabrika, bu kez de kota ile başı derde girdi. Deprem öncesinde 70 bin tona yakın kotası bulunan fabrikanın kotası, Şeker Kurulu tarafından getirilen ekim alanı sınırlandırılması ile 31 bin tona kadar indirilince fabrika yılda 1- 1,5 ay çalışmaya başladı. Yılda 1- 1,5 ay üretim yapan fabrika, kendisini çeviremeyince de ekonomik sıkıntı baş gösterdi. Kota ile beraber çevre illerden pancar olması ve işlemesi yasaklanan fabrika, Eskişehir' den pancar alıp işlediği içinde cezalandırdı. Eskişehir’den pancar aldığı için 71 milyon TL ceza kesilen fabrikanın imdadına ise Torba yasa yetişti. Torba yasa ile beraber bütün şeker fabrikaları ham madde bulamadıkları takdirde artık en yakın ilden pancar alabilecek.
"CEZA KALDIRILSIN"
Şeker Kurulu'nun kendilerine uyguladığı kota ve 71 milyonluk ceza nedeniyle dava da açan fabrika yönetimi, yeni yasayla beraber hükmü düşen kota ve cezanın da kaldırılmasını talep ediyor. Üretim sonrasında bakıma alınan fabrika da bu günlerde ise hummalı bir tadilat ve temizlik çalışması yapılıyor. Fabrikanı' nın 1951 yılında temeli atıldığını ve 1953 yılında ilk üretimi gerçekleştirdiğini anımsatan Adapazarı Şeker Fabrikası yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Aya," Kuruluşuyla beraber Şeker Fabrikası o ödemde en büyük sanayi kuruluşlarının başında geliyordu. Hatta fabrika Sakarya' nın il olmasına namzet teşkil etmiş bir sanayi kuruluşudur. 17 Ağustos depremi sonrasında ise fabrikadaki büyük hasar nedeniyle 6 yıl çalışmadı. Atıl durumdaki fabrika 2005 yılında özelleştirme İdaresince yapılan ihale sonucunda Adapazarı Pancar Ekicileri Kooperatifi (APEK) tarafından satın alındı. Fabrika depremde meydana gelen hasarları onarılarak 2006 yılında ilk üretime başladı"dedi.
KAPASİTE 99 BİN TON!
APEK tarafından satın alınan ve ardından yapılan onarımla beraber fabrikanın üretime başladığını anımsatan Başkan Aya, " 2006 yılında üretime başlayan fabrika ilk yıl 22 bin ton şeker üretti. Ancak fabrikanın önüne bu kez de kota sorunu çıktı. Biz Şeker Kurulu ve kurumu ile defalarca kotanın arttırılması için görüştük. Adapazarı Şeker Fabrikası' nın üretim ruhtası 99 bin tondur. Yani yılda 100 bin ton Şeker üretebilir. Ancak Şeker Kurulu' nun 2006 yılının Aralık ayında 136 / 1 kararı ile İnternet alana getiriyor. Bu Kurulu aldığı bu kararı 2009 yılında ham madde gıda yönetmeliğine sokuyor. Kamuoyunun anlayacağı dilde anlatmak gerekirse alınan kararla ' Adapazarı dışında Şeker pancarı alamazsınız. Eğer alırsanız biz bu şekeri 'C Şekeri' olarak sayarız. C kotasına koyarız. Bir sonraki yıl kota hesaplamalarında aldığınız pancar kadar kotanız düşer. Ayrıca ürettiğiniz şekeri de piyasa koşullarındaki şekerle matematiksel olarak çarparak ceza olarak keseriz' dendi. Ve bu yönetmelik de devreye girdi ve Adapazarı Şeker Fabrikası' na uygulandı"dedi.
"ÖNÜ AÇILDI"
Başkan Aya, " Yönetmelik devreye girmesiyle beraber Adapazarı Şeker Fabrikası' nın 2007, 2008, 2009 yıllarında Eskişehir 'den almış olduğu pancarın içindeki şeker oranının 2010 yılında kota hesaplamasına dahil edilerek kotamız 2009 yılı 63 bin ton iken, 2010 yılında 31 bin tona düşürüldü. Ancak Başbakanımız, Sanayi Bakanımız, Plan Bütçe Komisyon Başkanımız ve Sakarya milletvekilleri ile yapmış olduğumuz çalışma neticesinde 2006 yılında kurumun aldığı 136/1 sayılı kararın kaldırılmasını talep ettik. Geçen aylarda torba yasada çerçevesinde Türkiye Büyük Millet Meclisi ekim alanı sınırlamasını kaldırarak tekrar Şeker fabrikamızın değişik illerden pancar alınmasının önü açıldı" dedi.
"HAKKIMIZI İSTİYORUZ"
Torba yasa kapsamında bundan sonra yeterli ham madde bulamadıkları takdirde dörtlü münavebeye riayet ederek en yakın ilden pancar temin edebileceklerini söyleyen Başkan Aya, " Bu kararla beraber konu hükümsüz kaldığından biz geçmişte Eskişehir'den aldığımız pancarın kota hesaplamasına dahil edilmesini istiyoruz. 2007- 2008, ve 2009 yıllarında almış olduğumuz şekerin üretim değeri 44 bin tondur. Bu 44 bin tonu üç yıla böldüğümüzde 14 ile 15 bin ton civarında bize tekrar kota tahsisi yapılması gerekiyor. Bu yıl için 2011 yılında bu artırımı talep ettik. Bunun için Şeker Kurul Başkanı ve üyeleri ile görüştük. Yazılı olarak ta bir başvuruda bulunduk "diye konuştu.
KOTA UYGULAMASI!
Adapazarı Şeker Fabrikası'nın yıllık 99 bin ton Şeker üretme kapasitesi olduğunu ve önü açıldığı takdirde 200 milyon dolar katma değer sağlayacak bir sanayi kuruluşu olduğunu anımsatan Aya," Bize Şeker kurumu tarafından tahsis edilen kota 31 bin tondur. Dolayısıyla bizim yüzde 70 eksik kapasite ile üretim yapmamız zorlanıyor. Bu anlamda biz kotamızın 60 ile 70 bin ton olmasını istiyoruz. Düşük kota ile çalışmak bize zarar veriyor. Düşük kota ile kampanya süremiz 1.5 ile 2 ay sürüyor. Böylesine devasa bir tesisin bu kadar zaman çalışması zarar etmesine neden oluyor. 750 personeli içinde barındıran fabrikanın 45 gün çalışması ne kadar karlı olabilir. Bu kamuoyunun takdirine bırakıyorum "dedi.
Yılın 11 ayın üretim yapmayıp, yılın bir ayı üretim yapmakla hiç bir fabrikanın kalkınamayacağını vurgulayan Başkan Aya;" Biz eski yıllardaki gibi üretim yapmak istiyoruz. Kamuya ait iken bu fabrika nasıl 4-5 ay üretim yapıyorsa, biz böyle üretim yapmak istiyoruz. Üretim için çaba sarf ediyoruz. İstihdam sağlamak istiyoruz. Biz bu kente vergimizi ödüyoruz. Eğer biz 2006 yılından 2010 yılına kadar geçen 5 kampanya süresinde 99 bin ton şeker üretmiş olsaydık, bugün fabrikanın borcundan söz bile etmezdik"dedi.
KURULUŞUNDAN BUGÜNE...
1953 yılında üretime başlayan Adapazarı Şeker Fabrikası, Cumhuriyet tarihinin en önemli sanayi kuruluşlarından birisi. Dönemin Cumhurbaşkanı Celal Bayar ve Başbakanı Adnan Menderes tarafından açılışı yapılan fabrika, 1999 Marmara Depreminde ağır hasar gördü ve 7 yıl üretim yapamadı.
Yüzde 51’i devlet, yüzde 49’u çiftçinin ortak olduğu bir kuruluş olan Adapazarı Şeker Fabrikası, deprem sonrasında gidilen sermaye artırımı sonucu tamamen çiftçinin elinden çıktı ve 2004 yılında Özelleştirme İdaresi tarafından satışa çıkartıldı. 2005 yılında 45,7 milyon dolar ile Adapazarı Pancar Ekicileri Kooperatifi (APEK) tarafından satın alınan fabrika, 2006 yılında yeniden üretime başladı.
Ekim alanına getirilen kısıtlama ile kotası da düşmeye başlayan fabrikada, zor günler başladı ve 2007 kampanya döneminde 286.000 ton pancar işleyerek, 28.400 ton şeker üretimi yapılan fabrikada, 2008 kampanya döneminde ise 412 bin ton pancar işlenerek, 46.900 ton şeker üretildi.
2009 yılında ise işlenen pancar 528.000 ton, üretilen şeker ise 69.500 ton oldu.
2010 kampanya döneminde kotası yarı yarıya düşürülen fabrikada 291.300 ton pancar işlenerek, 31.200 ton şeker üretimi gerçekleştirildi. 2011 yılı için verilen kota ise sadece 32 bin ton.
Adapazarı Şeker Fabrikası kurulduğu 1954 yılından buyana 1982 yılında 1.045.700 ton şeker pancarı.