Elazığ'ın neyi meşhur? Elazığ'da ne yenir, ne alınır, neresi gezilir?
Doğu Anadolu'nun batıya açılan kapısı, tarihin ve efsanelerin iç içe geçtiği, mertliğin ve misafirperverliğin kitabının yazıldığı topraklardan bahsedeceğiz. Üç tarafı sularla çevrili olduğu için yarımada görünümünde olan, Harput gibi binlerce yıllık bir medeniyetin mirası üzerine kurulan ve kendine has "Gakgoş" kültürüyle tanınan Elazığ, sadece bir şehir değil, bir duruştur.
Harput Kalesi'nin surlarından şehre baktığınızda hissettiğiniz o derinlik, Urartulardan bugüne uzanan köklü bir geçmişin fısıltısıdır. "Eğri minaresiyle" Pisa Kulesi'ne meydan okuyan Ulu Camii, yazın ortasında bile buz tutan mağaraları ve Hazar Gölü'nün turkuaz sularıyla Elazığ, tezatların uyumunu sergiler. Ancak bu şehrin asıl büyüsü, damaklarda bıraktığı tatlardadır. Türkiye'nin en zengin mutfaklarından birine sahip olan Elazığ'da, kahvaltıdan akşam yemeğine kadar her öğün bir şölendir. Orcik cevizli sucuğunun enerjisi, vişne dondurmasının ferahlığı ve peynirli ekmeğin kokusu, bu coğrafyanın bereketini simgeler.
Elazığ, 4000 yıllık Harput birikimini modern şehre taşımış, maneviyatın ve sanatın harmanlandığı özel bir yerdir. "Çayda Çıra" oyununun ışığıyla aydınlanan sokakları, kürsübaşı sohbetlerinin sıcaklığıyla ısınır. Şehir, Keban Baraj Gölü'nün getirdiği ılıman iklim etkisiyle, Doğu'nun sert soğuğunu kırarak daha yaşanabilir bir atmosfer sunar. Bağcılığın çok gelişmiş olduğu bu topraklarda, Türkiye'nin en kaliteli üzümleri ve şaraplık Öküzgözü üzümleri yetişir. Bu yazımızda, Elazığ mutfağının 150'den fazla yemek çeşidi arasından sıyrılan yıldızlarını, doğa harikası Hazar Gölü'nü, gizemli Buzluk Mağarası'nı ve şehre özgü hediyelikleri tüm detaylarıyla ele alıyoruz.
ELAZIĞ'DA NE YENİR?
Elazığ mutfağı, "Harput Mutfağı" adıyla literatüre girmiş, saray mutfağı kadar zengin ve sofistike bir yapıya sahiptir. Şehrin en meşhur lezzeti, fırınların önünde kuyruk oluşturan "Peynirli Ekmek"tir. Ancak bu bildiğiniz ekmeklerden değildir; şekerli peynir harcıyla yapılan, pide şeklinde pişirilen ve tatlı-tuzlu dengesiyle damakları şaşırtan bir lezzettir. Özellikle Elazığlılar için peynirli ekmek, bir yaşam biçimidir.
Yemeklerde ise "Harput Köfte" başı çeker. Yağsız kıyma, ince bulgur ve reyhan otunun muhteşem uyumuyla hazırlanan, salçalı suda haşlanan bu minik köfteler, reyhan kokusuyla hafızalara kazınır. Bir diğer efsane "Gömbe", kat kat yufkaların arasına ceviz ve kıyma konularak yapılan, kömbe olarak da bilinen doyurucu bir börektir. "Sırın", yufkaların rulo yapılıp üzerine sarımsaklı yoğurt ve tereyağı dökülmesiyle hazırlanan, mantıyı andıran hafif bir yemektir.
"Lobik Çorbası", "İşkene", "Kibe Dolması" (İşkembe dolması) ve "Patila" (gözleme benzeri) da yöresel sofraların vazgeçilmezlerindendir. Tatlı faslında ise Elazığ'ın imzası "Vişne Dondurması"dır. Sadece bu yörede yetişen vişnelerle yapılan, katkısız, doğal ve hafif ekşimsi bu dondurma, yaz aylarının kurtarıcısıdır. Ayrıca "Dolanger" tatlısı, baklavaya rakip olacak kadar iddialıdır.
ELEZIĞ NERESİ GEZİLİR?
Elazığ gezisinin başlangıç noktası, şehrin atası olan "Harput Antik Kenti"dir. Şehir merkezine birkaç kilometre yukarıda bulunan Harput, bir açık hava müzesidir. Burada yer alan "Harput Kalesi" (Süt Kalesi), harcına su yerine süt katıldığı rivayetiyle ünlüdür. Kalenin surlarından Elazığ ovasını izlemek büyüleyicidir. Hemen yakınındaki "Ulu Camii", 12. yüzyıldan kalma minaresiyle dikkat çeker. Yapılan ölçümlerde Pisa Kulesi'nden daha eğri olduğu tespit edilen bu minare, statik bir mucize olarak yüzyıllardır ayakta durmaktadır.
Harput'ta ayrıca "Arap Baba Türbesi", içinde çürümemiş bir cesedin bulunduğu ve ziyaretçilerin tüylerini ürperten mistik bir mekandır. "Şefik Gül Kültür Evi", Harput mimarisini ve yaşamını görebileceğiniz restore edilmiş güzel bir konaktır.
Doğa severler için "Hazar Gölü", Doğu'nun Akdeniz'i olarak bilinir. Sivrice ilçesinde bulunan bu tektonik göl, turkuaz rengi suyu ve çevresindeki plajlarıyla yazın yüzmek, kışın ise Hazarbaba Kayak Merkezi'nde kayak yapmak için idealdir. Gölün altında batık bir şehir (Batık Kent) olduğu da söylenmektedir.
Şehrin en ilginç doğa olayı ise "Buzluk Mağarası"dır. Harput yakınlarında bulunan bu mağara, jeomorfolojik yapısı nedeniyle yazın buz tutar, kışın ise sıcak hava üfler. Yazın ortasında mağaranın içine girip buz kütlelerini görmek şaşırtıcı bir deneyimdir. "Çirçir Şelalesi" ise Keban Barajı'nın sularıyla oluşan, gürül gürül akan suyu ve alabalık tesisleriyle ünlü bir mesire alanıdır. Dünyanın en genç şelalesi olarak bilinir. Ayrıca "Keban Barajı"nı ve Türkiye'nin en büyük ikinci yapay gölünü görmek de etkileyicidir.
ELAZIĞ'DA YAPILACAKLAR VE ALINACAKLAR LİSTESİ
Elazığ seyahatinizi unutulmaz kılmak ve bu zengin kültürden parçalar götürmek için aşağıdaki listeyi rehber edinebilirsiniz.
Elazığ, Gakgoşların mertliği, Harput'un asaleti ve Hazar'ın maviliği ile ziyaretçilerini kucaklayan, her köşesinde ayrı bir hikaye barındıran kadim bir şehirdir. Buradan ayrılırken damağınızda peynirli ekmeğin tadı, kulağınızda ise bir Harput türküsü kalacaktır.
