Eurovision Şarkı Yarışması İsrail tartışmasıyla başlıyor
2026 Eurovision Şarkı Yarışması, beş ülkenin İsrail'in katılımını boykot etmesinin gölgesinde, bu akşam başlıyor. Büyük final, 16 Mayıs'ta Viyana'da gerçekleşecek. İşte, Eurovision tarihindeki en büyük krizin detayları...
Bu yıl 70'inci kez düzenlenen Eurovision Şarkı Yarışması, İsrail tartışmaları nedeniyle tarihindeki en büyük krizi yaşıyor. İsrail'in katılımına yönelik boykotlara rağmen yarışma, bugün başlıyor.
Bu akşam Avusturya'nın başkenti Viyana'da yapılacak ilk yarı finalin ardından, 14 Mayıs'ta ikinci yarı final ve 16 Mayıs'ta da final olacak. İsrailli şarkıcı Noam Bettan, 'Michelle' adlı pop şarkısıyla ülkesini temsil edecek.
Yarışmaya bu yıl 35 ülke katılıyor. Ancak İrlanda, Hollanda, Slovenya, İspanya ve İzlanda, İsrail'in katılımı nedeniyle bu yılki yarışmayı boykot ediyor. Beş ülkenin başlıca gerekçesi, İsrail'in Gazze'deki Filistinlilere karşı yürüttüğü ve binlerce sivilin ölümüne yol açan savaş.
Bu ülkelerin yanı sıra, binden fazla müzisyen ve kültür çalışanı da diğer ülkeleri yarışmayı boykot etmeye çağıran açık bir mektup imzaladı. Ayrıca Ukrayna'daki savaş nedeniyle Rusya'nın katılımının yasaklanması nedeniyle yarışmanın organizatörlerini ikiyüzlülükle suçladı.
İsrail'in Eurovision'a katılımına bir tepki de Uluslararası Af Örgütü'den geldi. Örgüt tarafından yapılan açıklamada, İsrail'in yarışmaya katılmasının insanlığa ihanet ve çifte standart olduğu belirtildi.
Açıklamada, “EBU’nun Rusya ve İsrail’in suçlarına verdiği ikiyüzlü yanıtlar, Eurovision’un iddia edilen 'tarafsızlığı' yanılsamasını ortadan kaldırmıştır. EBU, 2022’de Rusya’nın katılımının ‘yarışmayı itibarsızlaştıracağını’ söylemişti” ifadelerine yer verildi.
2024 Eurovision birincisi Nemo da protesto amacıyla ödülünü iade edeceğini açıkladı. Nemo, 2025 yılı sonunda yaptığı açıklamada, "Artık bu ödülün rafımda durmasının doğru olmadığını düşünüyorum" dedi.
1994 Eurovision birincisi İrlandalı sanatçı Charlie McGettigan da kazandığı ödülü iade etmeyi planladığını söyledi.
Peki, İsrail'e yönelik tepkilere rağmen ülkenin Eurovision'a katılmasına neden izin veriliyor?
Eurovision Şarkı Yarışması'nın İsrail'in katılımını onaylaması, Avrupa Yayın Birliği'nin (EBU) temel aldığı kurallar ve organizasyonun yapısından kaynaklanıyor. EBU, Eurovision'un siyasi bir platform değil, müzik odaklı bir eğlence etkinliği olduğunu savunuyor. Kurallara göre, yarışma, siyasi ifade, aktivizm veya çeşitli davaların tanıtımı için bir forum olarak kullanılamaz.
İsrail, EBU'nun resmi ve aktif bir üyesi konumunda. Rusya'nın Ukrayna'yı işgali nedeniyle yarışmadan men edilmesiyle İsrail'in durumu karşılaştırıldığında, EBU yetkilileri, İsrail'in kamu yayın kuruluşunun kuralları ihlal etmediğini ve yarışma şartlarına uyduğunu belirtiyor.
Yarışma organizatörleri, yarışmanın temel amacının kültürel bir alışveriş olduğunu ve bireysel sanatçıları hükümetlerinin politikalarından sorumlu tutmamaya çalıştıklarını vurguluyor.
İsrail'in Eurovision'a katılımı, geçtiğimiz yıllarda da protesto edilmişti. Geride kalan iki yıl, Filistin yanlısı aktivistler, 2024'te İsveç'in Malmö kentinde ve Mayıs 2025'te İsviçre'nin Basel kentinde İsrail'in yarışmaya katılımına karşı protesto gösterileri düzenlemişti.
İSRAİL'İ KİMLER DESTEKLİYOR?
Protestolara ve boykot çağrılarına rağmen İsrail'in yarışmaya dahil edilmesini destekleyenler de var. Aralık 2025'te, Eurovision'un önemli destekçilerinden Almanya, İsrail'in yarışmaya katılmasının engellenmesi durumunda kendisinin de katılmayacağını açıklamıştı. Almanya Kültür ve Medya Komiseri Wolfram Weimer, "İsrail'in Eurovision Şarkı Yarışması'nda yeri var" demişti.
Ardından, bu yıl 15 Nisan'da, İsrail yanlısı, kâr amacı gütmeyen 'Barış İçin Yaratıcı Topluluk' adlı bir girişim, İsrail'in katılımını destekleyen açık bir mektup yayımladı. Mektup, Amy Schumer, Mila Kunis ve Jerry O'Connell gibi oyuncuların da aralarında bulunduğu küresel eğlence sektöründen 1000'den fazla üye tarafından imzalandı. Mektupta, "Eğlence camiasının bazı üyelerinin, Holokost'tan bu yana Yahudilere yönelik en büyük katliama karşılık verdiği gerekçesiyle İsrail'in yarışmadan men edilmesini istemelerini görmek bizi şoke etti ve hayal kırıklığına uğrattı" ifadeleri yer aldı.
İSRAİL TARTIŞMASI NEDENİYLE KURALLAR DEĞİŞTİ
İsrail'in katılımına yönelik tartışmalar nedeniyle, Eurovision yetkilileri, yarışma kurallarını değiştirme kararı aldı. Geçen yıl, İsviçre'nin Basel kentinde düzenlenen yarışmada, Hamas'ın 7 Ekim 2023'te düzenlediği saldırıdan sağ kurtulan İsrailli Yuval Raphael genel sıralamada ikinci olmuştu. Bu sonuç üzerine sosyal medyada çok sayıda kullanıcı oylama sisteminin şeffaflığına ilişkin tereddütlerini ifade etmiş, benzer kaygılar yarışmanın galibi Avusturya temsilcisi JJ tarafından da dile getirilmişti.
Avrupa Yayın Birliği’nin (EBU) Kasım 2025'te getirdiği yeni düzenlemeler, hükümetlerin ve üçüncü tarafların şarkıları "orantısız biçimde öne çıkarmasını" engellemeyi hedefledi. Aksi durumda yaptırımlar uygulanabileceği belirtildi.
Yeni kurallar kapsamında, genişletilmiş profesyonel jüri yeniden yarı final aşamasına dahil edildi. Yarışmada jüri oyları yüzde 50 oranında belirleyici olacak. Diğer yüzde 50 ise halk oylamasıyla belirlenecek. Ayrıca izleyicilerin maksimum oy hakkı 20'den 10'a düşürüldü.