EYT yasası için formüller netleşiyor! EYT ne zaman çıkacak, masadaki formüller neler?
EYT son durum, Emeklilikte Yaşa Takılan milyonlarca vatandaşın gündeminde yer alıyor. Sigortalılık ve prim ödeme şartlarını yerini getiren fakat yaş şartına takılan emekliler EYT son dakika gelişmelerini yakından takip ediyor. Düzenlemeye ilişkin çözüm formülleri üzerinde durulurken Habertürk Ekonomi yazarı Ahmet Kıvanç 5 senaryoyu açıkladı. İşte, 2022 EYT düzenlemesi için masadaki formüller...
EYT DÜZENLEMESİNE KAÇ AYDA BAŞVURULACAK?
Yasa çıktığında 3 - 5 aydan az bir süre konulmaz. Meclis'te muhalefet partilerinin vermiş olduğu öneriler var. Buralardaki tekliflerde genel olarak 3 aylık başvuru süresi verilmesi şeklinde...
1999 öncesideki yaş dışında kalan emeklilik koşullarını yerine getirenlerin tarihten itibaren emekli edilmesi. Ne zaman? EYT yasası çıktığı tarihten itibaren 3 ay içerisinde emeklilik başvurusunda bulunan çalışanlar düzenlemeden yararlanabilecek. Bu koşulu yerine getiremeyenler bu düzenlemeden yararlanamayacaklar.
EYT'LİLER NE ZAMAN EMEKLİ OLABİLECEK?
"Çalışmayı tamamlayıp sendikaların da taleplerini alacağız" diyen Bakan Bilgin, "Yıl sonuna kadar Meclis'e sunamazsak, en geç Ocak ayında bu düzenlemeyi Meclis'e sunacağız" ifadelerini kullandı.
2022 EYT DÜZENLEMESİ KİMLERİ KAPSAYACAK?
Birinci formül:
1999 yılındaki koşulları yerine getiren EYT'li SSK'lıların emekli edilmesi... 1999 öncesindeki SSK emekli olma koşullar ne diye bakıyoruz; 3 ayrı seçenek vardı.
Kadın, 20 yıllık, erkek 25 yıllık sigortalılık süresini doldurmuş ve 5 bin prim gününü tamamlamışsa emekli olabiliyordu.
İkinci formül:
Bir başka seçenek sigortalılık süresine bakılmaksızın 5 bin prim günü bulunan ve kadınsa 50, erkekse 55 yaşını tamamlayanlarınn emekli edilmesi...
Üçüncü formül:
Pirim gün sayısı 5 bin günden az, ama 3600 günden falza olan kişilerin en az 15 yıllık sigortalı olma koşuluyla kadınların 50 erkeklerin 55 yaşında emekli edilmesi...
Dördüncü formül:
Bir başka formül ise pirim gününü tamamlayan herkesin emeklilik yaşında belirli bir indirim yapılması söz konusu
Kadınlarda 7 bin 200 erkekelerin ise 9 bin iş gününü tamamlayanların emekli edilmesi...
Beşinci formül:
Asgari pirim süresini tamamış yani 5 binden 5 bin 900'e kadar olan prim sayısını tamalamış işsizlerin erken emekli edilmesi; şuan ki emekli yaşına gelene kadar ise emekli aylığında indirim yapılması...
Ancak tüm bu senaryolar EYT düzenlemesinin netleşmesiyle birlikte kesinlik kazanacak.
EMEKLİLİKTE YAŞA TAKILANLAR ŞARTLARI NELER?
8 Eylül 1999 tarihinden önceki koşulları yerine getiren herkese emeklilik hakkı sağlanırsa, prim günü ve sigortalılık süresi kriterini yerine getirenler yaşa bakılmaksızın emekli olabilir.
8 Eylül 1999 tarihinden önce SSK’lı kadınlar 20; erkekler 25 yıl sigortalılık ve 5000 gün prim veya kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını doldurmuş olması ve en az 5000 prim günü koşulunu yerine getirerek emekli olabiliyordu.
BAĞ-KUR’da kadın ise 20 tam yıl, erkek ise 25 tam yıl prim ödemesi ya da kadın ise 50, erkek ise 55 yaşında olması ve 15 tam yıl prim ödenerek emekliliğe hak kazanılıyordu.
PRİMLERİN YETMEMESİ DURUMUNDA NE OLACAK?
Primlerinde eksik olanlar için iki seçenek üzerinde duruluyor. Birincisi, primi eksik olanların primlerini tamamladıktan sonra emeklilik hakkı kazanmalarıyken ikincisi ise primleri borçlanma yöntemi ile tamamlamaları oalcak.
BORÇLANMA İMKANI SAĞLANIR MI?
9 Eylül 1999 tarihi ve sonrasında sigortalı olan askerlik borçlanması ile işe giriş yapanlar EYT'li sayılma talebinde bulunuyor. Staj sigortasının işe girişte başlangıç olarak kabul edilip edilmeyeceği merak konusu olurken bu sürelere borçlanma imkanı verilmesi talep ediliyor.
Bu bağlamda 9 Eylül 199 tarihi öncesinde stajını yapmış fakat çalışmaya daha sonra başlamış olanlar EYT kapsamıa girebilecek.
4 ekim 2000 tarihi öncesinde vergi ve oda kaydı bulunan ve Bağ-;Kur kaydı olmayan esnafların da geriye dönük borçlanma talebi bulunuyor.
EYT'DE YAŞ ŞARTI AŞAĞI ÇEKİLİR Mİ?
Sigortalı gün sayısını dolduran ve yaşı bekleyenler için bekleme süresinin 2-3 yıla düşürülmesi formülleri seçenekler arasında yer alırken yaş sınırı konulması da gündemde yer alıyor. Daha önce konuyla ilgili 50 yaş formülü gündemde yer alırken bu formülün uygulanması halinde 9 Eylül 199 tarihi öncesinde sigortalı olan, yıl şartını ve prim ödemelerini tamamlayanlar 50 yaşını geçtiktan sonra emekli olabilecekler.
