Fotokopi makinesini kim icat etti, kim buldu? Fotokopi makinesi ne zaman, nerede icat edildi?
Fotokopi makinesi, elektrostatik yük farkını kullanarak bir belgenin görüntüsünü başka bir kâğıda aktaran bir cihazdır ve çalışma mekanizması hem optik hem de elektriksel işlemlerle işler. Cihazın iç kısmında bulunan fotoreseptör adı verilen silindirik yüzey, elektrikle yüklenir ve belge cam yüzeyin üzerine yerleştirilerek parlak bir ışıkla aydınlatılır. Işık, belgenin açık alanlarından yansır ve koyu bölgeler ışığı geçirmez. Yansıyan ışık, fotoreseptör üzerine düşer ve bu yüzeydeki yük dağılımı değişir.
Işık almayan yani belge üzerindeki yazıların denk geldiği alanlar elektriksel yükünü korurken, aydınlatılan bölgeler nötrleşir. Ardından toner adı verilen siyah toz parçacıkları bu yüklü alanlara yapışır. Bu işlem görüntünün oluşmasını sağlar. Daha sonra bu toner, boş bir kâğıda aktarılır ve ısıtıcı silindirler yardımıyla sabitlenir. Böylece belge, birkaç saniye içinde başka bir sayfaya kopyalanmış olur. Bu sistem hızlı, sessiz ve düşük maliyetlidir. Fotokopi makineleri; okullarda sınav kağıtları ve ders notları çoğaltmada, ofislerde rapor ve evrak hazırlamada, devlet kurumlarında arşiv işlemlerinde, hastanelerde hasta dosyalarının yedeğini almakta ve daha birçok alanda kullanılır. Peki, fotokopi makinesini kim icat etti? Fotokopi makinesinin mucidi kim?
FOTOKOPİ MAKİNESİNİ KİM BULDU?
Fotokopi makinesi, belgelerin kısa sürede ve yüksek doğrulukla çoğaltılmasını sağlayan bir teknolojidir ve bu alandaki ilk buluş 20. yüzyılın ilk yarısında gerçekleşmiştir. Bu cihazın icadı, karmaşık mekanik sistemler yerine ışık, ısı ve elektrostatik yüklerin bir arada kullanılması fikriyle yola çıkılarak gerçekleştirilmiştir. O dönemde ofislerde çoğaltma işlemleri karbon kâğıtları ya da daktilo benzeri makinelerle yapılmaktaydı ve bu süreç hem zaman alıyor hem de kopya kalitesi düşüyordu. Bu soruna çözüm arayan bir mucit, elektrostatik yüklerin yüzeyde oluşturduğu geçici görüntülerin toz toner ile sabitlenerek kalıcı hâle getirilebileceğini fark etti.
Bu fikir doğrultusunda, ilk başarılı fotokopi denemesi bir cam plaka üzerine konulan belgeye ışık yansıtılması ve yüzeyde oluşan elektriksel desenin ince bir toz yardımıyla belirginleştirilmesi yöntemiyle yapıldı. Ardından bu görüntü, ısı kullanılarak kâğıt üzerine sabitlendi. İlk pratik fotokopi sistemi ortaya çıkmış oldu. Bu çalışma, modern lazer yazıcı ve tarayıcıların temelini de oluşturdu. İlk deneme oldukça basit düzeydeydi fakat bu fikir zamanla gelişerek bugünkü otomatik belge çoğaltma sistemlerine dönüştü.
Fotokopi makinesi yalnızca bir büro aracı değil, aynı zamanda eğitim, hukuk, sağlık ve kamu yönetimi gibi pek çok alanda belgelerin korunması, paylaşılması ve arşivlenmesi için vazgeçilmez bir çözüm haline geldi. Bu icat, sıradan belgelerin bile saniyeler içinde çoğaltılabilmesini sağlayarak bilgiye ulaşımı kolaylaştırdı ve belgelerin çoğaltılmasını hem pratik hem de ekonomik bir süreç hâline getirdi.
FOTOKOPİ MAKİNESİ NEREDE İCAT EDİLDİ?
Fotokopi makinesi, 20. yüzyılın başlarında Amerika Birleşik Devletleri’nde geliştirildi. Bu icat, belgelerin hızlı ve doğru biçimde çoğaltılması ihtiyacına çözüm arandığı bir dönemde ortaya çıktı. O yıllarda ofislerde belge kopyalama işlemleri karbon kâğıdı, daktilo ya da matbaa yöntemleriyle yapılıyordu ve bu yöntemler hem zaman alıyor hem de fazla emek gerektiriyordu. Bu sorunu çözmek isteyen bir mucit, elektrostatik yüklerin yüzeyde geçici görüntüler oluşturabileceğini keşfetti. İlk deneyler Amerika’daki bir laboratuvar ortamında yapıldı. Saydam bir cam yüzey üzerine yerleştirilen belgeye ışık yansıtıldığında, koyu bölgelerden geçemeyen ışık yüzeyde farklı elektriksel yükler oluşmasına neden oluyordu.
Bu yük farkı, özel bir tozun belirli alanlara yapışmasını sağladı ve görüntü ortaya çıktı. Daha sonra bu toz, ısı yardımıyla kâğıda sabitlendi ve belge kopyası oluşturuldu. Bu işlemin tamamı ilk kez ABD’de başarılı biçimde uygulanmış, ardından cihazın geliştirilmesi ve ticarileştirilmesi süreci yine burada devam etmiştir. İlk fotokopi makineleri büyük ve ağırdı ancak zamanla daha taşınabilir ve hızlı modeller geliştirildi. Bu gelişme, belge üretimini yalnızca matbaalara bağımlı olmaktan çıkarıp bireysel ya da kurumsal düzeyde mümkün hâle getirdi. Özellikle 1950’li yıllarda seri üretime geçilen modeller, dünya genelinde büyük ilgi gördü.
Bugün hâlâ kullanılan pek çok kopyalama teknolojisinin temelinde bu Amerika merkezli buluşun izleri yer alır. Yani, fotokopi makinesi ilk kez ABD’de icat edilmiş ve bu ülkede ticarileştirilerek küresel yaygınlığa ulaşmıştır. Bu nedenle belgelerin çoğaltılmasını kolaylaştıran bu cihazın çıkış noktası, açık biçimde Amerika’dır.
FOTOKOPİ MAKİNESİ NE ZAMAN İCAT EDİLDİ?
Fotokopi makinesi, 1938 yılında yapılan ilk başarılı denemeyle icat edilmiş kabul edilir. Bu tarihten önce belge kopyalama işlemleri karbon kâğıdı, daktilo ya da baskı sistemleriyle sınırlıydı ve bu yöntemler hem zaman alıyor hem de yüksek sayıda kopya üretmek için yeterli verimi sağlayamıyordu. 1930’lu yıllarda Amerika Birleşik Devletleri’nde yürütülen deneysel çalışmalarda, elektrostatik yüklerin yüzeyde geçici görüntüler oluşturabileceği keşfedildi. Bu fikir üzerine yapılan ilk uygulamada, cam bir yüzey üzerine konulan belgeye parlak bir ışık tutuldu. Işık, sayfanın açık bölümlerinden geçerken koyu kısımlar gölgede kaldı. Bu ışık farkı, yüzeyde farklı elektriksel yükler yarattı.
Ardından yüzeye özel bir toz serpildi ve bu toz, yalnızca yük farkının olduğu yerlere tutundu. Elde edilen görüntü, ısı yardımıyla başka bir yüzeye sabitlenerek ilk fotokopi oluşturuldu. Bu ilk deneme 1938 yılında başarıyla sonuçlandı ve böylece elektrostatik temelli kopyalama sisteminin temeli atıldı. Ancak teknolojinin gelişip yaygınlaşması biraz zaman aldı. Ticari kullanım için uygun ilk fotokopi makineleri 1940’ların sonlarına doğru geliştirilmeye başlandı ve 1959 yılında piyasaya sürülen ilk seri üretim model, dünya genelinde büyük ilgi gördü. Bu tarihler arasında yapılan teknik iyileştirmeler sayesinde cihazlar daha hızlı, sessiz ve güvenilir hâle geldi.