Künye numarası nedir? Künye numarası nerede yazar, nasıl öğrenilir?
Gıda güvenliği, ürün takibi ve tüketici bilgilendirmesi konularında son yıllarda artan farkındalıkla birlikte, yaş meyve ve sebze ticaretinde ürünlerin izlenebilirliğini sağlamak amacıyla bazı sistemler hayata geçirilmiştir. Bu sistemlerin başında ise Hal Kayıt Sistemi (HKS) gelir. HKS kapsamında her bir ürün için verilen künye numarası, hem üreticinin hem de tüketicinin ürün hakkında detaylı bilgiye ulaşabilmesini sağlar. Tarladan sofraya kadar geçen sürecin dijital takibini sağlayan bu sistemde, künye numarası oldukça merkezi bir rol üstlenir.
Künye numarası yalnızca bireyleri tanımlayan bir bilgi olmaktan çıkmış, tarım ürünleri başta olmak üzere birçok sektörde ürün kimliği oluşturmanın temel aracı haline gelmiştir. Hal Kayıt Sistemi ile birlikte yaş meyve ve sebzelerin her bir sevkiyatında, ürüne özel bir künye numarası verilir. Bu numara sayesinde ürünün menşei, üreticisi, cinsi, sevk tarihi gibi birçok bilgiye ulaşmak mümkündür. Bu, sadece denetim için değil, tüketiciye şeffaflık sunmak açısından da büyük önem taşır.
KÜNYE NUMARASI NEDİR?
Künye numarası nedir sorusunun Hal Kayıt Sistemi (HKS) bağlamındaki cevabı, yaş meyve ve sebze ürünlerine sistem tarafından atanan ve her ürünü tekil olarak tanımlayan bir izleme kodudur. Bu numara sayesinde ürünün tarladan hale, halden markete ve oradan tüketiciye ulaşan tüm adımları kayıt altına alınır. Kısacası, künye numarası bir ürünün dijital kimliğidir. HKS portalı üzerinden tanımlanan bu numaralar sayesinde, gıda güvenliğini tehdit eden durumların önüne geçilmesi ve kayıt dışı ticaretin engellenmesi amaçlanır.
KÜNYE NUMARASI NEREDE YAZAR?
Künye numarası, Hal Kayıt Sistemi kapsamında oluşturulan künye etiketlerinde yer alır. Bu etiketler genellikle ürün kolilerinin üzerinde bulunur ve ürünün sevkiyat aşamasında taşıma araçlarında da görülebilir. Ürün pazara ya da markete ulaştığında, rafta ya da ambalaj üzerinde bu numara etiket şeklinde yer alabilir. Bu sayede tüketici ya da denetim görevlisi, ürünün sistemdeki kaydına kolayca ulaşabilir. Etiketteki karekod ya da barkod okutularak doğrudan HKS üzerinden sorgulama yapılabilir.
Künye numarası nasıl görenilir sorusu, tüketicilerin ürün bilgisine nasıl ulaşabileceğini öğrenme ihtiyacından doğar. Bu numaraya ulaşmak için ürünün üzerinde yer alan künye etiketine bakmak yeterlidir. Eğer bu etiket üzerindeki QR kod telefon ile okutulursa, kullanıcı doğrudan Hal Kayıt Sistemi’nin ilgili sayfasına yönlendirilir ve ürünle ilgili tüm bilgiler ekranda görüntülenebilir. Alternatif olarak, HKS’nin resmî web sitesi olan www.hal.gov.tr adresi ya da Tarım ve Orman Bakanlığı’nın geliştirdiği mobil uygulamalar üzerinden künye numarası sorgulaması yapılabilir. Etiket üzerindeki numara bu alanlara girildiğinde; üretim yeri, üretici bilgisi, ürün cinsi ve tarihi gibi detaylara erişim sağlanır.
KÜNYE NUMARASI NE İŞE YARAR?
Künye numarası ne işe yarar sorusunun en net cevabı, “ürünün geçmişini şeffaf şekilde sunmak” olarak özetlenebilir. Bu sistem sayesinde hem tüketiciler bilinçlenir hem de üretici ve satıcılar kayıt dışı ticaretten uzak durmaya teşvik edilir. Aynı zamanda gıda güvenliğini tehdit eden bir durum söz konusu olduğunda, ürünün üretildiği yer, sevk edildiği araç ve tarih gibi bilgiler anında tespit edilebilir. Bu da olası bir halk sağlığı sorununda hızlı müdahaleyi sağlar. Özellikle market zincirlerinde satılan ürünlerin izlenebilirliği, bu sayede daha güvenilir bir yapıya kavuşur.
Ürünlerin tarladan tüketiciye kadar geçen sürecinde birçok risk faktörü bulunur. Yanlış ilaçlama, bozulmuş gıdaların sevkiyatı ya da sahte ürünler gibi sorunlar, künye numarası ve Hal Kayıt Sistemi ile minimize edilir. Çünkü sistem, sevkiyat sırasında her ürünün kaydını zorunlu hale getirir ve bu sayede denetim mekanizmalarının etkinliği artar. Ayrıca üretici ya da komisyoncu, ürününü sisteme kayıtlı bir şekilde gönderdiği için hem ticaret resmileşir hem de piyasadaki haksız rekabet ortadan kalkar. Bu durum, devletin vergi kaybını engellemesi açısından da fayda sağlar.
TÜKETİCİLER KÜNYE NUMARASINA NASIL TEPKİ VERMELİ?
Tüketicilerin, ürün satın alırken sadece fiyat ya da tazeliğe değil, aynı zamanda künye bilgisine de dikkat etmeleri önemlidir. Özellikle açık alanda satılan yaş meyve ve sebzelerde bu numaranın sorgulanabilir olması, ürünün yasal ve sağlıklı bir şekilde üretildiğinin göstergesidir. Bu nedenle alışveriş yaparken künye numarasını kontrol etmek, sağlıklı beslenme kadar bilinçli tüketici olmanın da bir parçasıdır. Marketlerde satılan ürünlerde bu etiketi görmek, tüketicinin ürünün geçmişine dair güven duymasını sağlar.
Yaş meyve ve sebze sektöründe şeffaflık, izlenebilirlik ve gıda güvenliğinin sağlanması adına geliştirilen Hal Kayıt Sistemi ve künye numarası uygulaması, hem üretici hem de tüketici açısından büyük kolaylık ve güvence sağlar. Tüketicilerin, ürünlerin etiketlerini inceleyerek künye numarası ile sorgulama yapmaları, sağlıklı bir toplum yapısına katkı sunarken aynı zamanda kayıt dışı ekonomiye karşı da güçlü bir duruş anlamına gelir. Tarımda dijitalleşme yolunda atılan bu adım, geleceğin daha güvenli ve bilinçli gıda sistemlerinin temel taşını oluşturmaktadır.
