ABD ile Çin arasında ticaret müzakerelerine dair haber akışının gündemden düşmediği ilk yarıda, korumacılık eğilimi endişeleri, Brexit belirsizliği, küresel büyüme hızının yavaşlaması, dünya çapında ekonomik göstergelerin zayıflaması ve jeopolitik riskler piyasalara yön veren gelişmeler olarak öne çıktı.

Tüm bunlar sonucunda yatırımcılar riskli varlıklardan kaçarken, tahvil piyasalarında getiri eğrilerinin terse döndüğü görüldü. Merkez bankaları tarafında ise ABD Merkez Bankası (Fed) ile Avrupa Merkez Bankası (ECB) başta olmak üzere, birçok gelişmiş ve gelişmekte olan ülkede faizlerde düşüş sinyali verilerek genişlemeci politikalara geri dönüşün ilk adımları atıldı.

Ekonomik kararları olumsuz etkileyebilecek güçte gösterilen jeopolitik ve siyasi gelişmelere rağmen, pay piyasaları tarafında yatırımcıların riskleri fırsata dönüştürmesi sonucu iştahın yüksek kaldığı dikkati çekti.

EN İYİ PERFORMANSI AMERİKA GÖSTERDİ

Dünya Borsalar Federasyonu (WFE) verilerine göre, 2018 sonunda 74 trilyon 666 milyar 992 milyon dolar olan dünya borsalarının değeri, ilk yarıda 82 trilyon 253 milyar 289 milyon dolara ulaştı. Söz konusu süreçte dünya borsalarının değeri yüzde 10.2 artarken, bu da 7 trilyon 586 milyar 407 milyon dolarlık değerlenmeye işaret etti.

Piyasa değerine bölgesel bazlı bakıldığında, ilk yarıda en iyi performansı Amerika bölgesindeki borsalar gösterdi. Amerika bölgesinde bulunan borsalarının değeri ilk yarıda 2018 sonuna göre yüzde 14.4 artarak 34 trilyon 206 milyar 92 milyon dolardan, 39 trilyon 132 milyar 34 milyon dolara ulaştı.

Bu dönemde, Avrupa, Afrika ve Orta Doğu bölgesindeki borsalarda piyasa değeri yüzde 12.3 artarak 16 trilyon 565.5 milyar dolardan, 18 trilyon 608.6 milyar dolara yükseldi.

Asya ve Pasifik borsalarının piyasa değeri ise yüzde 2.6'lık artışla 23 trilyon 895, 3 milyar dolardan 24 trilyon 512.6 milyar dolara çıktı.

EN HIZLI İRAN YÜKSELDİ

Dünya borsaları arasında ilk yarıda piyasa değeri en hızlı artan borsa İran'da Fara borsası oldu. Fara borsasının piyasa değeri ilk yarıda yüzde 60 artarak 26 milyar 912 milyon dolardan, 43 milyar 70 milyon dolara ulaştı. Piyasa değeri artışında Fara borsasını yüzde 53.8'lik artışla yine İran'da Tehran borsası izledi. Bu artış sonucu Tehran borsasının piyasa değeri ilk yarı sonunda 220 milyar 754 milyon dolara yükseldi.

BORSA İSTANBUL'DA YÜZDE 1.4 DÜŞÜŞ

Söz konusu dönemde piyasa değeri en çok gerileyen borsa ise yüzde 11,5'lik kayıpla Ukrayna borsası oldu. Ukrayna borsasının Aralık 2018'de 4 milyar 415 milyon dolar düzeyinde bulunan piyasa değeri, ilk yarıda 3 milyar 908 milyon dolara düştü.

Piyasa değeri kaybında Ukrayna'yı yüzde 11,4 ile Lübnan'da Beyrut borsası takip etti. Borsa İstanbul'un piyasa değeri ise ilk yarıda yüzde 1.4'lük azalışla 149.3 milyar dolardan 147.2 milyar dolara geriledi.

DÜNYANIN EN BÜYÜĞÜ NEW YORK BORSASI

Dünya borsaları arasında en büyük piyasa değerine sahip New York Borsası, ilk yarıda da yerini korudu. Geçen yıl sonunda 20 trilyon 679,5 milyar dolarlık büyüklüğe sahip olan New York Borsası, ilk yarıda büyüklüğünü yüzde 17,2 artırarak 24 trilyon 230,8 milyar dolara taşıdı.

Bu dönemde Nasdaq OMX ise piyasa değerini yüzde 19.5 yükselterek 11.7 trilyon dolara taşıdı. Piyasa değeri büyüklüğü açısından dünya borsaları arasında üçüncülüğe 5.6 trilyon dolar ile Japan Exchange Group yerleşti.

WFE verilerine göre, dünya borsalarının geçen yıl sonu ve ilk yarı itibarıyla piyasa değeri (milyon dolar) ve değişim oranı (%) şöyle:

(Milyon Dolar)ARALIK 2018'HAZİRAN 2019'FARK (Miktar)FARK (%)
Barbados Stock Exchange3.5423.564230,6
Bermuda Stock Exchange2.3932.90351021,3
Bolsa de Comercio de Buenos Aires45.98649.8573.8718,4
Bolsa de Comercio de Santiago250.740246.221-4.518-1,8
Bolsa de Valores de Colombia103.848120.69816.84916,2
Bolsa de Valores de Lima93.385101.2587.8728,4
Bolsa de Valores de Pa ma15.64816.2796314,0
Bolsa Mexica de Valores385.051398.67713.6263,5
Bolsa cio l de Valores2.4012.244-157-6,5
Jamaica Stock Exchange12.05714.4732.41620,0
Nasdaq9.756.83611.658.2011.901.36519,5
NYSE20.679.47724.230.8403.551.36317,2
TMX Group1.937.9032.286.818348.91618,0
TOPLAM AMERİKA34.206.09239.132.0344.925.94314,4
ASYA ve PASİFİK    
ASX Australian Securities Exchange1.262.8001.454.171191.37115,2
BSE India Limited2.083.483  0,0
Bursa Malaysia398.019410.07312.0543,0
Chittagong Stock Exchange37.62939.1901.5614,1
Colombo Stock Exchange15.57514.305-1.270-8,2
Dhaka Stock Exchange39.76241.0971.3353,4
Hanoi Stock Exchange8.3087.964-344-4,1
Hochiminh Stock Exchange124.345137.39313.04810,5
Hong Kong Exchanges and Clearing3.819.2154.189.279370.0649,7
Indonesia Stock Exchange486.766513.11626.3505,4
Japan Exchange Group5.296.8115.614.217317.4066,0
Korea Exchange1.413.7171.432.60118.8841,3
Stock Exchange of India Limited2.056.3372.183.846127.5096,2
NZX Limited86.13399.34013.20715,3
Philippine Stock Exchange258.156286.85128.69511,1
Shanghai Stock Exchange3.919.4204.776.753857.33221,9
Shenzhen Stock Exchange2.405.4603.034.149628.68926,1
Singapore Exchange687.257725.88738.6305,6
Taipei Exchange92.478101.7959.31710,1
Taiwan Stock Exchange959.2201.046.38987.1709,1
The Stock Exchange of Thailand500.741588.03787.29617,4
TOPLAM ASYA ve PASİFİK23.895.29324.512.608617.3152,6
AVRUPA-AFRİKA-ORTA DOĞU    
Abu Dhabi Securities Exchange137.617141.5473.9292,9
Amman Stock Exchange22.74021.792-948-4,2
Athens Stock Exchange (ATHEX)38.37151.71013.33934,8
Bahrain Bourse21.86324.6132.75012,6
Beirut Stock Exchange9.6758.575-1.100-11,4
BME Spanish Exchanges723.691774.94751.2567,1
Borsa Istanbul149.264147.159-2.104-1,4
Botswa Stock Exchange4.0343.883-151-3,7
Bourse de Casablanca61.08161.007-74-0,1
BRVM8.453  0,0
Bucharest Stock Exchange20.85423.8072.95314,2
Budapest Stock Exchange28.94530.0441.0993,8
CEESG - Ljublja 7.708  
CEESG - Vien 127.369  
Cyprus Stock Exchange3.3134.3811.06732,2
Deutsche Boerse AG1.755.1731.949.134193.96111,1
Dubai Fi ncial Market93.76096.5242.7642,9
Euronext3.730.3984.418.229687.83018,4
Iran Fara Bourse Securities Exchange26.91243.07016.15760,0
Irish Stock Exchange110.154  0,0
Johannesburg Stock Exchange865.328977.496112.16813,0
Kazakhstan Stock Exchange37.00536.909-96-0,3
Ljublja Stock Exchange7.267   
LSE Group3.637.9963.934.491296.4958,1
Luxembourg Stock Exchange49.48347.566-1.917-3,9
Malta Stock Exchange5.0545.4794258,4
MERJ Exchange Limited284281-3-1,1
Moscow Exchange576.116719.545143.42924,9
Muscat Securities Market18.78217.047-1.735-9,2
Namibian Stock Exchange2.4622.300-162-6,6
Nasdaq Nordic Exchanges1.322.8171.484.297161.47912,2
Nigerian Stock Exchange31.52138.0616.54020,7
Oslo Bors267.382290.42323.0408,6
Palestine Exchange3.7353.710-25-0,7
Qatar Stock Exchange163.047159.680-3.368-2,1
Saudi Stock Exchange (Tadawul)496.353556.91460.56012,2
SIX Swiss Exchange1.441.1601.711.019269.85818,7
Stock Exchange of Mauritius9.8489.008-839-8,5
Tehran Stock Exchange143.548220.75477.20653,8
Tel-Aviv Stock Exchange187.466215.41127.94414,9
The Egyptian Exchange42.00642.3773710,9
Tunis Stock Exchange8.3298.4791501,8
Ukrainian Exchange4.4153.908-507-11,5
Warsaw Stock Exchange160.483166.8196.3363,9
Wiener Borse116.802   
Zagreb Stock Exchange20.50921.1766673,3
TOPLAM AVRUPA-AFRİKA-ORTA DOĞU16.565.49718.608.6462.043.14912,3
TOPLAM74.666.88282.253.2897.586.40710,2