NATO Zirvesi'nin görünmeyen yüzü: Air Force One, gizli konvoylar ve ABD’nin seyyar Beyaz Saray’ı…

ABD Başkanı Donald Trump’ın Ankara’daki NATO Zirvesi’ne katılma kararı, yalnızca diplomatik değil aynı zamanda devasa bir güvenlik ve lojistik operasyonu da beraberinde getiriyor.

Trump’ın Ankara’ya gelişinin kesinleşmesiyle birlikte artık şu sorular konuşulmaya başlandı:

AIR FORCE ONE İÇİN HAZIRLIK

ABD Başkanı'nın kullandığı VC-25A tipi Air Force One, sıradan bir devlet uçağı değil. Yaklaşık 4 bin metrekarelik kullanım alanına sahip uçak; kriz merkezi, haberleşme üssü ve gerektiğinde bir karargâhı andıran uçan Beyaz Saray olarak görev yapabiliyor.

Havada yakıt ikmali yapabildiği için teorik olarak kesintisiz uçuş kapasitesine sahip. Uçakta ameliyathane niteliğinde sağlık bölümü, özel başkanlık ofisi, toplantı salonları ve güvenlik sistemleri bulunuyor.

ÖNCE KARGO UÇAKLARI GELİYOR

ABD Başkanı'nın ziyaretlerinde ilginç bir kural bulunuyor: Çoğu zaman Air Force One’dan önce Amerikan Hava Kuvvetleri’nin dev kargo uçakları ülkeye geliyor. Bu uçaklar; başkanlık limuzinlerini, yedek zırhlı araçları, haberleşme sistemlerini, güvenlik ekipmanlarını, gizli servis araçlarını taşıyor.

ABD kaynaklarına göre Başkanlık konvoyu ve ekipmanları günler öncesinden konuşlandırılıyor.

ANKARA SOKAKLARINDA 'THE BEAST'

7-8 Temmuz tarihlerinde yapılacak NATO Zirvesi için Ankara’da çok titiz ve kapsamlı hazırlık başladı. Güvenlik de en üst seviyede olacak. Kamu personelinin idari izinli sayılacağı belirtilirken, mezuniyet törenleri ve birçok etkinlik iptal edildi.

Trump’ın kullandığı başkanlık limuzini “The Beast”, dünyanın en korunaklı araçlarından biri olarak kabul ediliyor. Yaklaşık 9 ton ağırlığındaki araç; roket saldırılarına, kimyasal tehditlere, ağır silahlara karşı özel koruma sistemleri taşıyor.

ABD Başkanı yurt dışına çıktığında bu araç genellikle kargo uçaklarıyla önceden gönderiliyor. Çoğu ziyaret sırasında birden fazla limuzin ve çok sayıda zırhlı SUV da beraberinde geliyor.

Ankara’da da Cumhurbaşkanlığı Külliyesi, NATO toplantı alanları ve konaklama noktaları arasında Amerikan konvoyunun görülmesi bekleniyor.

KAÇ GÜVENLİK GÖREVLİSİ GELECEK?

Trump’ı yurt dışı programlarında koruyan Secret Service ajanlarının kesin sayısı hiçbir zaman açıklanmıyor. Ancak ABD Başkanlarının yurt dışı ziyaretlerinde; Gizli Servis (Secret Service), diplomatik güvenlik birimleri, askeri iletişim ekipleri, istihbarat personeli, teknik güvenlik uzmanları dahil yüzlerce kişilik bir ekip görev yapıyor.

Özellikle Trump’a yönelik geçmiş suikast girişimlerinden sonra güvenlik seviyesinin daha da yükseltildiği biliniyor.

Türk emniyet ve istihbarat birimlerinin de ABD ekipleriyle aylar öncesinden koordinasyon yürüttü. Dışişleri Bakanlığı bünyesinde yeni kurulan Diplomatik Güvenlik Genel Müdürlüğü’nün de uluslararası en önemli tecrübelerinden biri bu NATO Zirvesi olacak.

TRUMP NEREDE KONAKLAYACAK?

Ankara kulislerinde çeşitli otellerin isimleri geçiyor. Ancak ABD başkanlarının konaklayacağı yer son ana kadar açıklanmıyor. Geçmiş ziyaretlerde tercih edilen kriterler; güvenlik çemberi kurulabilmesi, helikopter erişimi, kat izolasyonu, elektronik güvenlik altyapısı, yakın çevrenin kontrol altına alınabilmesi oluyor.

Bu nedenle diplomatik misyonlara yakın yüksek güvenlikli tesisler konuşulsa da henüz doğrulanmış bir bilgi yok.

TUVALETİ DE BERABERİNDE GELİYOR

Magazin gibi görünse de diplomasi dünyasında en çok konuşulan güvenlik detaylardan biri de bu. ABD başkanlarının bazı yurt dışı ziyaretlerinde biyolojik iz bırakmamak amacıyla özel atık yönetimi sistemleri kullandıkları yıllardır uluslararası basında yer alıyor. Bu nedenle Amerikan heyetlerinin zaman zaman taşınabilir özel sistemler kullandıkları biliniyor.

Bu uygulamanın Ankara programında kullanılıp kullanılmayacağı bilinmese de ABD Başkanlığı protokollerinin en sıra dışı unsurlarından biri olarak gösteriliyor.

ANKARA’DA MİNİ BİR BEYAZ SARAY

Trump’ın Ankara ziyareti gerçekleşirse Türkiye yalnızca bir NATO Zirvesi’ne değil; uçan Beyaz Saray’a, mobil kriz merkezine, dünyanın en iyi korunan araç filosuna, yüzlerce kişilik Amerikan güvenlik ağına da ev sahipliği yapacak.

Diplomatik kaynakların ifadesiyle; “Ankara’ya yalnızca Trump gelmiyor; birkaç günlüğüne Beyaz Saray’ın bir parçası da taşınıyor.”

ABD BAŞKANLARININ 7’NCİ ZİYARETİ

Bugüne kadar 5 ABD Başkanı görevdeyken Türkiye’yi ziyaret etti. NATO Zirvesi için beklenen ziyareti gerçekleşirse, Donald Trump Türkiye’yi ziyaret eden 6’ncı ABD Başkanı olacak. Obama iki kez Türkiye'ye geldiği için Trump'ın ziyaret etmesi durumunda Türkiye 7. kez bir ABD başkanını ağırlamış olacak.

Türkiye’yi ziyaret eden ilk ABD Başkanı, 1959’da gelen Dwight D. Eisenhower oldu.

ABD Başkanı George H. Bush, 20-22 Temmuz 1991’de Ankara-İstanbul ziyaretleri için Türkiye’ye gelmişti. Yine Bill Clinton 15-19 Kasım 1999’da, Ankara, İzmit, Efes, İstanbul’u ziyaret etti.

Oğul George W. Bush, 26-29 Haziran 2004’te Ankara, İstanbul’a geldi.

Barack Obama 5-7 Nisan 2009’da; Ankara, İstanbul’a geldi. Barack Obama ayrıca, 15-16 Kasım 2015’te Antalya’ya G-20 Zirvesi için geldi.

Bill Clinton, 1999 Marmara Depremi’nin ardından İzmit’e giderek deprem bölgesini ziyaret etmişti.

Barack Obama, TBMM Genel Kurulu’nda konuşma yapan tek ABD Başkanı.

Son resmi ABD başkanlık ziyareti, Obama’nın 2009 Ankara-İstanbul ziyareti olarak kabul edilir; 2015 Antalya ziyareti ise G-20 zirvesi kapsamındaydı.

Donald Trump ilk başkanlık döneminde Türkiye’ye hiç gelmedi; gelirse bu, ilk ziyareti olacak.