Oscar için tehlike çanları çalıyor

Akademi Ödülleri'nde tarihi çöküş... İzleyici sayısı 17 milyona gerilerken, 'Oscar etkisi' de tarihe karışıyor. Eskiden kazanan filmlerin gişesini katlayan altın heykelcik, artık dijital platformların ve değişen kuşağın kıskacında etkisini yitirmiş durumda. İşte rakamlarla Oscar'ın itibar kaybı

mcaliskan@cyh.com.tr

Giriş: 29.03.2026 - 09:07 Güncelleme: 30.03.2026 - 09:46

Sinema dünyasının en prestijli gecesi olan 98'inci Akademi Ödülleri, 16 Mart’ta gerçekleştirildi. Bu yıl, ödüllerin isabetliliği ya da törenin görkemli olup olmadığı konuşulmadı. Gündeme törenin ABD'deki izleyici sayısındaki sert düşüş damga vurdu. Birçok haber sitesi durumu; "Oscar için tehlike çanları çalıyor" şeklinde yorumlarken veriler, tablonun ciddiyetini gözler önüne serdi.

2025'te törenin 19 milyon 690 bin olan izleyici sayısı, bu yıl % 9'luk bir kayıpla 17 milyon 860 bine geriledi. Düşüşün temel sebebi olarak törenin dijital platformlar üzerinden yayınlanması gösterilse de, asıl kriz aslında daha derinlerde yatıyor.

Reklam verenler için hayati önem taşıyan 18 - 49 yaş aralığındaki reyting oranları; 4.54'ten 3.92'ye düştü. Bu durum, Z ve Alfa kuşağının geleneksel ödül töreni formatıyla bağının koptuğunu gösterdi.

2000’li yılların başında 30 - 40 milyon bandında seyreden izleyici rakamlarının bugün 15 - 20 milyon arasına hapsolması, geleneksel televizyon yayıncılığının yaşadığı dönüşüm sancısını özetliyor.

İlgi kaybı sadece törenle sınırlı değil; Oscar kazanan filmlerin ticari gücü de zayıflıyor. Akademi Ödülleri, sadece kazananları değil, kendi varlık sebebini ve formatını da acilen sorgulamak zorunda kaldığı bir dönemden geçiyor.

Geçmişte Oscar alan bir film, tören sonrası tekrar vizyona girdiğinde salonları doldurup ikinci baharını yaşardı. Günümüzde ise ödülün, filmlerin izlenme oranları üzerindeki o devasa etkisi giderek siliniyor.

Peki bu durumun filmleri sinema salonlarında izleme alışkanlığının değişmesiyle bağlantısı var mıdır?

Son 5 yıla baktığımızda sinema salonları dünya genelinde oldukça dalgalı ve zorlu bir süreçten geçti. Pandemi sonrası toparlanma çabalarına rağmen, küresel izleyici sayısı henüz pandemi öncesi seviyelerine tam olarak dönebilmiş değil. Ayda en az bir kez sinemaya giden 'Sadık izleyici' oranının 2019'dan bu yana % 39'dan % 17'ye düştüğü görülüyor. Sinema salonlarında yeni bir denge unsuru oluştu. İzleyici artık her filme değil, sadece 'Büyük' filmler için sinemaya gitmeyi tercih ediyor. Oscar kazanan filmler 'Büyük' film olduğuna göre neden izleyici sayıları az? Oscar töreni de Oscar ödülü kazanan filmler de artık heyecan oluşturmuyor mu?

Oscar kazanan filmlerin oluşturduğu heyecana geçmişten birkaç örnek vermek gerekirse;

♦ 1997... 'Titanic', 11 dalda Oscar kazanmasıyla ikinci vizyon takviminde sadece ABD'de 100 milyon dolar daha hasılat elde etti.

♦ 2003... 11 dalda Oscar kazanan 'Yüzüklerin Efendisi: Kralın Dönüşü'nün gişesinde % 39'luk artış gerçekleşti.

♦ 2008... 'Milyoner', başlangıçta sinema salonlarına değil, doğrudan DVD'ye çıkarılması düşünüldü. 8 dalda Oscar kazanmasının ardından sinema salonlarında gösterime çıkarılarak 15 milyon dolarlık bütçesine karşılık 378 milyon dolar hasılat elde ederek 1'e, 25 kazandı.

♦ 2010... 'Zoraki Kral'ın 3 yapımcısından biri olan Iain Canning, 15 milyon dolar harcadıkları filmden 30 milyon dolar kazanmaları halinde büyük bir başarıya imza atmış olacaklarını açıkladı. 4 dalda Oscar'a lâyık görülen filmin hasılatı 427 milyon dolara ulaştı. Sinema salonlarının payı çıkarıldıktan sonra yapımcıları, hedeflerinin 7 katı para kazandı.

SON 1O YIL

Son 10 yılda Oscar kazanan filmlerin törenden sonraki hasılatlarına eklenen miktarı, yüzde biriminden inceleyecek olursak son iki yıldaki düşüş en çarpıcı şekilde görülüyor.

♦ Spotlight (2016)... % 37

♦ Moonlight (2017)... % 141

♦ The Shape of Water (2018)... % 77

♦ Green Book (2019)... % 71

♦ Parasite (2020)... % 59

♦ Nomadland (2021)... % 1.780

♦ CODA (2022)... Dijital platformda yayınladı.

♦ Everything Everywhere All at Once (2023)... % 39

♦ Oppenheimer (2024)... % 2

♦ Anora (2025)... % 17

Bu yıl Oscar kazanan filmlerin, törenden önceki ve sonraki küresel hasılatlarını ve Türkiye'deki izleyici sayılarını karşılaştıracak olursak durum daha net bir şekilde ortaya çıkıyor.

* İlk rakamlar; törenden önce, ikinci rakamlar ise törenden sonrasının gişe verilerini gösteriyor.