Sakarya'nın neyi meşhur? Sakarya'da ne yenir, ne alınır, neresi gezilir?
Sakarya, Marmara Bölgesi'nin kalbinde, İstanbul ve Ankara gibi iki dev metropolün arasında adeta bir nefes alma durağı gibi uzanan, mavinin ve yeşilin her tonuna ev sahipliği yapan nadide bir şehirdir. Sapanca Gölü'nün dingin sularından Karasu'nun hırçın dalgalarına, Taraklı'nın tarih kokan sokaklarından yaylaların sisli zirvelerine kadar her köşesinde farklı bir huzur saklayan bu şehir, sadece bir geçiş noktası değil, keşfedilmeyi bekleyen bir sığınaktır.
Bir yanda sanayinin çarkları dönerken diğer yanda asırlık çınar ağaçlarının gölgesinde zamanın durduğu köyler, Sakarya'nın ne kadar zengin bir dokuya sahip olduğunu gösterir. Islama köftenin dumanı tüten kokusuyla iştahları kabartan, kabağın en tatlı halini sofralara taşıyan bu topraklar, ziyaretçilerine hem görsel hem de tatsal bir şölen sunar. Şimdi, Sakarya Nehri'nin bereketli sularının hayat verdiği bu coğrafyayı tüm yönleriyle tanımaya başlıyoruz.
Sakarya, farklı kültürlerin bir arada barış içinde yaşadığı, Kafkaslardan Balkanlara kadar uzanan geniş bir kültürel mozaiğin yansımasıdır. Şehre girdiğinizde sizi karşılayan o nemli ama ferah hava, doğanın kucağına davet eden bir el gibidir. Sapanca'nın sahil şeridinde yürürken hissedilen o modern dinginlik, Taraklı'ya geçtiğinizde yerini Osmanlı'nın zarif mimari mirasından kalan bir zaman yolculuğuna bırakır. Bu yazımızda, Sakarya'nın gastronomi dünyasındaki yerinden doğa harikası göllerine, tarihi köprülerinden yöresel el sanatlarına kadar şehri özel kılan tüm unsurları bir bütünlük içinde ele alıyoruz.
SAKARYA'DA NE YENİR?
Sakarya mutfağı denince akla gelen ilk ve en baskın lezzet, hiç kuşkusuz ıslama köftedir. Şehrin adıyla özdeşleşen bu özel yemek, sadece bir köfte tabağı değil, bir hazırlama sanatıdır. Köftelerin lezzeti kadar, onları taşıyan ekmeklerin hazırlanışı da büyük önem taşır. Kemik suyu ve toz biberli karışıma bandırılarak ızgarada kızartılan ekmek dilimleri, köfteye o meşhur yumuşaklığını ve rengini verir. Yanında sunulan bol piyaz ve acı sos ile ıslama köfte, Sakarya'ya gelmek için tek başına yeterli bir sebeptir. Ancak Sakarya mutfağının bir diğer gizli kahramanı ise kabağıdır. Toprağın bereketiyle yetişen devasa kabaklar, usta ellerde öyle bir tatlıya dönüşür ki, üzerine dökülen bol tahin ve serpiştirilen cevizle damaklarda unutulmaz bir iz bırakır. Kabak tatlısının yanı sıra, kabaklı börekler ve kabaktan yapılan farklı meze çeşitleri de Sakarya sofralarının vazgeçilmezleridir.
Şehrin kozmopolit yapısı yemeklerine de yansımıştır. Balkan ve Kafkas esintilerini taşıyan hamur işleri, özellikle çerkes tavuğu ve çeşitli börek türleri yöresel mutfağın zenginliğini artırır. Adapazarı'nın bereketli topraklarında yetişen mısırlarla hazırlanan mısır ekmekleri ve her derde deva olduğu söylenen dartı (bir tür süt kaymağı türevi), kahvaltı sofralarının en özgün lezzetleri arasındadır. Karasu ve Kocaali gibi sahil ilçelerinde ise Karadeniz'in taze balıkları, özellikle mevsiminde hamsi ve mezgit en doğal haliyle sunulur. Yemekten sonra ise genellikle fındık aromalı veya meyve özlü yerel içeceklerle bu ziyafet tamamlanır.
SAKARYA’DA NERESİ GEZİLİR?
Sakarya gezisinin en popüler ve huzur verici durağı şüphesiz Sapanca Gölü'dür. Gölün etrafını çevreleyen yürüyüş yolları, bisiklet parkurları ve su kenarına dizilmiş şık kafeler, ziyaretçilere her mevsim farklı bir görsel şölen sunar. Sisli bir sabah vaktinde gölün üzerinde süzülen martıları izlemek veya gün batımında turuncuya boyanan suları seyretmek, şehrin tüm stresini unutturacak kadar etkilidir. Doğa ile baş başa kalmak isteyenler için ise Maşukiye'nin hemen yakınındaki yaylalar ve özellikle de Karagöl Yaylası, çam ormanları ve serin havasıyla harika bir kaçış noktasıdır. Acarlar Longozu ise Türkiye'nin en büyük tek parça subasar ormanı olmasıyla dünyada eşine az rastlanır bir tabiat harikasıdır. Su menekşelerinin arasından süzülen ahşap yollar üzerinde yürürken kendinizi bir masalın içinde gibi hissedersiniz.
Tarih meraklıları için Sakarya'nın en özel köşesi, Cittaslow (Sakin Şehir) unvanına sahip olan Taraklı ilçesidir. Osmanlı mimarisinin en güzel örneklerini yansıtan tarihi konakları, dar sokakları ve asırlık çınar ağacıyla Taraklı, zamanın durduğu bir kasaba izlenimi verir. Yunus Paşa Camii'nin (Kurşunlu Camii) taş işçiliği ve ilçenin tarihi dokusu, fotoğraf tutkunları için paha biçilemez kareler sunar. Ayrıca şehir merkezinde bulunan ve Sakarya Nehri üzerinde yükselen tarihi Justinianus Köprüsü (Beşköprü), Roma döneminden günümüze ulaşan görkemli yapısıyla mühendislik tarihine ışık tutar. Sakarya Müzesi ise bölgedeki arkeolojik buluntuları ve etnografik eserleri barındırmasıyla şehrin hafızasını temsil eder.
SAKARYA'DAN NE ALINIR VE NELER YAPILIR?
Sakarya seyahatinden dönerken yanınıza alabileceğiniz en meşhur ürünler, hiç şüphesiz kabak temalı lezzetlerdir. Kabak tatlısının yanı sıra kabak şekeri, kabaklı lokumlar ve hatta kabaklı sabunlar bile bu şehrin en tatlı hatıralarıdır. Ayrıca Geyve ilçesinin meşhur ayvası ve ayvadan yapılan lokumlar ile reçeller, meyve aromalı hediye arayanlar için idealdir. Taraklı'nın yöresel dokumaları ve ahşap oymacılığı ürünleri, el emeği ve geleneksel motifleri evine taşımak isteyenler için zarif birer seçenektir. Sakarya'nın bereketli fındıkları ve doğal balı da mutfağınıza sağlık ve lezzet katacak ürünler arasındadır.
Sakarya'da mutlaka yapılması gerekenlerin başında, Sapanca Gölü kenarında uzun bir sabah kahvaltısı yapmak ve ardından göl etrafında bisiklet turuna çıkmak gelir. Taraklı'nın sessiz sokaklarında yürüyüp tarihi bir konakta kahve içmek, ruhunuzu dinlendirecek en güzel aktivitelerden biridir. Karasu'da denizin tadını çıkarmak, Acarlar Longozu'nun mistik atmosferinde doğa yürüyüşü yapmak ve mutlaka bir esnaf lokantasında gerçek bir ıslama köfte yemek bu şehrin ritüelleridir. Eğer mevsimiyse Karapürçek yaylalarında kamp kurmak ve yıldızların altında geceyi geçirmek, Sakarya'nın doğasıyla kuracağınız en derin bağ olacaktır. Sakarya, her gidişinizde size farklı bir huzur sunan, Marmara'nın yeşil kalbi olarak her zaman keşfedilmeyi bekleyen bir hazinedir.
