Siirt'in neyi meşhur? Siirt'te ne yenir, ne alınır, neresi gezilir?
Güneydoğu Anadolu'nun sarp dağları ile Botan Vadisi'nin derinlikleri arasında gizlenmiş, tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmış olan Siirt, mistik atmosferi ve zengin kültürel mirasıyla keşfedilmeyi bekleyen bir hazinedir. "Evliyalar Şehri" olarak da anılan ve manevi iklimiyle ziyaretçilerini huzura davet eden bu şehir, sadece türbeleriyle değil, aynı zamanda eşsiz doğası ve damak çatlatan mutfağıyla da dikkat çeker. Siirtin neyi meşhur sorusuna verilecek cevaplar; dillere destan büryan kebabından, el emeği göz nuru Siirt battaniyesine, Botan Çayı'nın eşsiz manzarasından Tillo'nun bilim ve inanç tarihine kadar uzanan geniş bir yelpazeyi kapsar. Siirt, modern dünyanın karmaşasından uzaklaşıp, hem ruhunu dinlendirmek hem de farklı lezzetler tatmak isteyenler için sıra dışı bir rotadır.
Şehrin sokaklarında gezerken burnunuza gelen o isli et kokusu, Siirt'in gastronomi konusundaki iddiasının en büyük kanıtıdır. Ancak Siirt sadece midesine düşkün olanlar için değil, doğa tutkunları ve tarih meraklıları için de sürprizlerle doludur. Siirtte yapılacak şeyler neler listesi, Rasıl Hacar'dan (Deliklitaş) uçsuz bucaksız vadiyi izlemekten, Veysel Karani Türbesi'nde dua etmeye kadar uzanır. Her bir köşesi, Mezopotamya'nın derin izlerini taşıyan bu şehirde, zamanın yavaşladığını hissedersiniz. El sanatlarının hala canlı tutulduğu, misafirperverliğin en sıcak halinin yaşandığı Siirt, size bildiğiniz Güneydoğu rotalarından çok daha farklı, çok daha otantik bir deneyim sunar. Çantanızı hazırlayıp bu kadim şehre doğru yola çıkmadan önce, Siirtte ne alınır, nereler gezilir ve o meşhur lezzetler nerede yenir sorularının cevaplarını derinlemesine inceleyelim.
TARİH VE DOĞANIN KUCAKLAŞTIĞI YERLER: GEZİ ROTASI
Siirt'te gezilecek yerlerin başında, inanç turizminin merkezi olan Tillo (Aydınlar) ilçesi gelir. Burası, İsmail Fakirullah Hazretleri ve öğrencisi İbrahim Hakkı Hazretleri'nin türbelerine ev sahipliği yapar. Özellikle İbrahim Hakkı Hazretleri'nin hocasının başucuna güneşin ilk ışıklarını düşürmek için tasarladığı "Işık Hadisesi" düzeneği, dönemin astronomi ve mimari dehasını gözler önüne serer ve her yıl ekinoks tarihlerinde binlerce ziyaretçiyi buraya çeker. Siirtte neresi gezilir sorusunun bir diğer cevabı ise hiç şüphesiz Veysel Karani Türbesi'dir. Baykan ilçesinde bulunan bu türbe, İslam dünyası için büyük önem taşır ve yılın her dönemi ziyaretçi akınına uğrar.
Doğa tutkunları içinse rotanın zirvesi Rasıl Hacar, yani Deliklitaş'tır. Botan Vadisi'ne tepeden bakan bu doğa harikası, uçurumun kenarındaki delikli kaya oluşumuyla nefes kesici bir manzara sunar. Buradan Botan Çayı'nın kıvrımlarını izlemek, adeta bir kartpostalın içine girmek gibidir. Ayrıca Botan Vadisi Milli Parkı, yamaç paraşütü ve doğa yürüyüşü gibi aktiviteler için eşsiz bir alandır. Şehir merkezindeki tarihi Ulu Camii ise Selçuklu mimarisinin en güzel örneklerinden biri olan çini kaplı minaresiyle görülmeye değerdir. Sağlarca Kaplıcası (Billoris) da şifalı sularıyla yorgunluk atmak isteyenlerin uğrak noktasıdır.
BÜRYAN VE PERDE PİLAVININ BAŞKENTİ: LEZZET DURAKLARI
Siirt mutfağı denince akla gelen ilk ve en güçlü imge, şüphesiz "Büryan Kebabı"dır. Kuyu kebabı olarak da bilinen büryan, kuzu etinin derin kuyularda, ateşle temas etmeden sadece buharıyla saatlerce pişirilmesiyle elde edilir. Sabahın erken saatlerinde, kahvaltı niyetine yenen bu kebap, yumuşacık eti ve kendine has aromasıyla bir lezzet efsanesidir. Siirt'e gidip de büryan yemeden dönmek, şehri hiç görmemekle eşdeğerdir.
Siirt mutfağının bir diğer başyapıtı ise "Perde Pilavı"dır. Özel bir hamurla kaplanan, içi pirinç, tavuk eti, badem ve baharatlarla dolu bu pilav, fes şeklinde pişirilir ve sofraya bir sanat eseri gibi gelir. Hamurunun kıtırlığı ve içinin zengin lezzetiyle, misafire verilen değerin en güzel göstergesidir. Ayrıca Siirt'e özgü "Kitell" (Siirt içli köftesi), haşlanarak yapılan ve büyüklüğüyle dikkat çeken bir başka yöresel tattır. Ekşili kuru dolma ve Pervari balı da Siirt sofralarının vazgeçilmezlerindendir. Pervari balı, yüksek rakımlı yaylalardaki binbir çeşit çiçekten elde edilen, şifa kaynağı olarak bilinen dünyaca ünlü bir baldır.
EL EMEĞİ GÖZ NURU: NE ALINIR?
Siirt'ten dönerken alınabilecek en kıymetli hediye, tiftik keçisinin yününden dokunan meşhur "Siirt Battanesi"dir. Tamamen el tezgahlarında dokunan, üzerindeki akrep ve geometrik desenlerle süslü bu battaniyeler, hem çok sıcak tutması hem de ömürlük olmasıyla bilinir. Günümüzde sadece battaniye olarak değil, kaban, yelek ve çanta gibi modern tasarımlarla da üretilen bu ürünler, Siirt el sanatlarının en güzel örneğidir.
Lezzet hatırası olarak ise, Pervari'nin o meşhur karakovan balı listenin başında yer almalıdır. Ayrıca Siirt fıstığı, Antep fıstığına göre daha iri ve daha yağlı olmasıyla bilinir; çerez olarak tüketmek veya hediye etmek için harika bir seçenektir. Yöresel bıttım sabunu da Siirt'ten alınabilecek en doğal ürünlerden biridir. Yabani fıstık (bıttım) yağından yapılan bu sabun, saç dökülmesine ve cilt sorunlarına iyi gelmesiyle ünlüdür. Siirt, hem damağınızda hem de hafızanızda tatlı izler bırakacak, tekrar gelmek isteyeceğiniz sıcak ve samimi bir şehirdir.