Stagflasyon nedir? Stagflasyon ekonomiyi nasıl etkiler?
İlk kez, ABD'nin 1970'lerdeki kriz ortamını tanımlamak için kullanılan stagflasyon, ekonomide enflasyon ile durgunluğun beraber izlendiği dönemleri kapsamaktadır. Stagflasyon süreci boyunca işsizlik rakamları hızla yükselir. Peki ülke ekonomisini derinden sarsan stagflasyon nedir? Stagflasyon halinde neler yaşanır? Halk stagflasyondan nasıl etkilenir? İşte detaylar...
Stagflasyon terimi ilk kez, 1970'lerde ABD'deki kriz ortamını tanımlamak için kullanılmıştır. Kavram İngilizce, stagnant (durgun) ve inflation (enflasyon) kavramlarının birleştirilmesiyle türetilmiştir. Buradan da anlaşılacağı gibi bir ekonomide enflasyon ile durgunluğun beraber izlendiği dönemleri anlatmak için bu kavram kullanılır.
Stagflasyon süreci boyunca işsizlik rakamları yükselmeye devam ederken, ekonomik büyüme yaratılamaması ve enflasyon rakamlarının da sürekli yüksek devam etmesi ülke ekonomisi için sağlıksız bir durum oluşturmaktadır.
Gerek klasik iktisat teorisinde gerekse Keynesyen iktisat teoride paradoksal bir durum olarak değerlendirilir. Bunun nedeni genelde enflasyon ve işsizlik arasında ters orantılı bir korelasyon olmasıdır yani biri düşerken diğeri yükselir.
Örneğin durgunluk istihdamın düşmesi anlamına gelir ancak enflasyon olabilmesi için toplam arzın toplam talebi karşılayamıyor olması gerekir ki bu da arzı arttıracak iş gücü kalmadığını gösterir ve ekonominin tam istihdam ile tam kapasite çalışmasının bir yan etkisidir.
Stagflasyonda ise durgunluk artar ve istihdam düşerken talebi karşılayacak arz da yaratılamamaktadır. Her ikisinin de aynı anda yükselmesi içinden çıkılması zor bir sarmal haline dönüşür.
Politika seti olarak ekonomik krizlerin başa çıkılması zor olanlarından birisi budur. Stagflasyon dönemlerinde da bir yandan enflasyonla mücadele edecek bir yandan da ekonomiyi canlandıracak bir ekonomi politikası gerekiyor.
Ekonomistlere göre bu durum pek kolay çözülecek bir durum değil. Çünkü bu iki politika genelde birbiriyle çelişen politikalardır.
