ALİ ESAD GÖKSEL/HT CUMARTESİ
Asabiyetin kötü bir mizaç olduğunda hemfikirmiyiz? Şu halde başşehire hâkim asabiyeti nasıl yok edebiliriz, kafa yormalıyız. Takdir edersiniz ki cinci ya da üfürükçüyle hallolacak iş değil. Ama arayan buluyor: Çare Hint mutfağı. Bu mutfağın “mizaç” üzerinde kesin bir tesiri olduğu biliniyor. Daha ne olsun. Şöyle Ankara’nın prestijli bir yerinde, tercihen Kızılay’da, Hint lokantası açılmasını istiyorum.
Son günlerde her rastladığım soruyor: “Memleketin konusu yokmuş gibi ne içilir, kafa yormak, seni yormuyor mu?” Bu kibar lafların Türkçesi şu: “Kardeşim Avrupa Topluluğu’ndan Amerika’ya kadar herkese mevzu olduk! Bu dış mahreçler kadar da hassasiyetin yok mudur? Yok malum hayvanın gözü, yok kara elmas karası, yok zeybeklerin narince olanları...” Eleştiriler haklı. İşi kökünden çözmeye karar verdim. Asabiyetin kötü bir mizaç olduğunda hemfikirmiyiz? Şu halde başşehire hâkim asabiyeti nasıl yok edebiliriz, kafa yormalıyız. Takdir edersiniz ki cinci ya da üfürükçüyle hallolacak iş değil. Ama arayan buluyor: Çare Hint mutfağı. Bu mutfağın “mizaç” üzerinde kesin bir tesiri olduğu biliniyor. Daha ne olsun. Şöyle Ankara’nın prestijli bir yerinde, tercihen Kızılay’da, Hint lokantası açılmasını istiyorum. “Çare sattvik, tek yol sükûnettir”. “Hindistan mutfaklarının ortak özelliği tıbbi prensiplerin yemek kültürünün ayrılmaz bir parçası olmasıdır. Hindistan’da temel olarak üç çeşit yerel tıp binlerce yıldan beri uygulanmaktadır. Bunlar Ayurveda, Yunani, ve Siddha tıbbi ekolleridir. Ayurveda’nın kökeni binlerce yıl öncesine giden İndus Vadisi Medeniyeti’ne dayanmakla beraber, temel olarak milattan önce ikinciüçüncü yüzyıllarda kaleme alınan dahiliye kitabı Çaraka Samhita’ya ve cerrahi kitabı Suşruta Samhita’ya dayanır. Yunani tıbbı ise Hipokrates ve Galen’e kadar uzanan eski Yunan tıbbının temel olarak ortaçağ İslam dünyasında yeniden yorumlanmış halidir. Siddha tıbbı ise güney Hindistan’ın otokton tıp ekolüdür. Üç tıp ekolü de icra edilmekte olup halk tarafından geleneksel olarak bilinir ve uygulanır. Mutfak ve yemek kültürü de bu tıbbi prensiplerden etkilenmiştir.