100. yılda kayıp hazine bulunur mu?
Yılmaz Güney'in oynadığı, yönettiği, yapımcılığını üstlendiği 111 filmin 83'ü ortalıkta yok
ABONE OLHT PAZAR / NİZAM EREN
nizameren@nizameren.com
Türk sineması 2014'te 100. yılını kutlayacak. Ama bir ayıp hâlâ sürüyor. Yılmaz Güney'in oynadığı, yönettiği, yapımcılığını üstlendiği 111 filmin 83'ü ortalıkta yok. Üstelik bir kısmı Boğaz'ın derinliklerinde bile olabilir!
12 Eylül askeri rejimi kimini vatandaşlıktan çıkardı, kiminin yapıtlarını topladı, yasakladı, kimini astı! Okuyacağınız araştırma da 77 yaşındaki saygın bir sinemacı ile sohbet sırasında ortaya çıktı. Adana Altın Koza Film Festivali'nde adına müze-sergi açılacak kadar saygın bir isim; oyuncu ve yapımcı İrfan Atasoy.
O aynı zamanda bir 12 Eylülzede. Çünkü Yılmaz Güney'in oynadığı bazı filmlerin yapımcısı. El konan filmlerini 32 yıldır alamıyor. Sahip olduğu ve büyük emeklerle, büyük paralarla çekilen filmlerinin akıbetini hâlâ devletten öğrenemiyor.
NEDEN YILMAZ GÜNEY?
1983 Haziran'ı... Beyoğlu Emniyet Amirliği, sivil polisler eşliğinde önceden tespit ettikleri ve Yılmaz Güney filmlerinin bulunduğunu saptadıkları her yapımcının yazıhanesine baskın yapar. Emir, Sıkıyönetim Komutanlığı'ndandır. Raflardan kutular indirilir, depolara inilir ve bulunan her materyale (negatifler, pozitifler, fragman, afiş, foto, film vs.), tutanakla ya da herhangi bir evrak tutulmaksızın el konur. Negatiflere el koymak demek o filmi bir daha basamamak, çoğaltamamak demektir. Şu an sinemamız, tarihin derinliklerine gömülen bu kayıp hazinesini arıyor.