Vücut ısısının normalden daha yüksek bir seviyeye çıkması olarak tanımlanan ateş, özellikle çocuklarda belli bir seviyeden sonra tehlikeli hale gelebiliyor. Peki yüksek ateş neden olur? Belirtileri nelerdir? Yüksek ateş nasıl düşürülür? İşte yüksek ateş ile ilgili merak edilenler...

ATEŞ NEDİR?

Vucüt sıcaklığının normalin üstünde kabul edilebilecek seviyelere yükselmesine ateş denir. Aslında yüksek vücut ısısı veya ateş, bağışıklık sistemimizin bir enfeksiyonla savaşmak için kullandığı yollardandır. Genellikle vücut ısısındaki artış, bireyin bir enfeksiyonu çözmesine yardımcı olur.

Yetişkinlerde yüksek ateş değerleri:

  • Rektal ya da kulaktan ölçüm: 38 C ve üzeri,
  • Ağızdan ölçüm: 37,8 C ve üzeri,
  • Koltuk altından ölçüm: 37,2 C ve üzeri.

Çocuklarda yüksek ateş değerleri:

  • Rektal ya da kulaktan ölçüm: 38,1 C ve üzeri,
  • Ağızdan ölçüm: 37,6 C ve üzeri,
  • Koltuk altından ölçüm: 37,4 C ve üzeri.

YÜKSEK ATEŞ NEDEN OLUR?

Vücutta oluşan bir enfeksiyon ya da bir hastalık sonucu, bağışıklık sistemi tepki gösterir ve beynin hipotalamus adlı bölgesi vücut ısısını yükselterek hastalığa neden olan organizmaları öldürmeye çalışır. Ancak, normalden çok fazla yükseldiği durumlarda tehlikeli hale gelebilir.

Ateşin yükselmesine neden olan durumlardan bazıları:

  • Virüsler,
  • Bakteriyel enfeksiyonlar,
  • Güneş çarpması,
  • Kulak enfeksiyonu,
  • Soğuk algınlığı ve grip,
  • Zatürre,
  • İdrar yolları enfeksiyonu,
  • Romatoid artrit gibi bazı iltihaplanmalar,
  • Kanser,
  • Antibiyotikler ya da bazı ilaçlar,
  • Difteri, tetanos gibi bazı aşılar,
  • Lupus,
  • İnflamatuar bağırsak hastalığı,
  • Kan pıhtısı,
  • Uyuşturucu kullanımı,
  • Çocuklarda diş çıkarma,
  • Gıda zehirlenmesi.

ATEŞ BELİRTİLERİ

  • Titreme, ürperme, kasılma,
  • Kaslarda ve eklemlerde ağrı,
  • Baş ağrısı,
  • Aşırı terleme ya da aralıklarla soğuk soğuk terleme,
  • Kalp hızında artış, çarpıntı,
  • Yüzde kızarıklık,
  • Baygınlık hissi,
  • Baş dönmesi,
  • Güçsüzlük,
  • İştah kaybı,
  • Çocuklarda ve bebeklerde sinirlilik huysuzluk hali,
  • Çocuklarda kulak ağrısı, kusma, ishal,
  • Çok yüksek ateş durumunda halüsinasyon, kafa karışıklığı.

Bu belirtileri ciddi belirtilerdir. Acil olarak tıbbi yardım gerektirir.

ATEŞ NASIL DÜŞÜRÜLÜR?

Ateş yüksekliği çok fazla değilse doktor ilaç önermeyebilir. Ateşin hafif yükselmesi mikropları öldürerek hastalığın iyileşmesini de sağlayacaktır. İşte orta ve yüksek ateş için tedavi yöntemleri:


İlaç tedavisi

  • Reçetesiz ilaçlar: Yüksek ve orta şiddetli ateş durumunda doktor Tylenol, Advil, Aspirin gibi ateş düşürücü reçetesiz satılan ilaçları önerebilir. Bu ilaçlar, kullanma talimatlarına ve doktorun tavsiyesine uygun olarak kullanılmalıdır ve doz aşımından kaçınılmalıdır. Bu ilaçlarda doz aşımı ve uzun süreli kullanım karaciğer ve böbrek hasarına sebep olabilir, hatta hayati tehlikeye yol açabilir. Çocuklara aspirin verilmemelidir.
  • Reçeteli ilaçlar: Ateşe yol açan alttaki sebeplere bağlı olarak doktor bazı ilaçlar reçete edebilir. Örneğin, eğer ateşe yol açan bakteriyel enfeksiyon ise doktor antibiyotik reçete edecektir. Ateşin sebebi virüs ise antibiyotik verilmez zira virüslerin tedavisi yoktur. Ancak bu durumlarda ateş düşürmeye yarayan semptom giderici ilaçlar reçete edilebilir ve hastaya bol sıvı tüketip istirahat etmesi önerilir.

ÇOCUKLARDA YÜKSEK ATEŞ TEDAVİSİ

6 aylıktan büyük çocuklarda hafif yüksek ateş görüldüyse, yani 38.3 derece altında ise, hasta veya düşkün görünmüyorsa, uykulu veya huzursuz değilse, süregelen başka bir rahatsızlığı veya ateşli havale öyküsü yoksa, yemesi, uykusu, oyun oynaması olumsuz etkilenmediyse doktora götürme öncesinde şunlar yapılabilir:

  • Serin bir ortamda tutun,
  • Hafif giysiler giymiş olmasına dikkat edin,
  • Su, sulandırılmış meyve suları gibi sıvılar içmesi için teşvik edin,
  • Çok hareket edip yorulmamasını sağlayın,
  • Ateş düşürücü verebilirsiniz.

Çocuklarda ateşi düşürmek için hangi ilaçlar kullanılabilir?

  • Parasetamol (ağızdan verilen veya fitil şeklinde) veya ibuprofen (ağızdan) verilebilir. Doz açısından doktorunuzun önerilerini ve ilaç bilgilerini takip edin. Çocuğunuza herhangi bir ilaç vermeden önce mutlaka ilaç bilgilerini okuyun.
  • Çocuğunuz kusuyorsa ve sıvı kaybettiğini düşünüyorsanız ibuprofen vermeyin.
  • Aspirin vermeyin. Çocuklarda viral hastalıklarda aspirin verilmesi (REYE SENDROMU) adında tehlikeli bir komplikasyona yol açabilir. Ayrıca aspirin midede rahatsızlık ve mide-barsak kanaması gibi yan etkiler yapabilir.
  • Ateş yükselmeye devam ediyorsa vücudunu ılık su ile ıslatılmış bir sünger veya el bezi ile silin.

Su ve bez ile ateş nasıl düşürülür?

  • Bu işlem için kesinlikle soğuk su kullanmayın veya soğuk duş yaptırmayın. Bu çocukta üşüme ve titremeye yol açarak ateşin daha da yükselmesine neden olur.
  • Suya alkol eklemeyin veya cildini alkolle silmeyin, ciltten emilim ile ciddi yan etkilere yol açabilir.
  • Çocuğunuzun ateşini hızla düşürmeye çalışmayın, Bu ateşin tekrar ve daha fazla yükselmesine yol açabilir.

Çocuğunuz 6 aylıktan küçükse ve ateşi 38.3 derecenin üzerindeyse, hasta veya düşkün görünüyorsa, uykulu veya huzursuz ise, süregelen başka bir rahatsızlığı veya ateşli havale öyküsü varsa, yemesi, uykusu, oyun oynaması olumsuz etkilendiyse hemen doktora götürmek gerekiyor. Bu sırada da ılık su uygulaması yapılabilir ve ateş düşürücü verilebilir.