Yüksek zeka göstergesi: Alaycılık! Harvard BS'de yapılan araştırma sarkazmın yaratıcılığı artırdığını ortaya koydu
Genellikle biriyle alay etmek veya iğnelemek amacıyla hicivli ifade olarak kullanılan sarkazm, kıvrak zekaya sahip kişilerin sıklıkla başvurduğu bir yöntem olarak görülmektedir. Bir ifadenin düz anlamı ile gerçek anlamı arasında fark olması durumu olarak tanımlanan sarkazm, elbette her yapılan alaycılığı kapsamaz. Genellikle hafife alma, tarizde (dokundurma) bulunma, eğlenme, neşelenme gibi amaçlarla kullanılır. Bu durumları ustaca kullanan kişilerin ise yüksek bir zekaya sahip oldukları belirtiliyor. Harvard BS'de yapılan araştırma, Sarkazm'ın, yüksek zeka düzeyinin göstergesi olduğunu ortaya koydu. Peki, sarkazm nedir ve hangi durumlar yüksek zeka göstergesi olarak nitelendirilir?
Mizah ve düşmanlık çoğu zaman birbirine karıştığı için, şaka yapan bir kişinin asıl niyetini tam olarak belirlemek zor olabilir. Stosny, "Bazen iğneleme mizahtır ve bazen de masum bir şekilde duyarsızdır. Ama diğer zamanlarda, değersizleşiyor." diyor.
Los Angeles'ta alaycı zekasıyla övünen bir BT uzmanı olan Vacheh Joakim, "Bir hakareti ağzından kaçırmak en iyi ihtimalle sıradan bir davranıştır ama iltifat kılığına girebilen alaycı bir iğneleme çok daha zevkli ve aynı zamanda alaycı olan kişiye bir üstünlük duygusu veriyor." diyor.
Western Ontario Üniversitesi'nde bilişsel psikolog olan Albert Katz, kısa bir süre önce, esprili kişilerin tek-üstünlüğe odaklanmasına biyolojik bir bakış açısıyla baktı ve beyinleri alaycılığı anlamak için en iyi donanıma sahip insanların agresif kişiliklere sahip olma eğiliminde olduğunu gösterdi. Saldırganlık testlerinde yüksek puan alan denekler, iğnelemeye yanıt olarak vermeyenlere göre farklı beyin aktivitesi modelleri gösterdi. Farklılıklar, saldırgan deneklerin gerçek olmayan anlamı daha hızlı işlediklerini gösteriyor. Katz, hem alaycı şaka başlatanlar hem de anlayıp karşılık verenler için "Alaycılık kesinlikle bir baskınlık meselesidir" diyor.
Joakim'in alaycılıkla takılabilenlerin her zaman bir partide en ilginç sohbet partnerleri olduğu sonucuna varmasının arkasında bu kadar üstün bir sosyal zeka olabilir.
Herkes esprili bir partner ister ama iğneleme ilişkileri sabote edebilir. Psikolog John Gottman, eşler birbirlerini hor görürse -ki bu genellikle alaycı sözler içerir- boşanma ihtimallerinin önemli ölçüde arttığını keşfetti. Katz, "Alaycılık kullanan insanlar kendilerini incitici olarak görmezler, kendilerini komik olarak görürler. Ancak alıcılar, sözlerini incitici olarak yorumlama eğiliminde." diyor.
Kaynak: Harvard Business Scholl, Psychology Today
