Ailedeki sıralama: İlk, ortanca, son veya tek çocuk olmanız kişiliğinizi etkiliyor mu?
Bazı psikologlara göre kişiliğinizi şekillendiren hangi gün doğduğunuz değil, doğum sıranızdır. Yani; ilk, ortanca, en küçük veya tek çocuk olmanızın davranışınızı etkilediğini düşünüyorlar. İşte, sizin için bazı psikologların doğum sırası ile kişilik arasındaki bağlantı hakkında söyledikleri...
TEK ÇOCUK
Tek çocuklar benzersiz bir konumdadır. Tüm yaşamları boyunca ebeveynlerinin dikkatini ve kaynaklarını yalnızca onlar karşılar. Bu, ebeveynlerinin tüm desteğinin (ve beklentilerinin) onların omuzlarında olduğu anlamına gelir. Bu durum hem iyi hem de kötü bir şey olabilir.
Tek çocukların kişilik özellikleri şunlar olabilir:
Yaşlarına göre olgun
Mükemmeliyetçi
Vicdanlı
Gayretli
Lider
DOĞUM SIRASI GERÇEKTEN KİŞİLİĞİ ETKİLER Mİ?
19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyılın başlarındaki psikoterapist Alfred Adler, doğum sırası teorisine inanıyordu. İlk doğanların nevrotik olduğunu düşünüyordu. Bunun nedeni, yıllarca ebeveynlerinin dikkatini çeken tek kişilerin onlar olması ve daha sonra esasen tahttan indirilmeleriydi. En küçüklerin daha hırslı, ortancaların ise duygusal açıdan daha istikrarlı olduğunu düşünüyordu.
Bu konuda 1960 ve 1980’li yıllarda yapılmış birçok araştırma vardır ancak daha güncel bir kaynak olan 2010 yılında 170 kadın ve 142 erkek öğrenci üzerinde yapılan bir araştırmaya göre, ilk doğanların daha düşük kaygı ve daha yüksek egoya sahip oldukları bulundu.
AKSİNE KANIT VAR MI?
Ulusal Bilimler Akademisi Bildirileri adlı dergide 2015 yılında yayınlanan araştırma, çeşitli ülkelerden 20 binden fazla kişiden elde edilen verileri incelediler ve kişilikte herhangi bir sistematik farklılık bulamadılar. Diğer araştırmacılar teoriyi etkileyebilecek başka faktörlerin de olduğuna dikkat çekti. Örneğin, bir kişinin ailesinin büyüklüğü doğum sırasını etkileyebilir.
Almanya'daki Saarland Üniversitesi'nden psikolog Frank Spinath ise doğum sırasının, kişiliği etkilemesinin mümkün olduğunu ancak her ailede aynı şekilde etkilemediğini söylüyor. Sonuç olarak, bu konuda kesin bir yargı yok, psikoloji dünyası ikiye ayrılıyor.
Kaynak: The Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS), Personality Assesment, Scientific American, Parents
