Amasya'nın neyi meşhur? Amasya'da ne yenir, ne alınır, neresi gezilir?
Yeşilırmak'ın ortasından nazlı nazlı süzüldüğü, bir yakasında modern yaşamın aktığı, diğer yakasında ise tarihin en görkemli tanıklarının dimdik durduğu masalsı bir şehirden bahsedeceğiz. Dağların arasına gizlenmiş bir mücevher gibi parlayan, Osmanlı şehzadelerinin eğitim gördüğü, padişahların yetiştiği ve Ferhat'ın Şirin için dağları deldiği efsaneler şehri Amasya...
Karadeniz ile İç Anadolu'nun kucaklaştığı bu bereketli topraklarda, tarih sadece müzelerde değil, sokaklarda, yalı boyu evlerinde ve sarp kayalıkların üzerine oyulmuş kral mezarlarında yaşar. Gecesi gerdanlık, gündüzü seyranlık olarak tarif edilen bu şehir, ışıklandırmalarıyla akşamları Yeşilırmak'a yansıyan siluetiyle ziyaretçilerini büyüler. Sadece görsel bir şölen sunmakla kalmaz, aynı zamanda misket elmasının kokusuyla, bamya çorbasının lezzetiyle ve insanının naifliğiyle de hafızalara kazınır. Kültür turizmi tutkunlarının ve fotoğrafçıların arama motorlarında en sık yanıt aradığı "Amasya'nın neyi meşhur, Amasya'da ne yenir, ne alınır, neresi gezilir ve yapılacak şeyler neler?" soruları, 8500 yıllık bir geçmişe açılan kapının anahtarıdır. İşte Şehzadeler Şehri'nde sizi bekleyenler...
Amasya, Hititlerden Pontuslara, Romalılardan Osmanlılara kadar pek çok medeniyetin izlerini taşıyan, adeta bir açık hava müzesidir. Strabon gibi dünyanın ilk coğrafyacısının doğduğu bu topraklar, bilimin, sanatın ve devlet yönetiminin merkezi olmuştur. Şehre girdiğinizde sizi karşılayan o mistik hava, Yalıboyu evlerinin ahşap dokusunda ve Kral Kaya Mezarları'nın heybetinde kendini hissettirir. Bir yanda modern kafelerde çayınızı yudumlarken, başınızı kaldırdığınızda binlerce yıl öncesine ait bir mezarı görebilmek, Amasya'yı dünyada eşsiz kılan özelliklerden biridir. Bu yazımızda, Amasya mutfağının saraylara layık lezzetlerini, mutlaka görülmesi gereken tarihi noktaları, şehre özgü hediyelik eşyaları ve gezi rotalarını tüm detaylarıyla ele alıyoruz. Yeşilırmak'ın kıyısında tarihe yolculuk yapmak için okumaya devam edin...
AMASYA'DA NE YENİR?
Amasya denince akla gelen ilk meyve, kokusuyla odayı dolduran "Misket Elması"dır. Bir tarafı kırmızı, diğer tarafı sarı ve ortadan kesildiğinde yıldız şekli çıkan bu elma, şehrin sembolüdür. Ancak Amasya mutfağı sadece elmadan ibaret değildir. Şehzadelerin damak tadına uygun olarak gelişen bu mutfakta, "Bamya Çorbası" çok özel bir yere sahiptir. İpe dizilmiş, kurutulmuş ve minicik çiçek bamyalarla yapılan, içine kuşbaşı et katılan bu çorba, aslında bir çorbadan ziyade ana yemek ağırlığındadır ve düğünlerin, özel davetlerin olmazsa olmazıdır.
Yöresel lezzetler arasında "Amasya Çöreği" de başı çeker. Cevizli ve haşhaşlı olarak yapılan bu çörek, özellikle kahvaltılarda ve beş çaylarında tüketilir. "Bakla Dolması", kurutulmuş baklaların yaprak sarmasının içine konulmasıyla yapılan, üzerine yoğurt ve soğanlı sos dökülerek servis edilen, başka yerde kolay kolay bulamayacağınız otantik bir tattır. "Keşkek", Anadolu'nun genelinde olsa da Amasya usulü, çömlekte ve fırında pişirilmesiyle fark yaratır.
Tatlı krizleri için ise "Unutma Beni" tatlısı ilginç ismi ve lezzetiyle öne çıkar. Ayrıca elma tatlısı ve elma reçeli de şehre özgü tatlı seçenekleridir. "Toyga Çorbası", "Helle Çorbası" ve "Patlıcan Pehli" de denenmesi gereken diğer yöresel lezzetlerdir.
NERESİ GEZİLİR?
Amasya'yı gezmeye, şehrin en ikonik manzarası olan "Yalıboyu Evleri"nden başlamak gerekir. Yeşilırmak kenarına inci gibi dizilmiş, Osmanlı mimarisinin en güzel örneklerini yansıtan bu tarihi konaklar, bugün otel, restoran veya müze olarak hizmet vermektedir. Hazeranlar Konağı, bu evler içinde en iyi korunmuş olanıdır ve içindeki etnografik eserlerle o dönemin yaşam tarzını gözler önüne serer.
Başınızı yukarı kaldırdığınızda göreceğiniz "Harşena Dağı ve Pontus Kral Kaya Mezarları", Amasya'nın en etkileyici siluetini oluşturur. M.Ö. 3. yüzyılda kayalara oyularak yapılan bu devasa mezarlar, Pontus krallarına aittir. Zorlu bir tırmanışla mezarların yanına kadar çıkabilir, hem tarihi yakından inceleyebilir hem de muhteşem Amasya manzarasını kuşbakışı izleyebilirsiniz.
Efsanelere konu olan "Ferhat ile Şirin Aşıklar Müzesi", dünyada aşk temalı tek müze olma özelliğini taşır. Ferhat'ın Şirin için deldiği dağları ve su kanallarını (Ferhat Su Kanalı) yerinde görmek, bu ölümsüz aşk hikayesini hissetmek için harika bir duraktır. Şehir merkezindeki "Amasya Müzesi", mumyalar bölümüyle ünlüdür. İlhanlı dönemine ait mumyaların sergilendiği bu bölüm, ziyaretçilerin en çok ilgisini çeken yerlerden biridir.
Ayrıca "II. Bayezid Külliyesi", "Şehzadeler Müzesi", "Sabuncuoğlu Şerefeddin Tıp ve Cerrahi Tarihi Müzesi" (Bimarhane) ve "Amasya Kalesi" de mutlaka görülmesi gereken yerler arasındadır. Doğayla baş başa kalmak isteyenler için ise "Boraboy Gölü", heyelan set gölü olması ve etrafındaki orman dokusuyla huzur dolu bir kaçış noktasıdır.
AMASYA'DA YAPILACAKLAR VE ALINACAKLAR LİSTESİ
Amasya gezinizi dolu dolu yaşamak ve dönerken bu güzel şehirden hatıralar götürmek için aşağıdaki listeyi rehber edinebilirsiniz.
Amasya, sadece bir şehir değil, bir zaman tünelidir. Şehzadelerin ayak izlerini takip ederken, Ferhat'ın aşkına şahitlik edecek ve Yeşilırmak'ın huzur veren sesiyle ruhunuzu dinlendireceksiniz.
