Ayasofya kaç yılında yapıldı, kimin zamanında inşa edildi, ne zaman müze oldu?
Ayasofya, mimarisi, tarihi ve çok katmanlı kültürel geçmişiyle dünyanın en etkileyici yapılarından biridir. Başlangıçta bir Bizans kilisesi olarak inşa edilen bu muhteşem yapı, zaman içinde bir camiye dönüştürülmüş ve daha sonra bir müzeye evrilmiştir. Peki, Ayasofya kaç yılında yapıldı, kim inşa etti? İşte detaylar...
ABONE OL
Ayasofya, İstanbul'un tarihi yarımadasında, farklı dönemlerde farklı medeniyetlerin izlerini taşıyan eşsiz bir yapıdır. 532-537 yılları arasında İmparator I. Justinianus tarafından inşa ettirilen Ayasofya, mimari bir devrim niteliğindeki kubbesiyle döneminin en önemli yapılarından biri haline gelmiştir. Osmanlı döneminde camiye çevrilen bu tarihi yapı, Cumhuriyet'in kuruluş yıllarında önemli bir dönüşüme uğrayarak müze olarak hizmet vermeye başlamıştır. Bu yazımızda Ayasofya'nın inşası, tarihi dönüşümleri ve müze olarak yeniden doğuşunun hikayesini ele alacağız.
Ayasofya’yı Kim İnşa Etti?
1.Justinianus döneminde, Bizans İmparatorluğu'nun ihtişamını yansıtmak amacıyla, daha önce eşi benzeri görülmemiş bir kilise yapımına karar verildi. Bu muazzam projeyi hayata geçirecek olan İmparator, dönemin ünlü fizikçisi Miletli İsidoros ile matematikçi Trallesli Anthemius'u görevlendirerek, sanat ve bilimin güçlerini birleştirdi. Rivayete göre, İsidoros, ideal kilise planını bulmak için uğraşırken bir gece taslak üzerinde çalışırken uyuyakalır ve ertesi sabah masasında Ayasofya'nın ilham verici planını bulur. Justinianus, bu planın mükemmelliğinden öylesine etkilenir ki, Ayasofya'nın bu tasarıma göre inşa edilmesi emrini verir. İnşaat süreci, Anthemius'un erken vefatıyla İsidoros'un tek başına üstlenmesiyle devam etti.
İmparatorluk genelinden seçkin malzemelerin toplandığı bu projede, inşaat malzemelerinin yerinde üretilmesi yerine, antik tapınak ve yapıların işlenmiş malzemelerinden yararlanıldı. Bu strateji, Ayasofya'nın inşasının rekor sürede tamamlanmasına olanak tanıdı. Eserin muhteşemliğinde rol oynayan Efes'ten Artemis Tapınağı, Mısır'dan Güneş Tapınağı, Lübnan'dan Baalbek Tapınağı gibi önemli antik yapıların sütunları kullanıldı. Bu devasa sütunların o dönemde nasıl taşındığı ise hala bir gizemini koruyor. Binanın zarafetini artıran renkli taşlar, dünyanın dört bir yanından, Mısır'dan kırmızı porfir, Yunanistan'dan yeşil porfir, Marmara Adası'ndan beyaz mermer gibi çeşitli kaynaklardan toplandı.