Bireysel Emeklilik Sistemi'ne (BES) gönüllü olarak girip sonrasında ya istediği getirileri bulmadığı veya zorunluluktan ayrılmak zorunda kalan vatandaşlar 2019'da geri dönüşlerini hızlandırdı. Önceleri sisteme girip sonra çıkanların ancak yüzde 7-8'i sisteme geri dönerken bu oran 2018'de yüzde 13.1'e geçen yıl ise yüzde 16.1'e yükseldi. Üstelik sisteme yeni giren ve çeşitli nedenlerle ayrılanların oranı da yüzde 12.5'ten yüzde 11.33'e indi.

Geçen yıllarda sistemden çıkışların hız kazanmasında ekonomik durgunluğun etkisi ile nakit ihtiyacı olan kişilerin BES fonlarını bozmasının yanı sıra çalışanların otomatik olarak sisteme kaydedildiği Otomatik Katılım'ın devreye girmesi de etkili olmuştu. Her iki tarafa da ödeme yapmak istemeyen veya buna madde geliri yetmeyen vatandaşların bir bölümü Otomatik Katılım'dan bir bölümü de gönüllü BES'ten çıkmak zorunda kalmıştı.

 

TÜM FONLARDA GETİRİLER UÇTU

Son yıllarda geri dönüşün hızlanmasında BES fonlarının getirileri de önemli etki yaptı. 2019'da BES fonlarının ortalama getirisi yüzde 28.2 olurken Borsa İstanbul'da yatırımları olan hisse fonlarının getirisi yüzde 37.8 ve endeks fonların getirisi ise yüzde 37.2 oldu. Sadece borsaya yatırım yapan fonlar değil altın fonlarının getirisi yüzde 31.6 ve dövizli varlıklar içeren kamu dış borçlanma fonlarının getirisi yüzde 23.6 oldu. Getirisi az olarak bilinen likit fonlarda bile kazanç yüzde 21.6'yı buldu. Faizlerdeki düşüş ile birlikte tahvil-bono fonlarının kazancı yüzde 26.8'i geçti. 

UZMANLAR KAZANDIRDI

En önemlisi yönetimini uzmanların yaptığı esnek fonların getirisinin yüzde 39.2'ye çıkması. Bu fonlardaki getiri zıplarken yönetici uzmanlara güvenen ve  fonlara gelen yatırımcı sayısı artarken toplam yatırımcıların yüzde 28.3'üne ulaştı. Tam 30 milyar liralık fonu uzmanlar yönetiyor. Gönüllü BES'te bulunan yatırımcı sayısı ise 6 milyon 871'e çıkarken toplam katılımcıların fon büyüklüğü 105 milyar liraya çıktı. 18.1 milyar lira da devlet katkısı rakamına ulaşıldı.

 

GEÇEN YIL ESNEK FONLAR YÜZDE 40 KAZANDIRDI

 2019 Yılı Getirisi (%)Yılbaşından Bu Yana Getiri (%)*
Emeklilik Fonları28,23,8
Değişken25,22,1
Kamu Dış Borçlanma23,64,8
Kamu İç Borçlanma (TL)26,83,6
Katkı33,66,4
Likit21,60,9
Altın31,65,5
Standart26,53,1
Hisse37,84,1
Dengeli (Esnek & Karma)33,83,6
Özel sektör tahvili20,11,0
Endeks37,24,7
Uluslararası Karma & Esnek39,24,9
Kaynak: Rasyonet  
* 3 Şubat 2020 itibari ile