GAZETE HABERTÜRK
Okul öncesi dönemde çocuğunuz varsa mutlaka ya kendi çocuğunuzda ya da çevrenizdekilerde ‘geniz eti büyümesi’ problemine denk gelmişsinizdir. Geniz etinin büyümesi çocuklarda sık tekrarlayan enfeksiyon, gece uyku kalitesinde düşüş gibi sorunlara yol açabiliyor. İyi tarafı çocuk büyüdükçe geniz eti küçülüyor ve birçok vakada ameliyata gerek kalmıyor. Konuyla ilgili detayları Kulak Burun Boğaz Uzmanı Betül Cengiz’den öğrendim.
GENIZ ETININ IŞLEVI
Geniz eti, burnun arka kısmında boğazın ve yumuşak damağın üzerinde yer alan vücudumuzun savunma hücrelerinden oluşan lenfoid bir dokudur. Geniz etinin vücudumuzda olma sebebi burun ve ağız yoluyla vücudumuza giren zararlı mikroorganizmalara karşı koruyucu bir bariyer oluşturmaktır. Genellikle sık enfeksiyon geçiren çocuklarda savunma hücrelerinin artması sonucu geniz eti büyür ve burun tıkanıklığına neden olur. Pasif sigara içiciliği yani anne babanın sigara içmesi durumunda, alerji, kronik sinüzit gibi hastalıklarda, yuva ve kreş gibi çocukların sık sık bir arada yaşadığı, sürekli hastalandığı ortamlarda geniz etinin büyümesi daha fazla görülür.
GENIZ ETINE BAĞLI SAĞLIK SORUNLARI
Burun tıkanıklığına ve genizde büyüyen lenfoid kitleye bağlı olarak çocuklarda en çok horlama, gece yatarken ağız açık uyuma, ağızdan su gelmesi gibi şikâyetler görülür. Bunun yanı sıra uyurken yeteri kadar oksijen alamayan çocuklarda vücutta stres yükü artar ve uyku kalitesi düşer. Gece huzursuzluğu, sık uyanma, idrar kaçırma gibi belirtiler geniz eti büyümesi olan çocuklarda sık görülmektedir. Geniz dediğimiz nazofarenks bölgesinde kulağımızın havalanmasını sağlayan östaki tüpleri bulunur. Geniz eti olan çocuklarda burun tıkanıklığı olması enfeksiyon ve geniz iltihaplanmasına yol açar. Östaki tüpü yoluyla geniz iltihabı kulağa yayılarak kulak ağrısı ve orta kulak iltihabı oluşturur. Sürekli östaki tüpünün geniz etine bağlı tıkalı olması ve kulaklara az hava gitmesi kronik seröz otit dediğimiz sıvı birikimini yapar. Kulaktaki sıvı ses dalgalarının iç kulağa iletimini engelleyerek iletim tipi işitme kaybı meydana getirir. Televizyonu çok yakından izleyen, ebeveynleri seslendiğinde duymayan, yanıt vermeyen çocuklarda geniz eti problemi olabilir. Mutlaka kulak-burun-boğaz doktoru tarafından kulaklar ve geniz etinin kontrol edilmesi gerekir. Tedavi edilmeyen çocuklarda ileriki dönemlerde işitme kaybı kalıcı olabiir.
TANI VE TEDAVI SÜRECI HAKKINDA
Geniz etinin tanısı konulurken 2 temel yöntem kullanılıyor. Endoskopla kamerayla geniz eti görülebilir veya röntgen çekilerek görüntüsü alınabilir. Geniz etinin nazofarenks pasajını yüzde 50 ve daha az daralttığı durumlarda ek bir komplikasyon yoksa ameliyat ertelenebilir. Medikal tedaviyle takip edilerek geniz etinin büyümesi 3 ay aralıklı kontrollerle izlenir. Geniz eti burun pasajının yüzde 50’sinden fazlasını kapatıyorsa operasyonla geniz etinin alınması gerekir. Çocuklarda geniz eti ile birlikte kulakta kronik sıvı birikimi varsa aynı ameliyatta kulaklara ventilasyon tüpü takılarak sıvı birikimi boşaltılır.
YAŞ BÜYÜDÜKÇE GENİZ ETİ KÜÇÜLÜR
Geniz eti büyümesi genelde 6 yaşına kadar devam eder. Yaş ilerledikçe geniz eti küçülür. 6 yaş sonrasında küçülme daha da hızlanır. İleri derecede büyüyüp burun tıkanıklığına yol açtığı durumlarda geniz etinin beklenmeden alınması gerekir. Geniz etinin büyümesi çocuklarda sık hastalanmaya yol açarak büyüme, gelişme ve eğitim sürecini olumsuz etkiler. 2-3 yaş aralığındaki çocuklara tıbbi zorunluluk halinde geniz eti operasyonu yapılabilir. Geniz eti ameliyatı kısa süren ve ağız içinden yapılan bir ameliyattır. Hasta aynı gün taburcu edilerek eve gönderilebilir.
ÇOCUKLUK ÇAĞINDA EN ÇOK YAPILAN AMELİYAT
Geniz eti ameliyatı bütün dünyada çocukluk döneminin en sık yapılan cerrahi işlemidir. Ameliyat yaklaşık 8-10 dakika sürer. Çocuklar ameliyatın ertesi günü normal yaşantılarına devam eder. Çocuğun, ruhsal olarak da ameliyata iyi hazırlanması gerekir. Ameliyat uzun dönemde çocuğun yaşantısında olumsuz etki yaratmaz. Alerjik yapıya sahip, bağışıklık sistemi zayıf ve tekrarlayan enfeksiyonu olan çocuklarda geniz eti tekrarlayabilir. Geniz etinin tekrar büyüdüğü durumlarda çoğunlukla ameliyat gerekmez. Hasta yakın gözlem altında tutularak sebep oluşturan etkenlere karşı tedavi edilir.
1 HAYAT DİLEMEYE NE DERSİNİZ?
21 ülkede yaklaşık 71 milyon anne ve bebeğin hayatını tehdit eden ‘anne ve yenidoğan tetanosu’nu ortadan kaldırmaya yardımcı olmak için, Prima ve UNICEF’in sürdürdüğü ‘1 Paket = Hayat Kurtaran 1 Aşı’ kampanyası 10’uncu yılına girdi. Sosyal medyadan #1HayatDiliyoruz ve #Prima etiketlerinin birlikte paylaşıldığı her gönderi karşılığında, Prima tarafından UNICEF’e 1 aşı değerinde bağış yapılıyor. Her yıl yaklaşık 49 bin bebeğin doğumunun ardından yaşamının ilk ayı içerisinde hayatını kaybettiği hastalığın dünya üzerinden yok edilmesi için, kampanyada 2006 yılından bu yana 300 milyon aşı bağışlandı. 500 bin bebeğin hayatı kurtarıldı. Kampanya kapsamında son 10 yılda 17 ülkede anne ve yenidoğan tetanosu bertaraf edilmiş oldu.