CV’de fotoğraf: Avantaj mı, risk mi?

İş başvurusu yapan adayların karşılaştığı sorulardan biri de CV'ye fotoğraf ekleyip eklememek. Türkiye'de fotoğraflı CV kullanımı yaygınlığını korurken, Avrupa ülkelerinde bu konuda ortak bir uygulama bulunmuyor. Bazı ülkelerde fotoğraf kullanımı yerleşik bir alışkanlık olarak öne çıkarken, bazı ülkelerde fotoğrafsız CV tercih ediliyor.

Konuyu, İspanya Ulusal Araştırma Konseyi'nde (CSIC) Ramón y Cajal Araştırma Bursiyeri Mariña Fernández Reino ile Kariyer.net İşe Alım ve İş Gücü Çözümlerinden Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Nigah Aksan değerlendirdi.

AVRUPA'DA FOTOĞRAF KULLANIMI ÜLKEDEN ÜLKEYE DEĞİŞİYOR

Fernández Reino, Avrupa ülkelerinde CV'lerde fotoğraf kullanımının sanıldığından daha fazla farklılık gösterdiğini belirtti. Fotoğraf kullanımının yaygınlığına ilişkin ülkeler arasında karşılaştırma yapmaya yetecek güçlü verilerin bulunmadığını belirten Reino, buna karşın yerleşik uygulamalarda belirgin farklılıklar olduğunu söyledi.

İngiltere, ABD, Kanada ve İrlanda gibi Anglo-Sakson ülkelerde CV'ye fotoğraf eklemenin uzun yıllar önce terk edildiğini belirten Reino, bu ülkelerde fotoğraf kullanımının profesyonel bulunmadığını ifade etti. İngiltere'de işverenin adaydan fotoğraf istemesinin Eşitlik Yasası kapsamında sorun oluşturabileceğini belirtti.

Almanya ve Avusturya'da ise profesyonel fotoğraf kullanımının CV'lerde geleneksel olarak yaygın olduğunu belirten Reino, işverenlerin resmi olarak fotoğraf talep etmesine izin verilmemesine rağmen uygulamanın devam ettiğini söyledi.

İspanya ile Orta ve Güney Avrupa'nın büyük bölümünde fotoğraf kullanımının yaygın olduğunu belirten Reino, ancak bunun Almanya ve İsviçre'deki kadar güçlü bir norm olmadığını ifade etti. Hollanda'da fotoğraf kullanımının azaldığını ancak tamamen ortadan kalkmadığını söyledi.

Reino, ülkeler arasındaki bu farklılıkların tesadüfi olmadığını belirtti. Ayrımcılık karşıtı yasaların hangi dönemde yürürlüğe girdiği ve ırkçılığın kamuoyu gündeminde ne kadar öne çıktığının ülkelerdeki uygulamaların şekillenmesinde etkili olduğunu söyledi.

TÜRKİYE AVRUPA'NIN NERESİNDE?

Türkiye'deki uygulamayı yakından bilmediğini belirten Reino, tahminen Türkiye'deki uygulamanın İngiltere ve ABD'den çok Almanya, Avusturya veya İsviçre'ye benzeyebileceğini söyledi.

Kariyer.net İşe Alım ve İş Gücü Çözümlerinden Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Nigah Aksan da Türkiye'de fotoğraf kullanımının daha yaygın olduğunu belirtti.

Fotoğraf kullanımının sabit bir kuraldan çok yerleşik bir alışkanlık olduğunu söyleyen Aksan, bu alışkanlığın ülkeden ülkeye değiştiğini ifade etti. İngiltere'de fotoğrafsız CV'nin daha yerleşik bir yaklaşım olduğunu belirten Aksan, Türkiye'de ise fotoğraf kullanımının daha yaygın olduğunu söyledi.

Avrupa'nın kendi içinde de farklı uygulamalar bulunduğunu belirten Aksan, Türkiye ile Avrupa arasında tek bir genelleme yapılamayacağını ifade etti. Farklı bir ülkedeki pozisyona başvururken CV'nin o ülkenin işe alım pratiklerine ve işverenin yönlendirmelerine göre uyarlanmasını önerdi.

AVRUPA'DA FOTOĞRAFSIZ CV EĞİLİMİ

Fernández Reino, son yıllarda Avrupa'da CV'lerde fotoğraf kullanımının azalması yönünde bir eğilim bulunduğunu belirtti. Bu değişimin ülkeden ülkeye farklılık gösterdiğini söyledi.

Çeşitlilik politikalarının kamu sektörünün bazı bölümlerinde kör veya isimden arındırılmış işe alım uygulamalarını beraberinde getirdiğini belirten Reino, işe alım süreçlerinin giderek başvuru takip sistemleri ve platform profilleri üzerinden de yürütüldüğünü ifade etti.

Reino, profesyonel işlerde çalışanların iş ararken LinkedIn gibi sosyal ağları daha fazla kullandığını da belirtti. Bu platformlarda fotoğraf ve diğer kişisel bilgilerin görünür durumda olduğunu söyledi.

FOTOĞRAF ÖNYARGIYA YOL AÇABİLİR

Fotoğrafın işe alım sürecindeki etkisine ilişkin tartışmanın önemli başlıklarından biri de ayrımcılık riski.

Reino, fotoğrafın adayın ırkı veya etnik kökenine ilişkin en belirgin sinyallerden biri olduğunu belirtti. Fenotipik özelliklerin ırksal ve etnik kategorilendirmede isimlerden daha güçlü bir etkiye sahip olduğunu söyledi.

Fotoğrafın aynı zamanda adayın fiziksel çekiciliği, yaşı, kilosu ve dini kıyafeti hakkında bilgi verdiğini belirten Reino, bu unsurların mülakata çağrılma oranını etkileyebildiğini ifade etti.

Fotoğrafın bu nedenle nötr bir bilgi olmadığını belirten Reino, görünüş ve kıyafet üzerinden oluşabilecek önyargıların işe alımın ilk aşamasında devreye girebildiğini söyledi.

İsimlerin de benzer şekilde etnik köken ve sosyal geçmiş hakkında sinyal verebildiğini belirten Reino, bu nedenle isim, yaş ve cinsiyet bilgilerinin yer almadığı kör başvuru uygulamalarının gündeme geldiğini ifade etti.

EŞİT FIRSAT AÇISINDAN FOTOĞRAFSIZ CV ÖNE ÇIKIYOR

Eşit fırsat açısından fotoğrafsız CV'yi tercih eden Reino, fotoğrafın kaldırılmasının işe alımın ilk aşamasında fenotip ve dış görünüş üzerinden oluşabilecek ayrımcılığın en doğrudan işaretlerinden birini ortadan kaldırdığını söyledi.

Ancak yalnızca fotoğrafın kaldırılmasının yeterli olmadığını da belirtti. İsim, adres ve mezun olunan eğitim kurumlarının da adayın etnik kökeni veya sosyal geçmişi hakkında sinyal verebildiğini ifade etti.

İngiltere'de yapılan yakın tarihli araştırmalarda, fotoğraf kullanılmayan başvurularda dahi etnik kökene dayalı ayrımcılığın görüldüğünü belirten Reino, asıl etkili yöntemin standartlaştırılmış ve tamamen anonimleştirilmiş başvurular olduğunu söyledi.

Anonimleştirmenin ayrımcılığı tamamen ortadan kaldırmadığını da belirten Reino, bu uygulamaların azınlık adayların mülakata çağrılma oranını artırabildiğini ancak bunun her zaman daha fazla iş teklifine dönüşmediğini ifade etti.

"FOTOĞRAF TEK BAŞINA BELİRLEYİCİ DEĞİL"

Kariyer.net İşe Alım ve İş Gücü Çözümlerinden Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Nigah Aksan, fotoğraf kullanımının avantaj sağladığına ilişkin tüm pozisyonlar ve sektörler için geçerli tek bir sonuç bulunmadığını belirtti.

Müşteriyle temas eden pozisyonlar ile arka ofis pozisyonları arasında fotoğraf kullanımı açısından sistematik bir farklılaşma ortaya koyan verilerinin bulunmadığını söyledi.

Aksan, CV'yi güçlü kılan unsurun fotoğraf gibi tek bir özellik olmadığını belirtti. Adayın deneyimini, yetkinliklerini ve pozisyona sağlayabileceği katkıyı açık, güncel ve anlaşılır biçimde aktarmasının önemli olduğunu ifade etti.

Pozisyonun gerektirdiği deneyim ve yetkinliklerle doğrudan ilişkili olmayan unsurların değerlendirmede ağırlık kazanmasının, işverenin adayın profesyonel birikimini sağlıklı biçimde değerlendirmesini zorlaştırabileceğini belirten Aksan, işe alım sürecinin mümkün olduğunca yapılandırılmış ve kriterleri önceden tanımlanmış biçimde yürütülmesi gerektiğini söyledi.

Aksan, Kariyer.net'te fotoğrafın adayın tercihine bağlı bir alan olduğunu ve aday ile pozisyonun eşleştirilmesinde kullanılan kriterlerden biri olmadığını belirtti.

ADAYIN DENEYİMİ VE YETKİNLİKLERİ ÖN PLANDA

Kariyer.net'in 6 bin 500'ü aşkın adayla gerçekleştirdiği araştırmada, her 10 adaydan 6'sının mülakat sonrasında "keşke kendimi daha iyi ifade etseydim" hissi yaşadığını belirten Aksan, kendini doğru ifade etmenin yalnızca CV aşamasıyla sınırlı olmadığını söyledi.

Aksan, adayın bilgilerinin güncel olması, deneyim ve yetkinliklerini doğru ifade etmesi ve sürece hazırlıklı katılmasının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Bu çerçevede CV'de fotoğrafın bulunup bulunmamasının tek başına belirleyici bir unsur olmadığını ifade eden Aksan, adayların öncelikle başvurdukları pozisyonun gerekliliklerine odaklanması gerektiğini söyledi..