Evde pekmez nasıl yapılır? Doğal, kolay ve lezzetli ev yapımı pekmez tarifi

Son yıllarda mutfakta en çok geri dönen alışkanlıklardan biri hazır ürünleri azaltıp temel gıdaları evde üretme isteği oldu. Bu dönüşümün en çok merak edilen başlıklarından biri de pekmez. Raf ömrü uzun, besleyici değeri yüksek ve çocukluktan gelen bir tadı var ama çoğu kişi evde gerçekten yapılabilir mi sorusuna hâlâ temkinli yaklaşıyor. Üstelik üzüm mü olmalı, dut mu tercih edilmeli, kıvamı nasıl tutturulur, köpüğü neden alınır gibi detaylar işin püf noktalarını belirliyor. İşte, evde pekmez yapımıyla ilgili merak edilen tüm detaylar.

Giriş: 26.02.2026 - 12:19 Güncelleme: 26.02.2026 - 12:19

Kahvaltı sofralarında bir kaşıkla başlayan ama aslında arkasında uzun bir gelenek taşıyan pekmez, sanıldığından çok daha teknik bir üretim sürecine sahip. Sadece meyveyi kaynatmak yeterli olmuyor; doğru ısı, doğru kap ve doğru süre sonucu doğrudan etkiliyor. Bu yüzden evde denendiğinde ya çok koyu ya da fazla sulu kalan pekmezler sık karşılaşılan bir durum. Sizler için hazırladığımız yazımızda evde pekmez yapımıyla ilgili merak edilen tüm detayları bulabilirsiniz.

Pekmez aslında sadece bir tatlı değil, Anadolu mutfağının en eski koruma tekniklerinden biridir. Meyveyi saklamanın yolu şeker eklemek değil, içindeki doğal şekeri yoğunlaştırmaktır. Pekmez yapımının mantığı üç aşamaya dayanır: meyveyi parçalamak, suyunu çıkarmak, suyunu koyulaştırmak.

REKLAM

Evde en kolay pekmez üzüm, dut ve keçiboynuzundan yapılır. Çünkü bu meyvelerin şeker oranı yüksektir ve kıvam almaya uygundur.
Çürük değil ama yumuşamış meyve gerekir. Sert meyve su vermez, çok olgun meyve ise ekşi tat oluşturur. En iyi kıvam dalından koparıldıktan birkaç gün sonra elde edilir.
Meyveler yıkanır, sapları ayıklanır ve geniş bir kapta ezilir. Metal değil, tahta kaşık tercih edilir çünkü metal oksidasyonu artırır. Amaç püre yapmak değil, hücreleri patlatmaktır.
Ezilen meyve 4–12 saat arası bekletilir. Bu aşama önemlidir çünkü doğal enzimler şeker dönüşümünü başlatır. Pekmez tadını burada kazanır.
Bez torba veya ince tel süzgeçten geçirilir. Posayı sıkmak gerekir ama ezmek değil. Fazla sıkılan posa acılık verir.
Elde edilen su geniş bir tencerede kaynatılmaz, ağır ağır buharlaştırılır. Kaynama pekmezi yakar ve karamelleştirir. İdeal yöntem kısık ateşte sabırla koyulaştırmaktır.
Pekmez hazır olduğunda parlak ama şeffaf olmayan bir akışkan kıvam alır. Kaşıktan damla değil ip gibi akmalıdır.

3 kg siyah üzüm veya dut

1 çay kaşığı doğal pekmez toprağı veya 1 çay kaşığı karbonat

1 su bardağı su

Meyveler yıkanır ve sapları ayıklanır

Geniş bir kapta tahta kaşık ile ezilir.

Üzerine su eklenir ve 6 saat dinlenmeye bırakılır.

Tülbentten süzerek suyu çıkarılır.

Süzülen suya karbonat veya pekmez toprağı eklenir.

15 dakika bekletilir tortular dibe çöker.

Üstte kalan berrak kısmı başka tencereye alınır.

Kısık ateşte 2–3 saat koyulaştırılır

Köpükleri sürekli alınır

Soğutulur ve kavanozlara doldurulur

Pekmezde en çok yapılan hata kaynatmaktır. Kaynayan pekmez aslında yanmış şuruptur. Gerçek pekmez 100 dereceye ulaşmadan koyulaşır. O yüzden ateş kontrolü kritiktir.
Pekmez toprağı asidi dengeler. Bu işlem yapılmazsa pekmez ekşi olur. Evde karbonat bunun yerine geçer ama fazla eklenirse sabun tadı verir.
Geniş yüzey hızlı buharlaşma demektir. Derin tencere pekmez değil şerbet yapar.
Sürekli karıştırılmaz. Ara ara karıştırılır. Fazla karıştırma kristalleşmeye neden olur.
Üstteki köpükler tanen ve tortudur. Alınmazsa pekmez boğaz yakar.
Sıcak kıvam yanıltır. Pekmez soğudukça koyulaşır. Bu yüzden ocakta koyu görünen pekmez kavanozda taş gibi olur.
Koyu renk iyi pekmez demek değildir. Açık kahverengi doğal, siyaha yakın renk aşırı pişmiş anlamına gelir.

REKLAM

Pekmez doğal şeker içerir ama bu sınırsız tüketilebilir anlamına gelmez. Enerji yoğunluğu yüksektir.
Sabah aç karna küçük miktar idealdir. Akşam tüketimi kan şekerini yükseltir ve uyku kalitesini düşürür.
Tahini dengeler çünkü yağ emilimi yavaşlatır. Sütle tüketmek demir emilimini azaltır.
İnsülin direnci olanlar ölçülü tüketmeli
Reflüsü olanlar aç karnına tüketmemeli
1 yaş altı çocuklara verilmemeli
Baş ağrısı, mide yanması ve ani enerji düşüşü yapabilir. Çünkü hızlı yükselen kan şekeri hızla düşer.
Gerçek pekmez boğazı hafif yakar. Yakmıyorsa genellikle şeker şurubu karıştırılmış olur.

Pekmez aslında uzun ömürlüdür çünkü şeker mikroorganizmaları baskılar. Ama yanlış saklanırsa küflenmez, fermente olur.
Cam olmalı. Plastik tat bozar.
Sıcakken doldurulmalı ve kapağı kapatılmalı. Bu doğal vakum oluşturur.
Direkt güneş rengi açar ve aromayı kaybettirir.
Serin dolap idealdir. Buzdolabı şart değildir ama yazın önerilir.
Bozulma değil doğal şekerleşmedir. Benmari usulü ısıtılırsa tekrar çözülür.
Islak kaşık pekmezin ömrünü kısaltır. En sık bozulma nedeni budur.
Doğru saklanan pekmez 1–2 yıl bozulmadan kalabilir ama aroması ilk 6 ayda en güçlü halindedir.