EYT'de merak edilen tüm detaylar cevabını buldu! Düzenleme Meclis yolunda
EYT düzenlemesinde sona yaklaşıldı. Çalışmalar tamamlandı, düzenlemeyle ilgili yasa taslağı Aralık ayında Meclis'e geliyor. Öte yandan düzenlemde sona yaklaşılırken EYT'ye başvuru detayları da netleşmeye başladı. İşte EYT ile iligli tüm merak edilenler...
EYT BAŞVURU ŞARTLARI NELER?
EYT'den yararlabilmek için;
1: 8 Eylül 1999 öncesinde sigorta kaydının bulunması,
2: 5 bin prim gün sayısının tamamlanmış olması,
3: Erkekler için 25 yıl, kadınlar için ise 20 yıl sigortalılık süresinin dolması gerekiyor.
Örneğin düzenleme 1 Ocak 2023 tarihinde yürürlüğe girdiğinde 5 bin prim gün sayısını tamamalmış ve 1 Eylül 1999'da sigortaya kaydı olan bir erkek çalışan prim gün sayısı dolmasına rağmen 25 yıl sigortalılık süresi 1 Eylül 2024'te dolacağı için düzenlemeye ancak 1 Eylül 2024'te başvurabilecek.
Örneğin düzenleme 1 Ocak 2023 tarihinde yürürlüğe girdiğinde 5 bin prim gün sayısını tamamalmış ve 1 Eylül 1999'da sigortaya kaydı olan bir erkek çalışan prim gün sayısı dolmasına rağmen 25 yıl sigortalılık süresi 1 Eylül 2024'te dolacağı için düzenlemeye ancak 1 Eylül 2024'te başvurabilecek.
Yine aynı tarihte yani 1 Eylül 1999'da sigortaya kaydolmuş kadın çalışan düzenleme 1 Ocak 2023'te yürürlüğe girerse düzenlemeden faydalanabilecek. Ancak bu çalışanın prim gün sayısı 5 bin günden az ise bu çalışan sigortalılık süresini tamnalamasına karşın prim gün sayısını tamaladığında ancak EYT düzenlemesine başvurabilecek.
PRİM GÜN SAYSI VE SİGORTALILIK SÜRESİNİ TAMAMLAMAYANLAR
EYT düzenlemesine başvuru için bir süre kısıtlaması bulunmuyor. Dolayısıyla prim gün sayısı ve sigortalılık yılı tamamlanan ve 8 Eylül 1999 öncesinde sigorta kaydı bulunan çalışanlar şartları yerine getirdiklerinde düzenlemeden yararlanmak ve emekli olmak içijn başvuru yapabilecekler.
EYT'DE PRİM GÜN SAYSI VE YIL ŞARTI
SSK'DA
Kadın SSK'lı çalışan prim gün saysı: 5 bin gün
Erkek SSK'lı çalışan prim gün saysı: 5 bin gün
Kadın SSK'lı çalışan sigortalılık yılı: 20
Erkek SSK'lı çalışan sigortalılık yılı: 25
BAĞ-KUR'DA
Normal emeklilik kadın 58, erkek 60 yaş ve 9000 prim günü.
Kısmi emeklilik kadın 60, erkek 62 yaş ve 5400 prim günü
EMEKLİ SANDIĞI'NDA
Normal emeklilikte kadın 20 yıl (7200 gün), erkek 25 yıl (9000 gün) hizmet
Kısmi emeklilikte 10 yıl (3600 gün) hizmet ve 60 yaş
STAJ SİGORTASI EYT'DE BAŞLANGIÇ SAYILACAK MI?
Staj ve çıraklık dönemi sigortaların EYT için başlangıç sayılıp sayılmayacağıyla ilgili bir soruya Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin, "Onlar farklı. Onlar EYT kapsamında değil zaten. Sigorta girişi olanlarda bir sorun yok. Çıraklık ve stajyerlik bir sigorta girişi değil. Onlar sağlık sigortasını korumak üzere geliştirilmiş bir sistem." yanıtını verdi.
Yani staj sigortası EYT'de başlangıç tarihi olarak sayılmayacak.
ASKERLİK PRİM BORÇLANMASI EYT'DE YER ALACAK MI?
Askerlik prim borçlanmasının EYT'de yer alıp almayacağı net değil. Şimdilik SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı için prim gün sayıları neteşti. Ancak askerlik borçlanmasının EYT'den önce yapılması ve EYT'de bu borçlanmanın yer almaması halinde SGK'dan ödenen borçlanmanın geri alınma hakkı var. Yani askerlik prim borçlanması EYT kapsamında yer almazsa düzenlemeden yararlanacak sigortalılar ödedikleri borçlanma tutarını geri tahakuk edebilecekler.
EYT'LİLERİN MAAŞ HESAPLAMASI NASIL YAPILACAK?
8 Eylül 1999'daki yasa değişikliği olmasaydı bu tarihten önce sigorta kaydı olan kadınlar 20, erkekler 25 yıl sigortalılık ve 5 bin prim günü ile emekli olma hakkına ulaşacaklardı. Ancak yasa değişikliğiyle sigortalılık süresi değişmese de erkeklerde yılına göre 44'ten 58'e kadınlarda ise 40'tan 56'ya kadar yaş şartı getirildi. Öte yandan prim gün sayıları da 5 bin günden 5 bin 975'e kadar yükseldi.
Emeklilikte yaş şartı kapsamı 8 Eylül 1999 öncesinde sigorta kaydı olanlardan kaldırılırsa en az 5 bin günden sigortaya kayıt yıllarına göre 5 bin 975 güne kadar prim ödeme koşulu aranacak. Ancak şuan prim miktarına göre değişmekle beraber SSK'lılarda 7 bin 200, Bağ-Kur'lularda ise 9 bin prim gününde yaş şartını yerine getirip emekli olan çalışanlar en yüksek emekli maaşını (Prim miktarı değişimi hariç) alıyor.
SSK'LI MAAŞLARINDA 5 BİN VE 7 BİN 200 PRİM GÜNÜ DETAYI
Ancak EYT ile yaş şartı kalkar zorunlu prim gün sayısı 8 Eylül 1999 öncesindeki gibi 5 bin güne getirilirse emekli maaşları aynı prim miktarında SSK'lılarda en yüksek 7 bin 200 Bağ-Kur'lularda ise 9 bin gün olduğu için bu prim gün sayısını tamamlamayanların maaşları aynı miktarda prim ödeyen ancak 7 bin 200 ve 9 bin gün prim ödeme şartını yerine getirenlerden daha düşük olacak.
Bu bilgilerle birlikte en düşük emekli maaşı 3 bin 500 liraya sabitlendiği için EYT çıktığında asgari ücretten prim yatıran bir EYT'li ile 7 bin 200 günü tamamlamış asgari ücretli EYT'linin maaşı aynı olacak.