Guatr; tiroid bezlerinde büyüme olan bir hormon hastalığıdır. Özellikle kadınlarda daha sık görülür. Hormon seviyesi normal olmasının yanında aşırı ya da eksik olabilmektedir. Boynun alt kısmında bulunan tiroid bezinin büyümesi ile guatr ortaya çıkmaktadır. Guatrın büyümesi ağrıya neden olmakla beraber, öksürük ve yutkunma güçlüğü yaratabilir.

Guatr Belirtileri Nelerdir?

Guatr belirtileri öyle çok bariz bir şekilde ortaya çıkmaz ancak bazı testler ile daha çok teşhis edilir. Hormonlarda olan değişim sonucunda boğazın her iki yanında nodüller oluşur. Bu nodüller büyüme yaptığında yutma güçlüğü, aşırı kaşıntı, damarlarda baskı, soluk borusuna baskı ile nefes almada güçlük, baş ağrısı, baş dönmesi yapabilmektedir. Bazı durumlarda kişide hiç belirti de görülmeyebilir.

Bazı durumlarda kalp çarpıntısı, titreme, gözlerde şişme, ishal, mide bulantısı ile kusma ve terleme görülebilmektedir.

Guatr hekimin boyun belgesinde yapacağı kontroller ve bilgisayarlı tomogrofi ile teşhis edilebilmektedir. Kan testleri ile de tiroid işleyişi değerlerine bakılarak tespit edilir. Eğer oldukça büyükse guatrın ameliyat edilerek nodüllerin alınması gereklidir.

Guatrın Oluşma Nedenleri Nelerdir?

Endemik Guatr: Titoid hormonunun yetersiz olması ile ortaya çıkan türüdür. Vücut için gerekli hormonu temin etmek üzere büyüme yapar. 40 yaş üstü kadın ve erkelerde görülür. Bazı ilaçlar buna etken olabilmektedir.

Toksik Nodüler Guatr: Bu guatrda büyüyen nodüller görülmektedir. Fazla tiroid hormonu üretilmesine neden olmaktadır.

  • Guatr iyot eksikliği nedeni ile oluşabilmektedir. Yeterince iyot alınmaması ortaya çıkmasına sebeptir.
  • Yaş faktörü de etken olmaktadır. 40 yaş üstü risk taşır.
  • Cinsiyet faktörü etkisi (kadınlarda çok görülür)
  • Bağışıklık sisteminin zayıflaması ile görülebilmektedir.
  • Gebelik dönemi ile menopoz döneminde ortaya çıkabilmektedir.
  • İlaçların etkisi ile ortaya çıkar.
  • Radyasyon etkisi ile oluşabilir.
  • Sigara kullanmak önemli bir etkendir.
  • Hipotiroid (Tiroid yetersizliği)
  • Hipertiroid (Tiroid fazlalığı)
  • Ispanak, yer fıstığı ve tofu gibi gıdaların etkisi ile oluşabilir.
  • Bazı enfeksiyonlar sonucu etken oluşabilir.

İyot eksikliği için balık, süt ve süt ürünleri, deniz yosunu, karides, sebze ve meyveler, iyotlu tuz tüketimi sağlanarak giderilebilmektedir.

Guatr Tedavisi

Guatr büyüklüğüne ve durumuna göre farklı yöntemler uygulanır. Dengeyi sağlamak için ilaçlar ömür boyu kullanılmalıdır. İyot ve potasyum takviyesi oluşturulur. Aşırı büyüyen guatr sonunda; nodüller ameliyat edilerek alınması gereklidir.