Çanakkale Savaşı'nın kahramanlarından Cevat Paşa: Perişan haldeki düşmanın kaçışı en kıymetli andı

ÇANAKKALE Savaşları nın gizli kahramanı Cevat Paşa (Çobanlı); savaştan önce Atatürk le tanıştı, Çanakkale Deniz Savaşları nda, mirliva (tuğgeneral) olarak görev aldı, Atatürk ün komutanı oldu ve dostluğunu kazandı. Cevat Paşa, hep Atatürk ün dost meclisinde yer aldı. Cevat Çobanlı Paşa kitabının yazarı olan araştırmacı yazar Ahmet Yurttakal, Cevat Paşa ile Atatürk ün bilinmeyen fotoğraflarını, sohbet masasında Afet İnan a yazdıkları mektubu, 18 Mart la ilgili sözlerini Habertürk le paylaştı. Atatürk le birlikte yazıp imzaladığı, Afet İnan a yazılan mektup, Atatürk ve Cevat Paşa nın dostluklarını ortaya koyuyor.1936 tarihli mektupta Atatürk, manevi kızı olan tarihçi-sosyolog İnan a yazıyor. Mektuba, o an masada olan Cevat Çobanlı ve Fahrettin Altay da not düşüyor. Atatürk mektupta şöyle diyor: Bu gece Cevat Paşa ile beraberiz. Senin Belleten de çıkacak, Gerilla makaleni beraber okuduk. Memnun ve mütehassis oldular. Sofrada hemşire ile beraber, Orgeneral Altay da vardır. Sevgi ve selam. K. Atatürk... Mektupta Cevat Çobanlı Samimi teşekkürleriyle ve gözyaşlarıyla notunu düşerken, Fahrettin Altay da Yüksek saygılar ifadesini kullanıyor. ZORLA DİNLENMELERİNİ SAĞLIYORDUM Ahmet Yurttakal ın, dönemin gazeteleri ve Cevat Paşa nın röportajlarından derlediği hatıralara göre Cevat Paşa, 18 Mart gecesini O gece tabyalardaki bütün efrad gündüzki müthiş yorgunluğa rağmen gece sabaha kadar çalışarak tabyalarının harap olan yerlerini tamir etmişler, topları gömüldükleri toprak yığınlarından çıkarmış, temizlemiş ve ertesi gün ateşe hazır vaziyete getirmişlerdi. Her ihtimali nazarı dikkate alarak ertesi güne hazırlanmıştık. Herkes o kadar büyük bir gayretle çalışıyordu ki yorulduklarını hissettiklerimi adeta zorla oturtup dinlenmelerini temin edebiliyordum diye anlattı. Cevat Paşa ya yıllar sonra 18 Mart 1915 gününün en kıymetli anı sorulduğunda şöyle diyecekti: O gün güneşin son ışıklarıyla Boğaz dan perişan halde çıkmakta olan düşman filosunun görünüşü savaşın en kıymetli anıydı. MUSTAFA KEMAL İ ZİYARET ETTİM Cevat Paşa, 18 Mart günü Maydos ta (Eceabat) bulunan 19. Tümen e, Çanakkale Komutanı Mustafa Kemal i ziyareti ve Kirte (Alçıtepe) tarafında bulunan birlikleri teftişe gittiklerini şu sözlerle anlatıyor: Düşman donanmasının Boğazlara doğru ilerlemekte olduğunu gördük. Gemilerin almış olduğu tertibata nazaran bunun alelade bir harekât olmadığına kani olarak hemen Alçıtepe ye doğru geri döndük. Bu anda ilk taarruz mermisi başımızın üzerinden geçerek Alçıtepe ye saplandı. Hemen Maydos a (Eceabat) hareketle Mustafa Kemal Bey den ayrılarak Çanakkale ye döndüm. CEVAT PAŞA KİMDİR? 1870 te İstanbul da doğan, aslen Malatyalı olan Cevat Paşa, Galatasaray Lisesi nden mezun odu. 1892 de Harp Akademisi ne girdi. 1894-1900 arasında Padişah Yaveri sıfatıyla Maiyet-i Şer iye Erkan-ı Harbiyesi nde görev aldı. 1909- 1910 da Harp Akademisi Komutanı oldu.1911 ve 1912 de 1. Ordu Kurmay Başkanı oldu, Birinci Dünya Savaşı nın farklı cephelerinde görev aldı. 1938 de hayata veda etti. SAMİ AKBIYIK/GAZETE HABERTÜRK