'Kapanma uzarsa sektör yüzde 40 kaybeder'

Sektörün 2-2.5 milyonluk bir istihdam sağladığının altını çizen Aymutlu, Ocak sonuna kadar dayanılabileceğini, ancak kapanma süresi daha da uzarsa sektör çalışanlarının sıkıntıya gireceğini vurguladı.

Aymutlu, "Aşçısı, garsonu, komisi, barmeni, şefi veya müdürüyle çok kalabalık bir sektörüz. Çalışanlarımız kısa çalışma ödeneğinden faydalansa da aldıkları 1400-1500 TL ile aylarca geçinmeleri çok zor. Normal zamanda, maaş ve bahşiş kazancıyla bile icra takibine düşen personel, kapanmanın uzaması halinde daha da mağdur olacak. Bu süreçte sektörümüzün en büyük mağduru çalışanlardır" diye konuştu.

Mart ayında ilk kapanma yaşandığında olayın şokuyla 2-3 ayı geçirdiklerini ve süreci anlamaya çalıştıklarını ifade eden Aymutlu, "Sektör o dönemde daha toleranslıydı. Çünkü sağlık ve hayatta kalmak önceliğimizdi. Ancak ikinci kapanmada nasıl ayakta kalacağımızı, borçlarımızı nasıl ödeyeceğimizi ve gelirlerimizi nasıl arttıracağımızı daha fazla düşünür olduk. Tedarikçilerimize tam Mart ayından kalma borçlarımızı taksitlendirip söz verdiğimiz gibi ödemeye başlamışken ikinci kapanma oldu. Bu nedenle ilkinden farklı olarak ikinci kapanma süreci sektör açısından daha yorucu geçiyor. Kiralar konusunda ise mal sahipleriyle anlaşabildiğimiz tam bir ortam sağlanmadı. Bundan sonra en çok istediğimiz şey ne zaman açılış olacağıyla ilgili net bir bilgi. Tüm sektör olarak ikinci kapanmayı Ocak sonuna kadar göğüsleyebiliriz. Burada en önemli şey personelin durumu" dedi.

TOPLAM CİRO YILLIK 125 MİLYAR TL

Aymutlu, yeme-içme sektörünün büyüklüğüne yönelik bilgiler de paylaştı.

Sektörün kendi içinde çok bölünmüş olmakla birlikte yıllık 120 ile 125 milyar TL arasında bir ciroya sahip olduğunun kaydeden Aymutlu, "Kamuoyunda bir inşaat ya da sanayii sektörü gibi hacimli durmuyor, ama biz de önde gelen sektörlerden biriyiz. Bu sektörde 200 bine yakın işletme var. Zincir restoranlar, kafeler, pastaneler, balıkçılar, kebapçılar, esnaf lokantaları hepsi bunun içinde" dedi.

2020 yılında yeme-içme sektörünün yüzde 50 küçüldüğünü de belirten Aymutlu, "Mart’tan Haziran’a kadar kapalı kaldığımız süreç var,. Açıldığımızda da sosyal mesafeden dolayı restoranın 3/1’ini kullanamadık. Akşam restoranı 00:00’da değil de 22:00’da kapatmaktan dolayı da etkilendik. 2021’de bunu telafi edebilir miyiz onu düşünüyoruz" dedi.

'BELGELİ MEKAN AÇIK KALSIN'

Turizm Bakanlığı’nın belirlediği güvenli sertifika programı kapsamına girmek için zincir firmaların bir çoğunun yatırım yaptığını da hatırlatan Aymutlu, en azından bu belgeye sahip restoranların açık kalması gerektiğini savundu.

Aymutlu, "Kurallara uyanla uymayanı aynı kefeye koymamak gerek. Kamuoyunda, 'restoran ve kafelerde virüs var, insanlar dip dibe oturuyorlar' gibi bir algı var. Güvenli hijyen belgesini alan kuruluşlar çok sıkı denetleniyor. Restoran ve kafeleri kapatınca insanlar evlerde sosyalleşmeye ve toplanmaya başladı, evlerde denetim de yok" diye konuştu.

'AŞIDA ÖNCELİĞİMİZ OLMALI'

Aşı uygulamalarında sağlık sektörü ve riskli gruplardan sonra yeme-içme sektörünün de öncelik listesinde olmasının, sektöre moral olacağını da söyleyen Aymutlu, "Bizi kapatıp, bizi bu konuda riskli bir sektör olarak görüp kapanmada önceliğin bize verilmesi, ama aynı önceliğin aşı konusunda verilmemesi de ilginç. Birebir insana temas eden, dokunan ve onlarla iletişime geçen bir sektörüz. Temennimiz bundan sonra bizim de önceliğe alınmamız" dedi.

Happy Moon’s Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Aymutlu, restoranların paket servisleri ile ilgili olarak da, "Pizza, hamburger, pide dışındaki yemeklerde eve servis çok verimli olamaz. Boğaz kenarındaki bir alakart restoran, herhangi bir yemeğini 80-100 TL’ye paket olarak eve gönderebilir mi? Çok mantıklı değil. Şu an bütün sektör, insanların evine nasıl ulaşabiliriz diye düşünüyor. İlk açıldığımızda 10 yıl paketçilik yaptığımız için bunun o kadar da kolay olmadığını iyi biliyoruz. Pandemi 3 yıl daha devam ederse, o zaman herkes bütün restoranlarını kapatır, 10-15 metrekarelik bir mutfak oluşturur, menü de ona göre oluşturur. Biz her şubemizde 50-55 kişi çalıştırıyoruz. Pakete geçildiği zaman bunun 3-5 kişiye dönmesi lazım" görüşünü paylaştı.