007'nin 64 yıllık mirası

Ünlü İngiliz ajan '007'nin artık kadın olacağı yönünde yapılan haberin, 1 Nisan şakası olduğu anlaşılmıştı. 64 yıllık efsane karakterin sinemaya ve Türkiye'ye olan etkilerini, kadın olması halinde nelerin değişebileceğini mercek altına aldık

mcaliskan@cyh.com.tr

Giriş: 05.04.2026 - 08:56 Güncelleme: 05.04.2026 - 11:06

İngiliz yazar Ian Fleming'in MI6 ajanı '007 James Bond'un insanlığı kötülerden kurtarma çabasını hikâye edinen film serisinin beyazperdeye yansıması 1962'de Harry Saltzman ve Albert R. Broccoli'nin yapımcılığında başladı. O yıldan itibaren bir sinema fenomenine dönüşen 'James Bond'un yolu, tam 3 kez Türkiye'den geçti.

Ian Fleming (1908 - 1964)

Yıl 1999...

Yer, İstanbul'un ikonik yapısı Kız Kulesi'nin karşı kıyısı.... Çalıştığım gazeteye gitmek üzere vapur iskelesine yürürken sahil kenarındaki kalabalık dikkatimi çekti. Merakla yaklaştığım sırada birileri tarafından nazikçe (!) geri itildim. Meğer o sırada 'James Bond' serisinin 19'uncu filmi 'Dünya Yetmez'in istanbul ayağındaki sahneler çekiliyormuş. Fotoğraf çekmeme izin verilmeyince, kiraladığım kayıkla çekilen sahneyi görüntülemeye çalıştım. Ne var ki yaklaşık bir kilometre boyunca çektiğim kürek boşa gitti. Çünkü deniz tarafında da önlem alınmıştı. Bir sürat teknesiyle gelen korumalar, hiçbir cümle kurmadan kayığı, bağladığı gibi gerisin geriye kıyıya çekti.

Filmin başrol oyuncuları; Pierce Brosnan ile Denise Richards, o dönemki terör olaylarını bahane ederek Türkiye'ye gelmemişlerdi. Bu yüzden İstanbul sahnelerinde Türk dublörler kamera karşısına geçmişti. Richards'ın dublörlüğünü, o yıllarda İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi öğrencisi olan 20 yaşındaki Melda Bekcan üstlenmişti. Bekcan, sonraki haftalarda yaptığımız röportajda çekimlerin çok büyük bir detaylarla gerçekleştirildiğini anlamıştı.

Denise Richard - Pierce Brosnan (Dünya Yetmez)

64 yılla sinema tarihinin en uzun soluklu serisi olan 'James Bond'da; 1963 yapımı "Rusya'dan Sevgilerle", 1999 yapımı 'Dünya Yetmez' ve serinin en çok izlenen filmi olan 2012 yapımı 'Skyfall'de Türkiye'ye yer verildi.

Daniel Craig (Skyfall)

'James Bond', insanlığı kötülerden kurtarmaya hiç bu kadar uzun bir ara vermemişti. 2015 ila 2021 arasındaki 7 yıllık boşluk, seri için bir rekor niteliği taşıyor.

2021 yapımı 'Ölmek İçin Zaman Yok'tan bu yana geçen 5 yılda hâlâ yeni bir film çekilmedi. Yeni filmin çekimlerinin 2027 başında başlaması ve filmin muhtemelen aynı yılın yaz aylarında vizyona girmesi öngörülüyor. Bu da iki film arasında 7 yıllık ara verme rekorunun egale edilmesi anlamına geliyor.

'JAMES BOND' FİLMLERİNİN HASILATLARI

* Parantez içindeki rakamlar, o yıllardaki hasılatların günümüzdeki karşılığını ifade ediyor.

♦ Dr. No (1962)... 16.134.550 Dolar (162 milyon dolar)

♦ Rusya'dan Sevgilerle (1963)... 24.811.445 Dolar (260 milyon dolar )

♦ Altın Parmak (1964)... 51.220.989 Dolar (520 milyon dolar)

♦ Yıldırım Harekatı (1965)... 63.634.892 Dolar (643 milyon dolar)

♦ İnsan İki Kere Yaşar (1967)... 43.085.342 Dolar (400 milyon dolar)

♦ Kraliçe'nin Hizmetinde (1969)... 22.814.087 Dolar (194 milyon dolar)

♦ Ölümsüz Elmaslar (1971)... 43.819.705 Dolar (337 milyon dolar)

♦ Yaşamak İçin Öldür (1973)... 35.384.098 Dolar (252 milyon dolar)

♦ Altın Tabancalı Adam (1974)... 20.972.986 Dolar (135 milyon dolar)

♦ Beni Seven Casus (1977)... 46.876.386 Dolar (244 milyon dolar)

♦ Ay Herekâtı (1979)... 210.308.099 Dolar (925 milyon dolar)

♦ Yalnız Senin Gözlerin İçin (1981)... 54.837.696 Dolar

♦ Ahtapot (1983)... 67.917.359 Dolar (192 milyon dolar

♦ Ölüme Bir Bakış (1985)... 50.328.158 Dolar (154 milyon dolar)

♦ Gün Işığında Suikast (1987)... 51.220.890 Dolar (141 milyon dolar)

♦ Öldürme Yetkisi (1989)... 156.167.015 Dolar (390 milyon dolar)

♦ Altın Göz (1995)... 352.194.034 Dolar (740 milyon dolar)

♦ Yarın Asla Ölmez (1997)... 125.304.452 Dolar (251 milyon dolar)

♦ Dünya Yetmez (1999)... 361.832.400 Dolar (688 milyon dolar)

♦ Başka Bir Gün Öl (2002)... 431.971.116 Dolar (756 milyon dolar)

♦ Casino Royale (2006)... 606.000.064 Dolar (939 milyon dolar)

♦ Quantum of Solace (2008)... 589.593.688 Dolar (855 milyon dolar

♦ Sykfall (2012)... 1.108.594.137 Dolar (1 milyar 563 milyon dolar)

♦ Spectre (2015)... 880.707.597 Dolar (1 milyar 180 milyon dolar)

♦ Ölmek İçin Zaman Yok (2021)... 774.153.007 Dolar (945 milyon dolar)

Peki bu aranın sebebi ilginin azalması mı?

Asla. Aksine, ticari başarı muazzam...

'Ölmek için Zaman Yok'un sadece sinema salonlarındaki gösteriminden elde ettiği kâr; 150 milyon Dolar. Dijital platform ve TV satışlarıyla bu rakam; 225 milyon doları buldu.

'Ölmek İçin Zaman Yok'

Asıl sorun, yeni 'James Bond'un bulunamaması. Daniel Craig, 5'inci filmden sonra; "Benden bu kadar" diyerek seriye veda etti. Seriye veda eden sadece Craig değildi. Amazon MGM Studios'un serinin kontrolünü ele almasıyla, uzun yıllardır serinin yapımcıları olan Barbara Broccoli ile Michael G. Wilson, bayrağı Amy Pascal ile David Heyman'a devretti.

Daniel Craig - Barbara Broccoli - Sam Mandes

Barbara Broccoli ile Michael G. Wilson döneminde serinin 26'ncı 'James Bond' filminde '007'nin kadın olması gündeme geldi.

'Ölmek İçin Zaman Yok'ta '007' numarasının Lashana Lynch'in canlandırdığı 'Nomi'ye devredilmesiyle, sinemanın ünlü ajanının artık kadın olacağının sinyali de verilmişti.

Jessie Buckley

Mart ayında düzenlenen 98'inci Akademi Ödülleri'nde 'Hamnet' filmindeki rolüyle 'En İyi Kadın Oyuncu' dalında Oscar kazanan Jessie Buckley'i yeni '007' seçtiği açıklandığı yönünde bir haber yapıldı. Ne var ki bu haberin, '007'nin kadın olacağı yönündeki söylentilerden yola çıkılarak üretilen bir şaka olduğu anlaşıldı.

Jessie Buckley üzerinden 1 Nisan şakası yapılmış olabilir ama 'Ölmek İçin Zaman Yok'da sinyalinin verildiği üzere '007'nin' hâlâ kadın olma ihtimali bulunuyor.

Daniel Craig - Lashana Lynch (Ölmek İçin Zaman Yok)

REKLAM

'007' KADIN OLURSA NELER DEĞİŞİR?

✓ 'James Bond'un meşhur flörtöz tavırları ve 'Bond Kızı' kavramı tamamen evrilir. Bu durum, serinin toplumsal cinsiyet rollerine bakış açısını modernize edebilir veya tamamen yeni bir romantik dil oluşturulabilir. Karakterin, Ian Fleming romanlarından gelen o katı ve bazen toksik olarak eleştirilen maskülen yapısı yerine, daha farklı bir duygusal zekâ veya direnç biçimi öne çıkabilir.

✓ "Ocean's 8" veya 'Ghostbusters' örneklerinde görüldüğü gibi sadık hayran kitlesi, bu değişime direnç gösterebilir. Birçok sadık izleyicisi yeni yapılanmayla ortaya çıkarılacak olan filmi Bir 'James Bond' algısıyla değil, başka bir film algısıyla izleyebilir. Böylelikle o kitle için 'James Bond' serisi 'Ölmek İçin Zaman Yok' ile sona ermiş olur. Ancak doğru bir senaryo ve güçlü bir oyuncu seçimiyle bu durum, seriye taze bir kan ve yeni bir izleyici kitlesi de kazandırabilir.

✓ Ne var ki bu karar sinemanın ötesinde sosyopolitik bir tartışma başlatacaktır. Bir kesim bunu temsiliyet açısından dev bir adım olarak değerlendirip yeni yapımcıları; Amy Pascal ile David Heyman'ı kutlarken, diğer kesim bunu kültürel bir mirasın bozulması olarak nitelendirip eleştiri yağmuruna tutacaktır.

'Bond 26' kod adıyla bilinen yeni filmin yönetmen koltuğuna, 'Dune' ve 'Blade Runner 2049'u yöneten Denis Villeneuve'ün oturması bekleniyor. Senaryoyu ise 'Peaky Blinders'ın senaristi Steven Knight kaleme alıyor.

İLGİNÇ BİLGİLER

• Ian Fleming, roman karakterine mümkün olduğunca sıradan bir isim ararken gözü, masasının üzerindeki bir kuş gözlem kitabına çarptı. Kitabın yazarı Ornitolog Dr. James Bond idi... O anda karakterin adını belirledi.

• '00' kodu, ajanın görev sırasında öldürme yetkisine sahip olduğunu simgeliyor. Fleming'in bu kodu, Kraliçe I. Elizabeth'in casusu John Dee'nin mektuplarını imzaladığı '007' glifinden esinlenerek belirlediğine inanılıyor.

Türkiye, 3 'James Bond' filminde birçok kez kadraja girdi.

BEYAZPERDEYE TÜRKİYE'DEN NERELER YANSIDI?

"RUSYA'DAN SEVGİLERLE (1963)

• Sultanahmet... 'James Bond' ile 'Tatiana Romanova'nın buluştuğu sahnelerde Ayasofya tüm ihtişamıyla görüldü. Ayrıca Yerebatan Sarnıcı, filmde; "Rus Konsolosluğu'nun altındaki gizli tünel" olarak kurgulandı.

• Sirkeci... Filmin finalindeki kaçış sahnesi, Sirkeci Garı'nda çekildi. 'James Bond' ile 'Tatiana Romanova', ünlü Orient Express'e buradan bindi.

• Eminönü... Mısır Çarşısı ile Galata Köprüsü çevresi, 'James Bond'un şehirdeki hareketliliğini yansıtan sahnelerde yer aldı.

• Kapalıçarşı ve Nuruosmaniye... 'James Bond'un yerel rehberi ve dostu 'Kerim Bey'in halı dükkanının bulunduğu yer olarak Kapalıçarşı gösterildi. Bond'un Rolls-Royce ile dükkana geldiği sahnede Nuruosmaniye Camii girişi ve çevresi net bir şekilde görüldü.

• Boğaziçi... Filmde karakterlerin teknelerle açıldığı ve 'Spectre' ajanlarıyla pazarlık yaptığı sahnelerde Boğaziçi geniş yer tuttu.

• Atatürk Havalimanı... 'James Bond'un şehre gelişinde görüldü.

• Zeyrek ve Halaskargazi Caddesi... Bazı sokak çekimleri ve takip sahneleri için Zeyrek'in tarihi dokusuyla Şişli'deki Halaskargazi Caddesi kullanıldı.

• Gülhane Parkı... 'James Bond'un otomobille geçtiği sahnelerde Gülhane Parkı ve çevresindeki Osmanlı dönemi ahşap evleri beyazperdeye yansıdı.

'DÜNYA YETMEZ'

• Kız Kulesi... Filmin en ikonik mekânı oldu. 'Elektra King'in yönetim merkezi ve 'James Bond'un tutsak edildiği yer olarak kullanıldı.

• Küçüksu Kasrı... 'Elektra King'in İstanbul'daki malikanesiydi.

• Boğaziçi... Nükleer denizaltı sahneleri ve petrol boru hattı gerilimi sırasında Boğaziçi, genel planlarda sıkça gösterildi. Özellikle petrol tankerlerinin geçtiği sahnelerde Boğaziçi'nin coğrafi yapısı sık sık kadraja girdi.

• Tarihi Yarımada... 'James Bond'un şehirdeki hareketliliği sırasında, Sultanahmet Camii, Ayasofya Camii ve Topkapı Sarayı'nın da göründüğü tarihi yarımada silüeti fon olarak kullanıldı.

'SKYFALL'

• Eminönü... 'James Bond' ile 'Eve Moneypenny'nin ciple kalabalığın arasından geçtiği sahneler çekildi. Meydanda kurulan devasa pazar yeri sahneleri için binlerce İstanbullu figüran kullanıldı.

• Kapalıçarşı... 'James Bond'un motosikletle 'Patrice'i kovaladığı sahne, Kapalıçarşı’nın içinde çatılarında çekildi.

• Sultanahmet ve Nuruosmaniye... Takip sahneleri sırasında arka planda Ayasofya Camii ve Sultanahmet Camii, sıkça görüldü.

• Adana... İstanbul'daki kovalamaca, bir anda sinematik bir kurguyla Adana'ya taşındı. Filmin en ikonik anı, 'Jamse Bond'un Varda Köprüsü üzerinde hareket halindeki trenin üzerinden vurularak aşağı düştüğü sahne oldu. Adana'nın Karaisalı ilçesinde bulunan bu devasa taş köprü, filmin dünya çapındaki tanıtımlarında en çok kullanılan görsellerinden biri oldu.

• Fethiye / Koca Çalış Plajı... 'James Bond'un deniz kenarında salaş bir barda göründüğü sahneler çekildi.