Kavanozdaki bal şekillendirdiyse dikkat: Püf noktasını bilenler kurtarıyor!

Kavanozun dibinde sarımsı beyaz bir katman oluşur, bal kaşığın zor battığı sert bir kütleye döner. Yeni aldığınız bal bile birkaç ay içinde bu hale, yani şekerlenmiş kıvama gelebilir. Çoğu kişi bunu bozulma sanıp kavanozu çöpe atar; oysa dibe çöken kristaller balın olağan kimyasının bir sonucu.

Temmuz sonunda yeni sezon balları kilerlere girerken bu manzarayla daha sık karşılaşırsınız. Katılaşan bal, doğru yöntemle eski kıvamına döner. Besin değerini koruyup korumamak ise birkaç dereceye bakıyor.

Ham bal kavanozun dibinde daha çabuk şekerlenir

Bal, aşırı doymuş bir şeker çözeltisidir. İçindeki glikoz zamanla suyu bırakır, dibe çöken şeker de kristalleşir. Kavanozun dibindeki katman, balın süzülüp inceltilmediğini, az işlendiğini gösterir. Ham ballar bunu daha çabuk yaşar, çünkü içlerinde kalan polen taneleri kristallere çekirdek görevi görür.

Balı 43 dereceden fazla ısıtmayın

Balı ısıtırken dikkat edilecek tek şey sıcaklık. 43 derecenin üzerine çıktığınızda enzimleri ve antioksidanları bozulmaya başlar, 60 dereceyi geçince doğal özelliklerinin neredeyse tamamı gider. Gıda kimyasında balın ne kadar ısı gördüğü, HMF denen bir bileşiğin miktarına bakılarak anlaşılır; kavanoz ne kadar kızdırılırsa bu değer o kadar yükselir.

Termometreniz yoksa ölçüt basit. Elinizi yakmadan içinde rahatça tutabildiğiniz, ılık banyo suyunun biraz altındaki bir su iş görür. Bu sıcaklıkta kristaller yavaş erir, ama balın besin değeri yerinde kalır.

Cam kavanoz olmadan bu iş yürümez

Su banyosu, yani benmari usulü, balı hasar vermeden çözmenin en güvenli yolu. Balı ısıtmadan önce cam bir kavanoza alın; plastik kaplar ısıyla deforme olabilir, içeriğe kimyasal sızma riski taşır. Marketten plastik şişede aldıysanız, işe balı cama boşaltarak başlayın.

Kavanozu suya tamamen daldırmayın ve kapağını sıkıca kapatmayın; içeride biriken buharın çıkacak bir yeri olmalı.

Mikrodalgaya koyarsanız ne olur?

Mikrodalga balı eşit ısıtmaz. İçeride tek tek sıcak noktalar oluşur, buralarda sıcaklık saniyeler içinde 43 dereceyi çok aşar. Isının nereye çıktığını da göremezsiniz. Kavanozun dışı elinizde ılık dururken bal içeride çoktan zarar görmüş olur.

Bir kez çözülen balın yeniden taşlaşmaması, nasıl sakladığınıza bağlı. Bal, oda sıcaklığında ve güneş görmeyen bir dolapta kıvamını uzun süre korur. Buzdolabına kaldırmak ise işe yaramaz; soğukta kristalleşme daha da hızlanır.