Kısa çalışma ödeneğinde borçlanma tartışması
Sayıları 3 milyonu aşan işçi pandemi dolayısıyla 15 ay süreyle kısmen veya tamamen kısa çalışmaya ayrıldı veya ücretsiz izne çıkartıldı. Bu süre içinde primleri ödenmeyen işçiler, borçlanma hakkı talep ediyor. Peki, kısa çalışma ödeneğinde borçlanma hakkı konusunda son durum ne? HABERTÜRK'ten Ahmet Kıvanç, milyonlarca işçiyi ilgilendiren KÇÖ'nde borçlanma ile ilgili merak edilenleri yazdı
ABONE OL
COVID 19 pandemisi dolayısıyla 2020 yılı mart ayından başlayarak kısa çalışma, nisan ayından başlayarak da ücretsiz izin uygulamasına gidildi. 2021 yılı haziran ayına kadar devam eden uygulama sırasında işçilere kısa çalışma ödeneği (KÇÖ) ve nakdi ücret desteği verildi. Söz konusu dönemde toplam 3.8 milyon işçi kısa çalışma ödeneği, ücretsiz izne çıkartılan 3.1 milyon işçi de nakdi ücret desteği aldı. Kısa çalışmadaki işçi sayısı aylık 967 bin ile 3.2 milyon, ücretsiz izindeki işçi sayısı da aylık 604 bin ile 1.2 milyon kişi arasında seyretti. İşçilerin bazıları sadece birkaç hafta, bir kısmı ise 15 aya varan süreyle kısa çalışmaya ayrıldı veya ücretsiz izne çıkartıldı. Bunların bir kısmının işverence bu sürede fiilen çalıştırıldığı ise sonradan tespit edildi.
Kısa çalışmaya ayrılan veya ücretsiz izne çıkartılan işçilerin sosyal güvenlik primleri bu süre boyunca yatırılmadı. Sadece genel sağlık sigortası (GSS) primleri ödendi. Bu durum, prim günü eksiği bulunan işçilerin emekliliğinde gecikme riskini ortaya çıkarmıştı. Emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) düzenlemesi ile 8 Eylül 1999 tarihinden önce çalışmaya başlayanlarda yaş koşulunun kaldırılmasıyla çok sayıda işçinin emekliliği pandemi döneminde yatırılmayan primler dolayısıyla gecikti.
BORÇLANMA HAKKI BEKLİYORLAR
Prim günü eksik olan söz konusu işçiler, pandemide kısa çalışmaya ayrıldıkları veya ücretsiz izne çıkartıldıkları günlerin primini borçlanmak suretiyle kendi ceplerinden ödeyerek emekli olmak istiyorlar. Bu konuda uzun süreden beri talepte bulunuyorlar.
“KÇÖ ALINAN SÜRELER İÇİN BORÇLANMA HAKKI VERİLDİ” İDDİASI DOĞRU MU?
Son zamanlarda kamuoyunda kısa çalışma ödeneği alınan süreler için borçlanma hakkı verildiği ancak Sosyal Güvenlik Kurumu konuyla ilgili genelge çıkartmadığı için uygulamaya geçilmediğine yönelik iddialar gündeme geliyor. Öncelikle belirtelim, bu iddialar doğru değil, yanlış anlama söz konusu.
Bu konudaki yanlış anlama, ocak ayında memur maaşları ve emekli aylıklarına yapılan zammın yüzde 30’a tamamlanmasına ilişkin 7431 Sayılı Kanun’a konulan 5’inci maddenin yanlış yorumlanmasından kaynaklanıyor. Söz konusu madde ile 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na geçici bir madde eklendi.