Marmara'da deniz kestanesi avcılığı yapılmasın uyarısı
Marmara Denizi'ne bizzat dalışlar yaparak kirlilikle ilgili araştırmalar yapan Prof. Dr. Mustafa Sarı, deniz kestanesi avcılığına karşı uyarıda bulundu. Esra Toptaş yazdı…
Marmara Denizi’nde yıllardır çalışmalar yapan Mustafa Sarı’dan önemli bir uyarı geldi.
Deniz kestanesi avcılığına son verilmesi gerektiğini söyleyen Prof. Sarı, deniz kestanesi avcılığının sakıncalarını şöyle sıraladı:
* “Marmara Denizi’nde 13 Şubat 2026-15 Nisan 2026 tarihleri arasında denizkestanesi avcılığının serbest bırakılması yanlıştır ve derhal bu karardan vazgeçilmelidir. Marmara’da denizkestanesi avcılığı küçük ölçekli balıkçıyı değil, denizkestanesini taze ve havyarlı olarak satan birkaç ihracatçıyı ihya edecektir.
* Marmara Denizi’nde 2021 yılında yaşanan müsilaj felaketi sonrasında yanlış bir kararla tam üreme zamanında, yani denizkestanesi yumurtaları olgunlaşmışken denizkestanesi avcılığı serbest bırakılmıştı. Müsilaj Bilim ve Teknik Kurulu’nun hazırladığı rapor ve kamuoyunda yükselen tepkiler sonrasında üreme dönemi biterken, durdurulmuştu. Şimdi TKB Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü 13.02.2026 tarihinde Marmara Denizi’ni 15 Nisan 2026 tarihine kadar denizkestanesi avcılığına açtı. Avcılık tam da denizkestanelerinin havyarının olgunlaştığı döneme denk geliyor.
* Marmara Denizi kıyılarında aşırı denizkestanesi artışına ilişkin bilimsel bir bulgu yoktur. Tam tersine 2022 yılında Müsilaj Bilim ve Teknik Kurulu tarafından hazırlanarak ilgili birimlerle paylaşılan bilimsel raporda kıyısal alanda müsilaj sonrası artış gösteren makro alg artışının kontrolü için denizkestanelerinin hayati önemde olduğu ve avlanmaması gerektiği belirtilmektedir.
* Denizkestanesi popülasyonu deniz ekosisteminin bütünsel bir yaklaşımla yönetilip yönetilmediğinin en net göstergelerinden biridir. Eğer ortamda kirlilik varsa algler artarak ortamdaki azot ve fosforu tüketmeye çalışır. Alg artışı, onların üzerinden beslenen denizkestanesi gibi türlerin çoğalmasına neden olur. Denizkestanesinin popülasyonunu kontrol eden mırmır, karagöz, çipura gibi türler aşırı avlanıyorsa bu sefer denizkestaneleri artış göstererek ortamda baskın olur ve bütün makro algleri tüketerek kıyısal alanı çöle döndürür. Bu durumda çare denizkestanesi avcılığını artırmak değil, aşırı avcılığı azaltmak, denizi ekosistem esaslı olarak yönetmektir.
* Marmara’da denizkestanesi avcılığının serbest bırakılması yanlıştır ve derhal bu karar geri alınmalıdır. Deniz ekosisteminin sağlıklı işlemesi isteniyorsa çare ekosistem esaslı, bilim temelli balıkçılık yönetimidir. Marmara’nın aşırı avcılığın önlenmesine, endüstriyel balıkçılığın sınırlandırılmasına ve acilen kritik bölgelerde deniz koruma alanları oluşturulmasına ihtiyacı vardır.”
*Haberin görseli DHA tarafından servis edilmiştir