Meta'nın 2 milyar dolarlık AI satın alımında jeopolitik gerilim
Meta'nın Çinli yapay zeka platformu Manus'u 2 milyar dolara satın alma girişimi, ABD'de yatırım kısıtlamalarının başarısı olarak alkışlanırken, Çin'de teknoloji ihracat kontrolleri nedeniyle incelemeye alındı. Anlaşma, Çinli startup'ların "Singapur yıkaması" yoluyla yurtdışına kaçışını hızlandırabilir ve küresel AI rekabetinde yeni bir cephe açabilir.
Yapay zekanın yükselişi, teknoloji sektörünün son yıllardaki en hızlı büyüme alanı oldu. Trilyon dolarlık yatırımlar eşliğinde ABD ve Çin arasındaki rekabet, bu alanda jeopolitik gerilimleri zirveye taşıyor. Büyük teknoloji devleri, yenilikçi startup'ları satın alarak üstünlük sağlamaya çalışırken, düzenleyiciler ulusal güvenlik endişelerini öne çıkarıyor. Tam bu ortamda, Meta'nın Çin menşeli yapay zeka asistan platformu Manus'u 2 milyar dolara satın alma planı, Washington ve Pekin'de zıt tepkilerle karşılandı. ABD tarafında anlaşma meşru bulunurken, Çin düzenleyicileri potansiyel bir engel oluşturabilecek inceleme başlattı.
BENCHMARK OLMANIN YARATTIĞI İLK TARTIŞMA
Manus'un bu yılki finansman turunda Benchmark'in liderlik etmesi, kısa sürede büyük yankı uyandırdı. ABD Senatörü John Cornyn anlaşmayı X platformunda eleştirirken, Hazine Bakanlığı yeni kurallar çerçevesinde Amerikan yatırımlarının Çinli AI şirketlerine kısıtlanmasını gündeme getirdi. Bu baskılar, Manus'un Pekin'den Singapur'a taşınmasına neden oldu. Bir Çinli akademisyenin WeChat'te tanımladığı gibi, şirketin "Çin'den adım adım kopuşu" böylece başlamış oldu.
"SİNGAPUR YIKAMASI" VE TAŞINMA STRATEJİSİ
Manus'un çekirdek ekibini Çin'den Singapur'a taşıması, artık "Singapur yıkaması" olarak bilinen yaygın bir yönteme dönüştü. Financial Times'ın haberine göre Çinli yetkililer, bu taşınmanın teknoloji ihracat lisansı gerektirip gerektirmediğini araştırıyor. Wall Street Journal daha önce Çin'in anlaşmaya müdahale edecek pek aracı olmadığını yazmıştı, ancak bu görüş erken kalmış görünüyor. Anlaşmanın onaylanması, diğer Çinli startup'ların da benzer yolları izlemesini teşvik edebilir.
ÇİN'İN OLASI MÜDAHALESİ VE GEÇMİŞ ÖRNEKLER
Pekin'in temel kaygısı, bu tür işlemlerin yerel denetimi aşmak için yeni bir kaçış rotası yaratması. New York Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim üyesi Winston Ma, Wall Street Journal'a verdiği demeçte, anlaşmanın sorunsuz tamamlanması halinde "Çin'deki genç AI girişimlerine yeni bir yol açacağını" belirtti. Çin, geçmişte benzer ihracat kontrol mekanizmalarını Trump dönemindeki TikTok yasağı girişiminde kullanmıştı. WeChat'te bir Çinli akademisyen, Manus kurucularının izinsiz teknoloji ihracı nedeniyle cezai sorumlulukla karşılaşabileceği uyarısında bulundu.
ABD'DE "BAŞARI" ALGISI VE META'NIN GELECEK PLANLARI
ABD'li uzmanlar ise anlaşmayı, yatırım kısıtlamalarının bir zaferi olarak değerlendiriyor. Financial Times'a konuşan bir analist, "ABD AI ekosisteminin şu anda daha cazip olduğunu" söyleyerek Çinli yeteneklerin Amerikan tarafına geçişini vurguladı. Meta, Manus'un yapay zeka ajan yazılımını kendi ürünlerine entegre etmeyi hedefliyor, ancak jeopolitik çekişme bu 2 milyar dolarlık anlaşmayı beklenmedik şekilde karmaşıklaştırabilir.
