Sosyal Güvenlik Kurumu 2025 yılını artıda kapattı

Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) 2025 yılındaki gelir ve giderleri belli oldu. SGK’nın 3 trilyon 752,5 milyar lira öngörülen prim gelirleri 4 trilyon 36,2 milyar lira olarak gerçekleşti. Prim gelirlerindeki artışa bağlı olarak toplanan primlerin dörtte biri oranındaki devlet katkısı ise 864,9 milyar lira yerine 888,7 milyar lira oldu. Böylece SGK bütçesi hazırlanırken 2025 yılında 5 trilyon 182,7 milyar lira öngörülen toplam gelirler 5 trilyon 599,1 milyar lira olarak gerçekleşti.

SORULARINIZ İÇİN: akivanc@haberturk.com

SGK’nın harcama tahmininde ise sadece 58 milyar liralık sapma oldu. Bütçe hazırlanırken 5 trilyon 505,5 milyar lira öngörülen toplam harcamalar 5 trilyon 563,3 milyar lira olarak gerçekleşti. Emekli aylığı ödemeleri için 3 trilyon 739,1 milyar liralık harcama öngörülürken, gerçekleşme 3 trilyon 775,5 milyar lira oldu. 2025 yılında sağlık harcamaları için 1 trilyon 343,7 milyar lira gider tahmin edilirken yıl sonu gerçekleşmesi 1 trilyon 353,1 milyar lira oldu.

Gelir ve giderlerdeki bu gelişme sonucu SGK 2025 yılını 35 milyar 740,6 milyon lira gelir fazlası ile kapattı. Bütçe hazırlanırken SGK’nın 2025 yılında 322,8 milyar lira açık vermesi öngörüldü.

SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİ 1994’TEN BERİ İLK DEFA FAZLA VERDİ

2006 yılına kadar Türkiye’de SSK, Emekli Sandığı ve BAĞ-KUR ayrı ayrı faaliyet gösteriyordu. Emekli Sandığına bütçeden geçmişten beri kaynak aktarılırken, gelir gider dengesindeki açıktan dolayı BAĞ-KUR’a bütçeden ilk defa 1991 yılında, SSK’ya ise 1994 yılında kaynak aktarılmaya başlandı.

2008 yılından itibaren devlet katkısı uygulamasına geçildi. Toplanan her 100 liraya karşılık devlet de 25 lira katkı sağlamaya başladı. Devlet katkısına rağmen SGK’nın gelir gider dengesi 2025 yılına kadar hep açık vermeye devam etti. Sosyal güvenlik sistemi 1994 yılından beri ilk defa 2025 yılında gelir fazlası verdi.

GELİRLERİN GİDERLERİ KARŞILAMA ORANI YÜZDE 100,64 OLDU

Sosyal güvenlik sisteminin toplam gelirlerinin toplam giderlerini karşılama oranı 2000 yılında yüzde 78,05 iken 2003’te yüzde 67,50’ye kadar geriledi. Yani üç kurumun 2000 yılında topladığı her 100 liralık gelir giderlerinin sadece 78,05 liralık kısmını karşılar iken 2003 yılında 67,50 lirasını karşılayabildi.

İlk defa devlet katkısı uygulamasının başladığı 2008 yılında yüzde 72,20 olan toplam gelirlerin toplam giderleri karşılama oranı izleyen yıllarda 2020 yılı hariç düzenli olarak arttı. 2023’te yüzde 98,24, 2024’te yüzde 99,74 olan toplam gelirlerin toplam giderleri karşılama oranı 2025 yılında yüzde 100,64’e ulaştı.

Tablolarda 2008 öncesi ve sonrası dönem karşılaştırılırken, 2008’den itibaren toplam gelirler içinde prim gelirlerinin dörtte biri oranında devlet katkısı olduğu dikkate alınmalıdır.

BÜTÇE TRANSFERİNİN MİLLİ GELİRE ORANI AZALDI

Sosyal Güvenlik Kurumuna her yıl bütçe açığı ve devlet katkısının yanı sıra, kaldırılan vergi iadesinin yerine emeklilere ödenmekte olan “ek ödeme”, memurların emekli ikramiyesi, muhtelif istihdam teşvikleri, prim indirimleri gibi harcamalar için bütçe transferi yapılıyor. Bütçe transferlerinin gayri safi yurtiçi hasılaya (GSYH) oranı 2008 yılında yüzde 3,47 iken 2009 yılında yüzde 5,19’a çıktı. Sonraki yıllarda yüzde 3,40 ile yüzde 4,70 arasında seyreden bu oran 2022 yılında yüzde 2,54’e kadar geriledi. 2023’te 3,14, 2024’te 3,24 olan oran 2025 yılında ise yaklaşık yüzde 3,04 olarak gerçekleşti.

SGK’nın son yayımladığı istatistiklerde bütçe transferi en son kasım ayı itibarıyla verildi. Kasıma kadar olan dönemde 1 trilyon 753,5 milyar lira olan bütçe transferlerini 11 aylık gerçekleşme üzerinden yıllık bazda 1 trilyon 912,9 milyar lira olarak hesapladık.

PRİM GELİRLERİNİN EMEKLİ AYLIĞI VE SAĞLIK HARCAMALARINI KARŞILAMA ORANI 25 YILIN EN YÜKSEK DÜZEYİNDE

Sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliği açısından önemli bir karşılaştırma da prim gelirlerinin emekli aylığı ve sağlık harcamalarının ne kadarını karşıladığına ilişkin göstergeler. Devlet katkısı ve bütçe transferleri hariç sadece SGK’nın normal prim gelirlerinin emekli aylıklarını ve sağlık ödemelerini karşılama oranı 2000 yılında yüzde 70 iken 2009 yılında yüzde 56’ya kadar geriledi. İzleyen yıllarda artmaya başlayan bu oran 2021’de yüzde 75,5, 2022’de 76,1, 2023’te 76,4, 2024’te 74,1 ve 2025 yılında yüzde 78,9 oldu.