CNN yazdı: ABD Başkanı Trump ateşkesi neden uzattı?
ABD Başkanı Trump, İran ile uzlaşılan iki haftalık geçici ateşkesin sona ermesine saatler kala ateşkesi süresiz bir şekilde uzattığını duyurdu. Trump, bu açıklamasından saatler önce ise ateşkesi uzatmak istemediğini söylemişti. CNN'e konuşan kaynaklar, Trump'ın ateşkesi uzatma kararının arkasındaki sebepleri aktardı
ABD Başkanı Donald Trump, İran-ABD hattında uzlaşılan geçici ateşkesin sonra ermesine az süre kala ateşkesi uzattığını duyurdu.
CNN'den konu hakkında bilgi sahibi üç yetkilinin açıklamasına göre, önceki günlerde ABD, İran'a bir sonraki tur görüşmeler öncesinde kabul edilmesini istediği genel anlaşma maddelerinden oluşan bir liste göndermişti. Ancak günler geçmesine rağmen Washington herhangi bir yanıt alamadı.
Bu durum, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve diğer isimlerin Pakistan'a giderek yüz yüze yapılması planlanan görüşmelerde ne kadar ilerleme sağlayabileceğine dair şüpheleri artırdı.
Trump, salı günü Beyaz Saray'da Vance, Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Savunma Bakanı Pete Hegseth, Genelkurmay Başkanı Dan Caine ve CIA Direktörü John Ratcliffe ile toplantı yaparken, yönetim hala İran'dan hiçbir haber almamıştı. Yetkililer, Pakistan'ın baş arabulucusu Asım Munir'den, Vance uçağa binmeden önce en azından bir tür yanıt alınmasını sağlamasını istemişti.
Ancak saatler sonra da ortada hiçbir gelişme yoktu.
Beyaz Saray'daki üst düzey yetkililer, İran'dan yanıt gelmemesinin temel nedenlerinden birinin mevcut İran yönetimi içindeki bölünmeler olduğuna inanıyor. Üç yetkiliye göre bu değerlendirme kısmen Pakistanlı arabuluculardan gelen bilgilerden kaynaklanıyor.
Yönetimin düşüncesi, İran tarafının kendi pozisyonu konusunda uzlaşmaya varamadığı ya da müzakerecilere uranyum zenginleştirme ve ülkenin mevcut zenginleştirilmiş uranyum stokları gibi barış görüşmelerinin en kritik başlıklarında ne kadar yetki verileceği konusunda fikir birliği sağlayamadığı yönünde.
ABD'ye göre bu karmaşayı artıran unsurlardan biri de yeni dini lider Mücteba Hamaney'in yardımcılarına net talimatlar verip vermediği. Ya da alt kadroların, açık talimat olmadan onun ne istediğini tahmin etmeye çalışıp çalışmadığı düşünülüyor.
ABD'li yetkililer, Hamaney'in gizli kalma çabasının İran iç yönetimindeki görüşmeleri aksattığına inanıyor.
Tüm bu ciddi engellere rağmen, bir yetkili ABD ile İran müzakerecilerinin yakında bir araya gelme ihtimalinin hala bulunduğunu söyledi. Ancak bunun ne zaman olacağı ya da olup olmayacağı belirsizliğini koruyor.
Başkan Trump ise askeri saldırıları yeniden başlatmak yerine, süresi dolmak üzere olan iki haftalık ateşkesi uzatmayı tercih etti. Bu kez herhangi bir bitiş tarihi vermedi. Truth Social'da yaptığı paylaşımda İran yönetimini "ciddi şekilde bölünmüş" olarak niteleyen Trump'ın, ABD'nin zaten kazandığını iddia ettiği ve kamuoyunda destek görmeyen bir savaşı yeniden alevlendirmek istemediği, bu nedenle diplomatik çözüme hala istekli olduğu belirtiliyor.
"İRAN MASAYA DÖNMEYE HAZIR OLDUĞUNDA GÖRÜŞME HIZLA ORGANİZE EDİLİR"
Yetkililer, İran'ın yeniden masaya dönmeye hazır olduğuna dair işaret gelmesi halinde bir ziyaretin hızla organize edilebileceğini söyledi. Hürmüz Boğazı fiilen kapalı kaldığı sürece hem ABD hem de İran ekonomik zarar görüyor. Bu nedenle bölgedeki bazı yetkililer, iki tarafın da bir çözüme er ya da geç ulaşmak için motive olduğunu düşünüyor.
Pakistanlı yetkililer salı günü İran'ı görüşmelere katılmaya ikna etmeye çalışırken aynı zamanda Trump'a ateşkesi uzatması yönünde baskı yaptı. Sürenin dolmasına yaklaşılırken Trump, "Teklifleri sunulana ve görüşmeler şu ya da bu şekilde sonuçlanana kadar ateşkesi uzatıyorum" açıklamasını yaptı.
İran Meclis Başkanı Kalibaf'ın danışmanı Mehdi Muhammedi, "Trump'ın ateşkes uzatma kararı hiçbir anlam ifade etmiyor. Kaybeden taraf şart dayatamaz" ifadelerini kullandı.
BİRÇOK KONU HALA ÇÖZÜMSÜZ
Görüşmelere yakın kaynaklara göre İran'ın gelecekte uranyum zenginleştirme kapasitesi, yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stoklarının geleceği ve ülkeye yönelik hangi yaptırımların kaldırılacağı gibi birçok kritik konu hala çözümsüz durumda.
Tarafların şartlarında ne kadar esnek davranacağı, anlaşmaya varılıp varılamayacağını belirleyecek. Trump açısından temel önceliklerden biri ise, Barack Obama dönemindeki Kapsamlı Ortak Eylem Planı'na benzetilecek bir anlaşmaya imza atmamak.