Hepimiz görünmez adam olacağız

Hobbit Frodo veya Harry Potter'ın süper güçlerine sahip olmaya az kaldı...

Giriş: 05.10.2014 - 11:34 Güncelleme: 05.10.2014 - 11:35

Bu devirde süper kahraman olmak çok zor. Işık hızında uçmak, zamanda ileri geri sarmak gibi doğaüstü yetenekleriniz yoksa, yapacağınız her türlü ‘numara’ 21’inci yüzyılın genç nesline banal görünebilir. Çünkü modern bilim ve teknoloji, geçmişte ‘fantastik’ görünen ne varsa bugün sıradan kılmak için yemin etmiş gibi. Sözgelişi Slovakyalı mühendis Stefan Klein, geçen yıl sorunsuz çalışan bir ‘uçan otomobili’ geliştirince, zaten çoktandır yetenekleri sorgulanan Superman, memleketi Kripton’a dönme kararı aldı. El fenerinden ani elektrik şoku veren ‘taser’ silahına, hatta mikroskoba kadar bin bir türlü işlevi olan akıllı telefonlar çıktığından beri James Bond çoğunluğun gözünde sıradan bir ‘devlet memurundan’ daha ötesi değil. Buna karşılık değişim rüzgârını arkasına alan kahramanlar da var: Üç boyutlu yazıcılar ve insansı robotlar, içi insan dışı makine ‘Demir Adam’ı (Iron Man) daha akla yatkın bir kahraman haline getirdiğinden olsa gerek, filmleri gişe rekorları kırıyor.

Bilim insanları fantastik edebiyatın bir klasiğini daha yok etmek üzere: Görünmezlik pelerini. Yunan mitolojisinde yeraltı tanrısı Hades’i faniler arasında görünmez kılan şapka, J.R.R. Tolkien’in Yüzüklerin Efendisi serisinde Orta Dünya halklarını adeta hayalet haline getiren yüzük ya da Frodo’yu vahşi Orklar’dan kurtaran Elf pelerini, 5-10 yıla kadar belki de ‘kredi kartına taksitle’ alınabilecek. Çünkü Harry Potter’dan Star Trek’e birçok popüler kültür kahramanının en büyük silahı olan ‘görünmezlik pelerini’ 2006’dan beri bir bilimsel gerçeklik oldu. O tarihte Duke Üniversitesi’nde yaptığı deneylerde iki boyutlu bakır bir nesneyi mikrodalga ışınlarına karşı görünmeyecek hale getiren fizikçi Dr. David R. Smith, 2020’ye kadar kişi ve nesneleri üç boyutlu olarak her açıdan görünmez kılacak kıyafetlerin geliştirileceğine inandığını söylemişti. Dr. Smith, 5-6 yıl yanılmış olabilir. Çünkü Amerika’da doktora yapan Çinli bir fizikçi geçen hafta, basit iki mercek sayesinde “3 boyutlu nesneleri görünmez kılmayı” başardığını duyurdu. Rochester Üniversitesi doktora öğrencisi Joseph Choi’nin 1000 doların biraz üzerine mal ettiği ve “Rochester Pelerini” adını verdiği sistem, aslında bir illüzyon numarasından farklı değil: Daha çok göz doktorlarının kullandığı merceklere benzeyen bilimsel adı “optik kamuflaj” olan pelerinin arkasına, bir insan veya nesne konulduğunda onu değil sadece arka planı gösteriyor. Merceğin neresinden bakarsanız bakın nesneye dair hiç bir şey göremiyorsunuz. Ama sistemi “illüzyon numarası” olarak yaftalayıp hafife almak için de acele etmemekte fayda var. Zira arka plan “gerçek zamanlı” olarak görüntüye yansıyor. Yani böylece Choi’nin söylediği gibi “Bu merceği bir kamyonun kasasını arkasına yerleştirirseniz, arkadaki küçük araçlar kamyonun önündeki yolun dolu mu boş mu olduğunu görebilir.” Choi’nin “görünmezlik pelerini” son derece ucuz ve ticarileştirilme potansiyeline sahip olduğu için heyecan yarattı. Ancak merceklere bağlı olduğu ve belli açılardan etkili olduğu için Rochester Pelerini henüz bir pelerin sayılmaz. Yine de bilim insanlarının pratik bir çözüme çok da uzak olmadığı anlaşılıyor.

Mesela Austin’deki Texas Üniversitesi’nden Dr. Andrea Alú’nun prensipte geliştirdiği görünmezlik pelerini bir kıyafet olarak karşımıza çıkacak. Alú’nun pelerininin çalışma prensibi, bilim kurgunun babalarından İngiliz yazar H.G. Wells’in “Görünmez Adam” romanında hayal gücüyle geliştirdiği prensibe oldukça yakın. Wells, 1897’de yayınlanan romanında, kahramanı Dr. Griffin’i, “Üzerine gelen ışığı yansıtmadan vücudunda soğurtarak” görünmez kılıyordu. Dr. Alú’nun ‘pelerini’ ise üzerine gelen ışığı eğip büküyor ve yansıtmadan geçip gitmesini sağlıyor. Böylece kişi veya nesne ‘transparan’ hale geliyor. Şeffaflığı sağlayan ise Alú’nun nano teknolojilerden yararlanarak geliştirdiği özel kumaş oluyor. Sentetik kumaştaki milyonlarca nano cam parçacık, ışığın nesne ve kişi üzerinden “gözün fark edemeyeceği bükülmelerle” geçmesine neden oluyor. Daha doğrusu Roma doğumlu Alú öyle olacağını umuyor çünkü söz konusu nano kumaş henüz mükemmel seviyeye ulaşmadı. Toronto Üniversitesi’nden Dr. George Eleftheriades ve öğrencisi Michael Selvanayagam’ın geliştirdiği ve Dr. Alú ile hemen hemen aynı günlerde tanıttığı “pelerin” ise kendisine gelen ışığı döner antenleri sayesinde yansıtmadan çevresinden geçirebiliyor. Böylece nesneye bakanlar onu değil arkasını görüyor. Eleftheriades ve yetenekli öğrencisinin sadece 2 bin dolara mal olan icatları, görünüş olarak etkileyici değil: Bir bilardo masası büyüklüğündeki metal masa üstüne konulmuş bir silindir ve bu silindirin yapıştırılmış anten görevini gören basit kablolar... Ancak Yunan asıllı bilim insanı ile Güney Asyalı öğrencisi antenlerin nano teknoloji sayesinde mikroskobik boyuta indirilebileceğine, hatta antenlerin ilmek ilmek örülmesiyle kumaşa benzer bir doku yaratılarak bir pelerin elde edilebileceğine inanıyor.

Peki, görünmezlik pelerini ne işe yarayacak? Elbette ordular, bu teknolojiyi askerlerini, tank ve uçaklarını görünmez kılmak için kullanmaya can atacak. Nitekim Duke Üniversitesi’nden Dr. Smith görünmezlik üzerine çalışmaya Amerikan ordusunun siparişi üzerine başlamıştı. Basit görünen mikrodalgaya görünmeyen bakır nesne buluşu, Amerikan savaş uçaklarını görünmez mikrodalga kullanan radarlarda hayalet haline getirdi. Dr. Alú da ilk kapısını çalacak olanların bol yıldızlı generaller olacağını biliyor. Ama ona göre bu teknolojinin barışçıl amaçlar için kullanılması da mümkün: “Bu teknoloji ile binaları görünmez kılabilir, böylece örneğin wi-fi dalgalarının her yere rahatça ulaşımını sağlayabiliriz.” Dr. Alú’nun araştırmasının destekçileri arasında büyük bir internet hizmet sağlayıcısı da bulunuyor. Dr. George Eleftheriades ise icatlarının tıpta geniş kullanım alanı bulacağını düşünüyor: “Görünmez kılınacak organlar veya kemikler sayesinde hastalıkların tespiti ve teşhisi daha kolay olabilir.” Sonuçta görünmezlik pelerini, sadece fantastik âlemde değil gerçek dünyada da pek çok değişime kapı aralayabilir. Ama Dr. Alú’nun da kabul ettiği gibi henüz araştırmacılar yolun başında. “Görünmezken çevreyi görmek mümkün mü” sorusuna henüz yanıt verilemiyor. London Imperial College fizikçilerinden Dr. Chris Phillips’e göre “Görünmezlik pelerini kişiyi örtüp ışığı yansıtmadan görünmez kılıyorsa, örtülü haldeyken kişinin çevresini görmemesi gerekir. Eğer öyleyse örtünün altından istendiğinde çıkmanın yolunu bilmek lazım.” Boş bir uyarı değil bu: Görünmez Adam Dr. Griffin, yeniden görünür olmanın yolunu bulamadığından, ilelebet görünmez kalmıştı.

Rochester Üniversitesi’nden Joseph Choi, herkesin basit bir düzenek kurup nesneleri görünmez kılabileceğini söylüyor.

İşte yapılacaklar:

1. Odak uzunluğu F1 ve F2 olan ikişer adet mercek alın.

2. Birer adet F1 ve F2 lens alıp odak uzunluklarının toplamı (f1+f2) kadar uzaklaştırıp karşılıklı konumlandırın. (T1= F1+F2)

3. Aynı işlemi diğer iki lens için de yapın.

4. Son olarak iki seti şu formüle göre konumlandırın T2=2F2 (f1+f2) / (F1-F2)

5. İnce ayarları yaptığınızda görünmezlik peleriniz hazır olacaktır...