Mırmır'ın kan grubunu biliyor musunuz?
Kedi ve köpeklerin kaç kan grubu olduğunu biliyor musunuz?
Nur TOPRAKOĞLU / HT CUMARTESİ
Kedinizin ya da köpeğinizin kan grubunu biliyor musunuz? Peki kedi ve köpeklerin kaç kan grubu olduğunu biliyor musunuz? İşlevsel bir kan bankası olmadığı için ülkemizde her yıl binlerce evcil hayvanın hayatını kaybettiğinden de haberdar olmayabilirsiniz...
İstanbul Üniversitesi Veteriner Fakültesi’nden Prof. Dr. Tamer Dodurka gözden kaçan bir meseleyi gündeme getiriyor.
Kedi-köpeklerin kaç kan grubu var?
Kedilerde 3, köpeklerde 13’ten fazla kan grubu var. Kedilerde en sık A, köpeklerdeyse DEA1.1 ve DEA1.2 faktör pozitif gruplarına rastlanılıyor.
Evcil hayvanların kan grubunu öğrenmek gerekir mi?
Sahiplenilen hayvanın kan grubunu öğrenmek hayati öneme sahip. Özellikle büyük emek ve para harcanarak eğitilen görev köpeklerinin kan grupları mutlaka belirlenmeli. Kan gruplarını 2 dakikada saptayan, her veteriner hekimin kullanabileceği pratik testler giderek yaygınlaşmaya ve ucuzlamaya başladı ama ülkemizde hâlâ her yerde yapılamıyor. Hayvanın kan grubu öğrenilse de Türkiye’de işlevsel kan bankaları yok.
Kana ihtiyaç olduğunda ne yapabiliriz peki?
Veteriner hekimler zorunlu durumlarda çevredeki hayvan sahiplerinden verici kedi ve köpekler temin edip ihtiyacı gidermeye çalışıyor. Ama bu çok kolay ve her zaman için sağlıklı bir yöntem değil. Taze kan ihtiyacı dışında kan ya da kan ürünleri sağlamanın en sağlıklı yolu kan bankaları. Ülkemizde tek kan bankası İstanbul Üniversitesi Veteriner Fakültesi’nde kuruldu. Ancak yeterli düzeyde hizmet sağlanamıyor. Çünkü kan verici hayvan sayısı yeterli değil ve toplanan kanı saklama süresi de kısa.
Her yıl yaklaşık kaç hayvan kan kaybından yaşama veda ediyor?
İstatistik yok. Ancak sadece travmalarda değil, hayvanın kan kaybetmesine yol açan ya da kan hücrelerinde yıkım yapan çeşitli hastalıkların tedavisi için de kan nakline ihtiyaç duyuluyor.
Hangi tür hastalıklarda kan nakline ihtiyaç duyuluyor?
Travmalar, kan kaybına neden olan hastalıklar, iç kanamalar, kan pıhtılaşma bozuklukları, kan hücrelerini tahrip eden hastalıklar ve kansızlıkta hastaya kan nakledilebiliyor.
Hayvanlar için kan ve organ nakli konusunda ideal sistem ne olmalı?
Ülke genelinde kan bankalarının kurulması gerekiyor. Bu sistem kurulduktan sonra yapılacak teşvik ve sürekli kampanyalarla kan toplanması, toplanan kanın kan bankalarında depolanması ve nihayetinde dağıtımı sağlanabilir. Sadece birkaç merkezde toplanan ve dondurulan kan ürünleri kargo yoluyla bile ulaştırılabilir. Bu, hayvan sağlığından sorumlu Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’nın organizasyonuyla mümkün olabilir. Yoksa İÜ Veteriner Fakültesi’nde olduğu gibi birkaç duyarlı öğretim üyesinin girişimiyle halledilecek bir sorun değil. Hayvan sahiplerinin farkındalığının geliştirilmesi ve kamuoyunda talebin oluşması gerekiyor.