Zifiri karanlıkta bile görebiliyorlar! Kedilerin gözleri karanlıkta neden parlar? Bilimsel gerçek sandığınızdan daha etkileyici!
Karanlık bir odada size bakan bir kedinin gözleri neden ışıldar? Bu ürkütücü ama büyüleyici parıltının arkasında sandığınızdan çok daha bilimsel bir gerçek yatıyor. İşte detaylar!
Yollardaki reflektörlerden modern kameralara kadar pek çok icadın ilham kaynağı aslında bir kedinin gözleri olabilir. Peki bu gözler karanlıkta neden parlar?
KARANLIKTA PARLAYAN GÖZLERİN SIRRI
Kedilerin karanlıkta adeta ışık saçıyormuş gibi görünen gözleri, yüzyıllardır merak konusu. Antik Mısırlılar bu parıltının güneşten geldiğine inanıyordu. Oysa bilim, bu gizemin arkasında oldukça etkileyici bir biyolojik mekanizma olduğunu ortaya koyuyor.
TAPETUM LUCIDUM NEDİR?
Tüm canlıların gözünde retina bulunur. Retina, ışığı algılayıp beyne ileten hayati bir tabakadır. Ancak kedileri özel kılan, retinanın arkasında yer alan “tapetum lucidum” adlı yansıtıcı tabakadır.
İnsan gözünde bulunmayan bu yapı, retinadan geçip emilmeyen ışığı geri yansıtır. Böylece retina aynı ışığı ikinci kez yakalama şansı elde eder. Geceleri gördüğümüz o parlama, aslında bu yansımanın sonucudur.
DOĞAL GECE GÖRÜŞ SİSTEMİ
Tapetum lucidum sayesinde kediler çok düşük ışıkta bile hareketleri seçebilir. İnsanlara zifiri karanlık gibi görünen bir ortam, onlar için avlanmaya elverişli bir sahne olabilir.
Bu özellik yalnızca kedilere özgü değil; sığır, koyun, keçi ve at gibi hayvanlarda da bulunur. Deniz memelileri ise karanlık sularda görme avantajı elde eder. Buna karşılık gündüz aktif olan primatlar ve insanlar bu yapıya sahip değildir.
KEDİLERDEN İLHAM ALAN TEKNOLOJİ
Kedilerin gözleri yalnızca doğada değil, mühendislik dünyasında da ilham kaynağı oldu. 1933’te İngiltere’de Percy Shaw adlı bir mucit, karanlıkta bir kedinin gözlerinden yansıyan ışığı fark ederek yol reflektörlerini geliştirdi. Günümüzde yollarda gördüğümüz reflektörler, far ışığını sürücüye geri yansıtarak güvenliği artırıyor.
Bilim insanları bugün de kedilerin göz yapısından esinlenerek düşük ışıkta daha iyi görüntü yakalayabilen kameralar geliştiriyor. Özellikle dikey yarık şeklindeki göz bebeklerinin kamuflajı bozma konusunda avantaj sağladığı belirtiliyor.
Kısacası kedilerin karanlıkta parlayan gözleri, yalnızca estetik bir detay değil; evrimsel bir avantaj ve teknolojik bir ilham kaynağı...
Kaynak: Popular Science
