İşçi hileli bordroda hakkını nasıl arayabilir?
Fazla çalışma ücreti fiilen ödenmediği halde ödenmiş gibi gösterilen hileli bordro ile çalışanlar mağduriyet yaşıyorlar. Yargıtay, bordro hilesi yapılan hallerde fazla çalışma, bayram ve genel tatil günü ücretlerinin ödenmediğini kabul ediyor. Peki hileli bordro nasıl kanıtlanır? Çalışanlar haklarını nasıl alabilir? Habertürk'ten Ahmet Kıvanç, hileli bordro konusunda merak edilenleri yazdı
İşçi ile işveren arasındaki anlaşmazlıklarda fazla çalışma ücreti önemli yer tutuyor. Bazı işveren işçisine fazla çalışma ücreti ödememek için bordro hilesine başvuruyor. Fiilen fazla çalışma ücreti ödemediği halde bordroda ödemiş gibi gösteriyor. Çalışanlar haklarını almak için yıllar süren davalarla uğraşıyorlar. Bununla birlikte, hileli bordro nedeniyle açılan davalar genellikle işçilerin lehine sonuçlanıyor. Ancak püf noktalara dikkat etmek gerekiyor.
SORULARINIZ İÇİN: akivanc@haberturk.com
İMZALANMIŞ BORDRO, AKSİ KANITLANMADIKÇA GEÇERLİ SAYILIR
Yargıtaya göre fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi iddiasını ispatlamakla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro, sahteliği ispatlanıncaya kadar kesin delil niteliğindedir. İmzalanmış bordroda görünen fazla çalışma alacağı ödenmiş sayılır.
FAZLA ÇALIŞMA NASIL KANITLANIR?
Fazla çalışmanın ispatı konusunda iş yeri kayıtları, iş yerine giriş çıkışı gösteren belgeler, iş yeri iç yazışmaları delil kabul edilir. Fazla çalışmanın bu şekilde yazılı belgelerle kanıtlamaması halinde tanık beyanlarına başvurulur. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğu da fazla çalışma yapılıp yapılmadığının tespitinde dikkate alınır.
BORDRODAKİ ÜCRETİN GERÇEK OLMADIĞI KANITLANIRSA İMZALAMIŞ OLSA DA İŞÇİ HAKKINI ARAYABİLİR
Bordrodaki ücretin işçinin gerçek ücretini yansıtmadığının tespit edilmesi halinde, bordronun imzalı ve imzasız olmasına göre ayrım yapılır.
İmzalı bordroda yer alan fazla çalışma saati işçiyi bağlar. İşçi bordrodaki süreden daha fazla süreyle çalıştığını yazılı belge ispatlayabilir. Yazılı belge ile ispatlaması halinde bordroda ödendiği belirtilen fazla çalışma ücreti işçinin gerçek ücreti üzerinden hesaplanan alacaklardan mahsup edilir. Aradaki fark ödenir.
İmzalı bordrodaki fazla çalışma süresinden daha fazla çalışma yapıldığı yazılı belgeler ile ispatlanamazsa, bordrodaki fazla çalışma saatinin gerçek fazla çalışma süresini yansıttığı ancak karşılığı olan ücretin gerçek fazla çalışma ücretini yansıtmadığı kabul edilir. Bu durumda fazla çalışma süresinin karşılığı olan fazla çalışma ücreti gerçek ücret miktarı üzerinden yeniden hesaplanır.
BORDROYU İMZALAMAYAN İŞÇİ FAZLA ÇALIŞMAYI TANIKLA DA KANITLAYABİLİR
Bordro işçi tarafından imzalanmamışsa, işçinin işi daha kolaydır. Bu durumda işçi bordroda görünen fazla çalışma süresinden daha fazla çalıştığını yazılı belgelerin yanı sıra tanık göstererek de ispatlayabilir. Bu şekilde ispatlanan fazla çalışma ücreti, işçinin gerçek ücreti üzerinden hesaplanır. hesaplanan alacaklardan bordroda ödenen miktar mahsup edilir.
HİLELİ BORDRODA FAZLA ÇALIŞMA ÜCRETİ ÖDENMEMİŞ SAYILIR
Yargıtay, bordro hilesinin söz konusu olduğu hallerde, bordrodaki fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti ve ulusal bayram ile genel tatil ücreti gibi ödemelerin aslında bu çalışmaların karşılığı değil, işçinin temel ücretinin bir parçası olduğunu kabul ediyor.
Bordronun hileli olması durumunda işçi tarafından imzalanmış veya imzalanmamış olması sonucu değiştirmiyor. Bordro hilesi varsa, işçi bordroyu imzalamış olsa bile bordroda gösterilen fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretinin ödenmediği kabul ediliyor.
İşçinin fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığı iddiasının kanıtlanması halinde, hileli bordroda gösterilen tutarlardan mahsup edilemiyor.
Anlattıklarımızı bir örnek üzerinden somutlaştıralım. Örneğin işçiye her ay 35.000 TL net ücret ödendiği halde bordroda her ay farklı fazla çalışma saati yazıyorsa işçi bordroyu imzalamış da olsa bu bordro hileli kabul ediliyor. Bordroda yazan fazla çalışma sürelerinden bağımsız olarak işçi tanık göstererek de fazla çalışma iddiasını kanıtlayabilir. Kanıtlanan bu süreler için fazla çalışma ücreti hesaplanır. Hesaplanan tutar mahsuplaşmaya konu edilmez. Hileli bordroda yer alan fazla çalışma ücreti hiç ödenmemiş sayılır.
