Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin
  • Habertürk Android Uygulaması
  • Habertürk iPhone Uygulaması
  • Habertürk Huawei Uygulaması
118 kazıya 40 milyon TL ödenek
0:00 / 0:00

Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, 7 Nisan 2021 Çarşamba günü partisinin grup toplantısında yaptığı konuşmada kültür çalışmalarına yönelik de bilgi verdi. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın kültürel çalışmalar hakkında verdiği bilgiler arasında kazı faaliyetleri ve Türkiye'nin UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde bulunan varlık sayısının arttığı da vardı.

Yaşadığımız toprakların ne ölçüde kıymetli olduğunu anlamanın en iyi yollarından biri de insanlık tarihi boyunca gözde yerleşim merkezi olduğunu bilmek. Gözde yerleşim merkezi olduğunu gösteren en önemli emare ise şüphesiz toprak altından çıkarılan şehirler ve eserler. Bu nedenle Türkiye'deki kazı çalışmaları her daim önemini koruyor.

2020'de Türk arkeologlar tarafından yürütülen kazı çalışmaları ve yüzey araştırma çalışmalarına toplam 40.068.537 TL ödenek verildi.
2020'de 6 farklı ülkenin arkeologları Türkiye'nin çeşitli bölgelerinde kazı çalışması yürüttü. Türkiye'de en çok kazı çalışması yapan ülke İtalya oldu.

Kazı çalışmlarından biri de Silifke Kalesi'nde yapıldı
Kazı çalışmlarından biri de Silifke Kalesi'nde yapıldı

2020'DE YÜRÜTÜLEN KAZILAR

Bakanlar Kurulu / Cumhurbaşkanı Kararlı Türk Kazıları: 118
Bakanlar Kurulu / Cumhurbaşkanı Kararlı Yabancı Kazıları: 21
Katılımlı Müze Kazıları: 44
Kurtarma Kazıları: 139
Kamu Yatırım Alanları Kurtarma Kazıları: 12
I. ve II. Derece Arkeolojik Sit Alanları Sondaj Kazıları: 49
Su Altı Kazı ve Araştırmaları: 5
TOPLAM: 388

Yabancılar tarafından gerçekleştirilen kazılardan biri de Niğde Altunhisar'daki Kınık Höyük
Yabancılar tarafından gerçekleştirilen kazılardan biri de Niğde Altunhisar'daki Kınık Höyük

YABANCILARIN 2020'DE GERÇEKLEŞTİRDİĞİ KAZILAR

ABD:6
* Aphrodisias (Aydın)
* Gordion (Ankara)
* Sardis (Manisa)
* Antiocheia ad Kragum (Antalya)
* Kaymakçı Yerleşimi (Manisa)
* Kerkenes Dağı Ören Yeri (Yozgat)
Almanya:5
* Milet (Aydın)
* Boğazköy (Çorum)
* Didyma (Aydın)
* Dülük (Gaziantep)
* Pergamon (İzmir)
İngiltere:1
* Çadır Höyük (Yozgat)
İsviçre:1
* Sirkeli Höyük (Adana)
İtalya: 7
* Aslantepe (Malatya)
* Elaiussa Sebaste (Mersin)
* Hierapolis (Denizli)
* Uşaklı Höyük (Yozgat)
* Karkamış (Gaziantep)
* Kınık Höyük (Niğde)
* Yumuktepe (Mersin)
Kanada:1
* Tell Tayinat Höyük (Hatay)
TOPLAM: 21

Milet'teki kazılar Alman arkeologlar tarafından yapılıyor
Milet'teki kazılar Alman arkeologlar tarafından yapılıyor

2020 YÜZEY ARAŞTIRMALARI

Türk Yüzey Araştırmaları: 65
Yabancı Yüzey Araştırmaları: 2
Su Altı Yüzey Araştırmaları: 3
Jeofizik - Jeoradar Çalışmaları: 6
Temizlik Çalışmaları: 38
TOPLAM: 114

Yüzey araştırması yapılan yerlerden biri de Amik Ovası

2020'DE TÜRK BİLİM İNSANLARI TARAFINDAN YÜRÜTÜLEN KAZI VE YÜZEY ARAŞTIRMALARI ÖDENEKLERİ

Bakanlar Kurulu / Cumhurbaşkanı Kararlı Türk Kazıları: 31.458.313 TL
Kurtarma Kazıları: 2.693.678 TL
Sondaj - Temizlik - Kurul Kararlı Kazılar: 989.000 TL
Müze Kazıları: 4.443.946 TL
Baraj Bölgesi Çalışmaları: 212.000
Su Altı Kazı Ve Araştırmaları: 264.000
TOPLAM: 40.068.537 TL

Arkeolojik kazı çalışmaları kapsamında 2020'de ortaya çıkarılan 6 binden fazla eser arasında öne çıkanlar şöyle;

Antalya Demre Myra: 2 bin 200 yıllık pişmiş toprak buluntu grubu.
Antalya Kaş Patara: Herakles betimlemeli olduğu düşünülen cam yüzük taşı ve Mısır Kraliçesi 2'nci Arsinoe betimlemeli bir yüzük taşı.
Perge: M.S 3'üncü yüzyıla tarihlenen giyimli kadın heykeli.
İzmir Smyrna: Genç bir Satyros kabartması.
Kayseri Kültepe: 4 bin 300 yıllık mermer idoller.
Denizli Laodikeia: 20 asırlık bir portre.
İzmir Yeşilova Höyüğü: 8 bin yıllık beyaz mermerden yapılmış bir figürin.
Ordu Kurul Kalesi: 2 bin 100 yıllık pişmiş toprak büst ve masklar.
Muğla Marmaris: Arkaik dönem pişmiş toprak heykel.
Burdur Gölhisar Kibyra Antik Kenti: Asklepios heykelciği ve Serapis büstü.

Serapis büstü
Serapis büstü

Dünya Mirası Nedir?
Uluslararası önem taşıyan ve bu nedenle takdire ve korunmaya değer doğal oluşumlar, anıtlar ve sitler 'Dünya Mirası' statüsü kazanıyor.

DÜNYA MİRAS LİSTESİ'NDE YER ALMANIN ÖNEMİ NEDİR?
1- Listeye alınan varlığın bilinirliği artıyor, burayı ziyaret eden yerli ve yabancı turist sayısında yüksek oranda artış görülüyor.
2- Listeye alınan varlıklar, bulunduğu kentin insanları tarafından da sahipleniliyor. Çünkü kente büyük getirisi oluyor ve kentin kalkınmasına yardımcı oluyor.
3- Listeye alınan varlıkların korunması için UNESCO tarafından finansal destek de sağlanabiliyor.
4- UNESCO fonundan dünya miraslarını korumak için pay ayrılabiliyor.

DÜNYA MİRASLARIMIZ

* İstanbul (1985)
Nüfus: 15 milyon 462 bin 452
İstanbul'da rastlanan ilk insan izlerinin tarihi 400 bin öncesine dayanıyor.
Tarım ve hayvancılığa dayalı yerleşik ilk insan topluluğu ise M.Ö 5500'e tarihlendi.

İlk şehirlerden biri; günümüzün Kadıköy'ü olan Kalkedon. Diğeri ise günümüzün Haliç ile Marmara Denizi arasında yer alan tarihi yarım adadaki Byzantion.
330 - 395 yılları arasında Roma İmparatorluğu, 395 - 1204 arasında Bizans İmparatorluğu, 1204 -1261 arasında Latin İmparatorluğu, 1261 - 1453 arasında yine Bizans İmparatorluğu ve 1453 - 1922 arasında Osmanlı İmparatorluğu'na başkentlik yaptı.

* Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası (Sivas - 1985)
Cami, 1228'de Mengücekli beyi Ahmed Şah tarafından; Dârüşşifa ise aynı tarihte, Ahmed Şah'ın eşi Turan Melek tarafından yaptırıldı. Her iki yapının da baş mimarı Muğis oğlu Ahlatlı Hürrem Şah'tır.

* Hattuşa (Boğazköy) - Hitit Başkenti (Çorum - 1986)
Hitit İmparatorluğu'nun M.Ö 17 - 13'üncü yüzyıllar arasındaki başkenti.
Yapılan kazılarda 5 kültür katı ortaya çıkmıştır.
Bu katlarda Hatti, Asur, Hitit, Frig, Galat, Roma ve Bizans dönemlerinden kalma kalıntılar bulundu.

* Nemrut Dağı (Adıyaman - 1987)
Toros dağ silsilesinde bulunan sönmüş volkanik bir dağdır.
Kommagene kralı Antiochos Theos, M.Ö 62 yılında bu dağın tepesine, pek çok Yunan ve Pers tanrısının heykelinin yanı sıra kendi mezar-tapınağını da yaptırdı.
Mezarda bir kartalın başı, tanrıların taş oymaları bulunuyor.

* Xanthos - Letoon (Antalya / Muğla - 1988)
Xanthos: Fethiye yakınlarındaki antik kent Likya'ya başkentlik yaptı.
Kentte bulunan en eski kalıntılar M.Ö 8'inci yüzyıla kadar tarihlendi.
Letoon: Fethiye yakınlarında antik kent.
Şair Ovidius'un anlattığı bir öyküye göre kent, Zeus'tan hamile kalan Leto'nun adına kuruldu.
Kentte en eski yerleşim izleri M.Ö 7'nci yüzyıla tarihlendi.
Bulunan kalıntılar, buranın dinsel ve politik bir alan olduğunu gösterdi.

* Safranbolu Şehri (Karabük - 1994)
Adını bölgede nadir olarak yetişen safran bitkisinden almıştır.
Klasik Osmanlı kent mimarisini yansıtan tarihi evleriyle ünlü.

* Troya Antik Kenti (Çanakkale- 1998)
Dünyadaki en ünlü antik kentlerden...
içinde 9 ayrı yerleşim katmanına rastlandı.
En erken yerleşim katmanı, M.Ö. 3000 - 2500 ile erken Tunç Çağı'na tarihlendi.

*Selimiye Camii ve Külliyesi (Edirne- 2011)
II. Selim, Mimar Sinan'a yaptırdı. Hem Mimar Sinan'ın hem de Osmanlı mimarisinin en önemli yapıtlarından biri.
Temeli 1568'de atılırken ibadete 1575'te açıldı.

* Çatalhöyük Neolitik Kenti (Konya - 2012)
Neolitik Dönem'e ait en eski yerleşimlerden biri.
M.Ö 7400'e tarihlendi.
ilk ev mimarisi, ilk manzara resmi, ana tanrıça kültü gibi özgün buluntuları ve inanç eserleri ile insanlık tarihine ışık tutuyor.
Kent, medeniyet ve ziraatin temellerinin anlaşılmasında uluslararası anahtar rolüne sahip.

* Bergama Çok Katmanlı Kültürel Peyzaj Alanı (İzmir - 2014)
8 bin 500 yıllık tarihi geçmişe sahip.
Uygarlık tarihinin en eski yerleşim yerlerinden biri.
Tarih boyunca birçok uygarlığa ev sahipliği yaptı.
Antik bölge, olağanüstü güzel doğası ve şifalı doğal kaynaklarıyla Doğu'nun en batısında, Batı'nın da en doğusunda yer alan bir yerde kurulmuş.
Orta çağın önemli stratejik şehirlerinden biriydi.

* Bursa ve Cumalıkızık: Osmanlı İmparatorluğu'nun Doğuşu (2014)
İlk kez M.Ö 200'de yerleşim gördü.
Roma ve Bizans dönemlerinden sonra Osmanlıların ilk başkenti olarak en görkemli yıllarını yaşadı.
Osmanlıların ilk 6 padişahı döneminde yapılmış olan 127 cami, 45 türbe, 34 medrese, 25 han, 37 hamam ve 14 imarethane bulunmaktadır.
Uludağ'ın kuzey eteklerinde bulunan Cumalıkızık, Osmanlıların Bursa'yı fethinden önce lojistik destek görevi görmek amacıyla kurulmuş olup; sadece tarihi dokusunu korumakla kalmamış aynı zamanda geleneksel yaşam biçimini günümüze kadar taşımıştır.

* Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri (2015)
İlk yapım tarihi 7 bin yıl öncesine dayanıyor.
Bölgede hüküm süren medeniyetlerin, kültürlerin ve dönemin ihtiyaçları doğrultusunda şekillendi.
Bazı yerlerinde değişimler görünse de surları ve burçları varlığını orijinal olarak günümüze taşıdı.

* Efes (İzmir - 2015)
Kuruluşu Cilalı Taş Devri'ne denk gelen M.Ö 6 bin yılına dayanıyor.
Klasik Yunan döneminde İyonya'nın 12 şehrinden biriydi.
Celcus Kütüphanesi Meryem Ana Evi ve dünyanın 7 harikasından biri olan Artemis Tapınağı burada bulunuyor.

* Ani Arkeolojik Alanı (Kars - 2016)
Orta Çağ'ın şehircilik, mimarlık ve sanat açısından gelişiminin tüm zenginlik ve çeşitliliğinin bir arada görüldüğü çok kültürlü bir İpek Yolu yerleşimidir.

* Afrodisias (Aydın - 2017)
Yerleşim tarihi M.Ö 5 bin yıl ortalarına kadar uzanıyor.
M.Ö 6'ncı yüzyılda küçük bir köy görünümündeyken, M.Ö 2'nci yüzyılda Menderes Vadisi'ndeki yoğun şehirleşme döneminde kent devleti (polis) statüsü kazandı.
Octavian tarafından "Tüm Asya'dan kendime bu kenti seçtim" sözleriyle koruma altına alınmış ve Roma Senatosu tarafından M.Ö 39 yılında vergi muafiyeti ve özerklik gibi ayrıcalıklar tanındıktan sonra hızla gelişmeye başladı.

* Göbeklitepe Arkeolojik Alanı (Şanlıurfa - 2018)
Birçok anlamda tarihin sıfır noktasını oluşturmaktadır.
İnsanın avcı toplayıcı olarak yaşamını sürdürdüğü bir dönemde, ileri düzeyde mimarlık gerektiren tapınaklar inşa etmesi tüm dünyada şaşkınlık yarattı.

Tarih öncesi insanın inanç dünyasını yansıtan, animist figürlerle zenginleştirilmiş tapınaklar, Göbeklitepe'nin arkeoloji tarihinin en önemli keşiflerinden biri olmasını sağladı.
Neolitik dönemle ilgili kuramsal çerçevenin ve tarihlendirmelerin yeniden değerlendirilmesini gerektiren önemli bilgiler vermektedir.
Göbeklitepenin, konumu, boyutları, tarihlendirilmesi ve yapılarının anıtsallığı ile Neolitik dönem için ünik bir kutsal alan olduğu anlaşılmıştır.
Alan, 12 bin yıl boyunca doğal çevresi içinde dokunulmadan kaldığından önemli arkeolojik buluntu vermektedir.

KÜLTÜREL - DOĞAL DÜNYA MİRASLARIMIZ

* Göreme Milli Parkı ve Kapadokya (Nevşehir - 1985)
Kapadokya bölgesi Kalkolitik Dönemden beri devamlı yerleşim alanı olmuştur.
Alanın en önemli özelliği, Erciyes Dağı ve Hasan Dağı tüflerinin, rüzgar ve su aşındırması sonucunda oluşan olağanüstü kaya şekilleri ve kışın ılık, yazın serin olan ve bu nedenle her mevsim için uygun iç iklim koşulları taşıyan kayaya oyma mekânlardır.
Göreme, özellikle 7 - 13'üncü yüzyıllar arasında baskılardan kaçan Hristiyanların yerleşmesiyle Hristiyanlığın önemli bir merkezi haline gelmiştir.

* Pamukkale-Hierapolis (Denizli - 1988)
Çaldağı'nın güney eteklerinden gelen kalsiyum oksit içeren suların oluşturduğu görkemli beyaz travertenler ve geç Helenistik ve erken Hristiyanlık dönemlerine ait kalıntılar içeren Hierapolis arkeolojik kenti, antik çağlardan bugüne kadar ulaşan en çarpıcı merkezlerden biridir.
Denizli'ye 2 km uzaklıkta bulunan bu alan, ayrıca çok çeşitli rahatsızlıklara iyi geldiğine inanılan şifalı sularıyla da ünlüdür.
Antik kentin M.Ö 2'nci yüzyılda Bergama krallarından 2'nci Eumenes tarafından kurulduğu, adını ise Bergama'nın kurucusu Telephos'un eşi Heira'dan aldığı sanılmaktadır.
Eski kaynaklara göre metal ve taş işlemeciliği, dokuma kumaşları ile ünlü olan kent, Büyük Konstantin döneminde Frigya bölgesinin başkentliğini yapmış, Bizans döneminde Piskoposluk merkezi olmuştur. 

 

Bu haberin seslendirmesi Voiser tarafından yapılmıştır.