AYT'ye girecekler bu detaya dikkat: Puan ve ders aynı orantılı değil
Matematik 40 soruyla AYT'nin en kalabalık dersi. Ama puan türüne göre tablo değişiyor, çünkü az soruluk bir ders yüksek katsayı taşıyabiliyor.
Google’da haber kaynağınızı Habertürk olarak seçmek için tıklayın 
AYT'de en çok soru Matematik'ten geliyor, tam 40 tane. Çoğu aday da puanını en çok bu dersin belirlediğini düşünüyor. Oysa hesap her zaman bu yönde işlemiyor. Bir dersin sınava çok soruyla girmesi, o dersin puana en fazla katkıyı yapacağı anlamına gelmiyor. Bazen tersine, az soruyla giren bir ders, soru başına daha ağır bir katsayı taşıyabiliyor.
2026 YKS'nin AYT oturumu 21 Haziran'da yapılıyor. Sınava sayılı gün kala adayların kafasında dönen soru genelde aynı: hangi derse asılmak puanı daha çok yukarı çeker. Cevap, sanıldığı kadar düz değil.
40 soru en fazla, ama puan türünde her derse aynı ağırlık gitmiyor
Soru sayılarına bakınca tablo nettir. ÖSYM kılavuzuna göre AYT'de Matematik 40 soruyla başı çekiyor, ardından 24 soruyla Türk Dili ve Edebiyatı geliyor. Fen tarafında Fizik 14, Kimya ve Biyoloji 13'er soru. Listenin en altında ise sadece 6 soruluk dersler var, Coğrafya-1 bunlardan biri.
Buraya kadar her şey beklendiği gibi. Karışıklık, bu soruların puana çevrilme aşamasında başlıyor. Ham netiniz puana dönüşürken her dersin neti farklı bir katsayıyla çarpılıyor. Yani 40 soruluk bir dersin tek neti ile 6 soruluk bir dersin tek neti, puana aynı miktarda yansımıyor.
EA'nın sessiz kazananı: 6 soru, yüksek katsayı
Eşit Ağırlık puan türünde Coğrafya-1 yalnızca 6 soruyla sınava giriyor, ama soru başına katsayısı AYT'nin en yükseklerinden. Aday tablosunda kolayca gözden kaçan, "nasılsa 6 soru" diye ihmal edilen bir ders, getirisi açısından hiç de küçük değil.
Coğrafya-1'in EA katsayısı sınav hazırlık kaynaklarında 3.33 olarak geçiyor. Bu değer, 40 soruluk Matematik'in EA katsayısının (3.00 dolayında) bile üzerinde. Tek bir Coğrafya-1 neti, tek bir Matematik netinden puana daha fazla katkı yapıyor.
Buradaki katsayı değerleri ÖSYM'nin puan hesaplama kılavuzuna göre her yıl güncellenebiliyor. Yukarıdaki rakamlar sınav hazırlık sitelerinden derlendi, resmi kılavuzdan birebir teyit edilemedi. Kendi hesabınızı yaparken güncel ÖSYM kılavuzundaki değerleri esas alın.
Sayıyı küçük görmeyin, katkıyı hesaplayın
Kabaca bir kıyas farkı netleştiriyor. Coğrafya-1'in 6 sorusunu eksiksiz yapan bir aday, 3.33 katsayıyla EA puanına yaklaşık 20 puan ekliyor. Aynı tabloda 10 soruluk Tarih-1 katsayısı 2.80 dolayında, yani tüm soruları doğru olsa katkısı yaklaşık 28 puan. Tarih-1 neredeyse iki kat soru içermesine rağmen aradaki fark sadece 8 puan. Bunun nedeni soru başına getiri: Coğrafya-1'in tek neti puana 3.33, Tarih-1'in tek neti ise 2.80 yansıyor. Yarı sayıda soruyla farkın bu kadar dar kalması, az soruluk dersin neden hafife alınmaması gerektiğini gösteriyor. Katsayılar her yıl oynadığı için bu 8 puanlık aralık da güncel kılavuzda biraz açılıp daralabilir.
SAY'da da küçük bir sapma var
Sayısal tarafta Matematik'in hakimiyeti zaten bekleniyor, 40 soruyla en geniş alan onun. Ama katsayıya inince ufak bir sürpriz çıkıyor. Kimya ve Biyoloji, 13'er soruyla sınava girmelerine rağmen SAY puan türünde katsayıları 3.07 dolayında, yani 40 soruluk Matematik'in 3.00 civarındaki katsayısının biraz üstünde. "Soru sayısı az olduğu için bu dersler önemsiz" demek bu yüzden yanlış olur. Soru başına getiri tarafında Kimya ve Biyoloji, Matematik'le yarışıyor.
Puan türünü değiştirince tablo da değişiyor
Aynı ders, farklı puan türünde farklı bir ağırlığa oturuyor. Coğrafya-1 Sözel puan türünde de yüksek katsayılı derslerden biri, yine 6 soruyla. Sözel adayı için Edebiyat ve Tarih hacim olarak öne çıkarken, katsayı tablosunda küçük dersler hatırı sayılır bir yer tutabiliyor.
O yüzden tek bir "en değerli ders" yok. Hangi dersin puanı en çok yukarı çektiği, girilen puan türüne bağlı. Sayısalcının tablosu eşit ağırlıkçınınkinden ayrı, sözelci için ise iki tablo da geçerli değil.
Bu yüzden net sayısı tek başına eksik bir göstergedir. Çok soru çıkan dersi ihmal etmemek mantıklı, fakat az soruluk yüksek katsayılı bir dersi "küçük" diye geçmek, sıralamada fark açabilecek netleri masada bırakmak demek. Kendi puan türünüzün katsayıları ÖSYM kılavuzunda yer alıyor, soru sayısıyla katsayıyı birlikte okumak yerinde olur.