Bizans'tan Osmanlı'ya uzanan tarih: Silivrikapı'dan Topkapı'ya İstanbul surlarının adları nereden geliyor?
İstanbul'u yüzyıllar boyunca koruyan ve şehrin siluetini şekillendiren efsanevi surlar, sadece birer savunma duvarı değil; aynı zamanda tarihin sessiz tanıklarıdır. İmparatorların zafer geçişlerinden fethin en hararetli anlarına kadar birçok olaya sahne olan bu kapıların isimlerinin nereden geldiğini hiç merak ettiniz mi? İşte İstanbul surlarının sırları ve kapıların isimlendirilme hikayesi...
ALTINKAPI (PORTA AUREA)
Yedikule Hisarı içinde yer alan bu anıtsal kapı, Bizans İmparatorluğu döneminde sadece zaferle dönen imparatorların şehre giriş yaptığı en ihtişamlı noktadır. Devletin gücünü simgeleyen bu yapı, protokole tabi özel askeri törenlerde kullanılırdı.
YEDİKULE KAPISI
Altınkapı'nın hemen yanında bulunur. Adını, Osmanlı döneminde bu bölgeye inşa edilen ve surlarla bütünleşen görkemli Yedikule Hisarı'ndan almıştır.
BELGRAD KAPISI
Bizans dönemindeki adı Xylokerkos olan bu giriş, Kanuni Sultan Süleyman'ın 1521 yılındaki Belgrad fethinden sonra buraya yerleştirilen esirler ve ustalar sebebiyle bu ismi almıştır.
SİLİVRİKAPI
Bizans döneminde Pege (Kaynak) adıyla bilinen bu kapı, isimlendirme geleneğinin en net örneklerindendir. İstanbul'dan yola çıkıp Silivri yönüne giden tarihi yol tam olarak buradan başladığı için bu adı almıştır.
MEVLANAKAPI
Eski adıyla Rhegion kapısı olan bu giriş, Osmanlı döneminde adını hemen sur dışında kurulan Yenikapı Mevlevihanesi'nden almıştır. Kaynaklarda sık sık Mevlevihane Kapısı olarak da geçen yapı, orijinal dokusunu en iyi koruyan alanlardandır.
TOPKAPI
Bizans dönemindeki ünlü Romanos kapısıdır. Kuşatma sırasında İstanbul'un fethini sağlayan büyük şahi toplarının yerleştirildiği ve surların en ağır hasarı aldığı bölge burasıdır. Kapı, adını bu tarihi olaydan ve kullanılan devasa toplardan alır.
SULUKULE (ÖRÜCÜ) KAPISI
Bizans döneminde Pempton olarak adlandırılan kapı, su yollarına yakınlığı ve bölgenin kendine has sosyal yapısıyla dikkat çeker. Yüzyıllar boyunca şehrin en bilinen kültürel duraklarından biri olmuştur.
EDİRNEKAPI
Kara surlarının en yüksek noktasında yer alan tarihi Kharisios kapısıdır. Fatih Sultan Mehmet'in fetihten sonra şehre ilk adımını attığı yer olması sebebiyle Türk tarihi açısından son derece büyük bir sembolik öneme sahiptir.
EĞRİKAPI
Tekfur Sarayı yakınlarında bulunan bu kapı, hemen girişindeki yolun keskin bir kavis çizmesi ve eğimli yapısı nedeniyle bu şekilde adlandırılmıştır. Çevresindeki tarihi doku günümüzde de yoğun şekilde hissedilir.